ماشین بی ام و X1

بی‌ام‌و X1 اولین بار در سال ۲۰۰۹ میلادی به عنوان کوچک‌ترین عضو خانواده شاسی‌بلندهای کمپانی باواریایی (سری X) معرفی شد. نسل اول این خودرو (با کد E84) بر پایه پلتفرم دیفرانسیل عقب سری ۳ شکل گرفته بود و اگرچه هندلینگ بالایی داشت، اما به دلیل فضای محدود کابین و کیفیت نه چندان مطلوب برخی ادوات، با انتقاداتی مواجه شد. با این حال، موفقیت فروش جهانی آن باعث شد تا باواریا‌یی‌ها برای نسل دوم، برنامه‌ای کاملا متفاوت تدوین کنند. نسل دوم بی‌ام‌و X1 (کد F48) در اواسط سال ۲۰۱۵ معرفی و از اوایل ۲۰۱۶ به بازارهای جهانی راه یافت. نقطه عطف این نسل، کوچ بزرگ بی‌ام‌و به پلتفرم دیفرانسیل جلوی UKL2 بود؛ اقدامی جسورانه که ساختار سنتی دیفرانسیل عقب را کنار گذاشت اما در عوض، فضای داخلی و کاربردی بودن خودرو را به طرز چشمگیری ارتقا داد. این کراس‌اوور کامپکت لوکس دقیقا برای مخاطبانی طراحی شد که به دنبال سواری دینامیک در ابعادی مهارپذیر و مناسب برای رفت‌وآمدهای شهری و مسافرت‌های خانوادگی بودند.

بی ام و X1

در بازار ایران نیز شرکت پرشیا خودرو همگام با بازارهای جهانی، عرضه نسل دوم X1 را از سال ۱۳۹۵ (۲۰۱۶ میلادی) آغاز کرد. در آن دوره، بازار کراس‌اوورهای لوکس وارداتی در اوج داغی خود قرار داشت و محصولاتی نظیر لکسوس NX و آئودی Q3 رقابت فشرده‌ای را رقم زده بودند. ورود X1 با کد اتاق F48 با قیمت‌گذاری رقابتی و تنوع تیپ‌های دیفرانسیل جلو (sDrive) و دو دیفرانسیل (xDrive)، پاسخی مستقیم به نیاز مشتریانی بود که خواهان یک کراس‌اوور مدرن، جادار و آلمانی با پرستیژ بالا بودند. این خودرو توانست جایگاه بسیار محکمی در بازار وارداتی‌های ایران پیدا کند و به یکی از پرفروش‌ترین و محبوب‌ترین مدل‌های لوکس شهری در زمان عرضه خود تبدیل شود.

طراحی داخل کابین بی‌ام‌و X1 نسل دوم (F48) نشان‌دهنده تغییر جهشی عمیق در مهندسی و ارگونومی فضاهای داخلی ساختارهای کامپکت این کمپانی باواریایی است. زبان طراحی کابین بر پایه اصول انسان‌محور بی‌ام‌و بنا شده که در آن کنسول مرکزی با زاویه‌ای محسوس به سمت راننده تمایل دارد تا احساس کنترل کامل بر تمامی ادوات را منتقل کند. خطوط افقی متمایز روی داشبورد و جانمایی هوشمندانه نمایشگر ایستاده سیستم اطلاعات و سرگرمی iDrive در بالاترین نقطه دید راننده، حسی از فراخی و مدرنیته را در تمام پهنای داشبورد القا می‌کند. به لطف بهره‌گیری از پلتفرم جدید و تغییر چیدمان پیشرانه، یکی از بارزترین ویژگی‌های کابین X1 ارتقای شگفت‌انگیز فضای داخلی و کاربردی بودن آن است. فاصله محوری مناسب و موقعیت مرتفع‌تر صندلی‌ها نسبت به نسل گذشته، دید بیرونی مسلطی را برای سرنشینان فراهم آورده و فضای پا و سر را هم در صندلی‌های جلو و هم در ردیف عقب به شکل چشمگیری افزایش داده است.

بی ام و X1

صندلی‌های عقب با قابلیت تنظیم ریلی و تغییر زاویه پشتی، انعطاف‌پذیری بالایی را برای سفرها ایجاد می‌کنند. همچنین فضاهای ذخیره‌سازی متعدد، محفظه‌های عریض روی درها و صندوق عقب جادار با ظرفیت خیره‌کننده، این خودرو را به یکی از کاربردی‌ترین گزینه‌ها در سگمنت کراس‌اوورهای لوکس شهری تبدیل کرده است. کیفیت متریال به‌کاررفته در ساخت ادوات داخلی دقیقا مطابق با استانداردهای بالای برند بی‌ام‌و است. استفاده گسترده از پلاستیک‌های نرم و تزریق‌شده در بخش‌های بالایی داشبورد و رو دری‌ها، همراه با چرم باکیفیت روی صندلی‌ها و غربیلک فرمان، کیفیتی لمس‌شدنی را ارائه می‌دهد. قطعات تزیینی دکوراتیو با طرح‌های آلومینیومی تراش‌خورده یا چوب آراسته در کنار زه‌های کرومی براق، فضایی لوکس و پریمیوم را خلق کرده‌اند. مونتاژ دقیق ادوات، کلیدها و کنترلر چرخشی iDrive حس استحکام و دوام بالایی را القا می‌کند که تا سال‌ها کیفیت ابتدایی خود را حفظ می‌کند.

طراحی ظاهری نسل دوم بی‌ام‌و X1 نقطه عطف مهمی در تکامل این کراس‌اوور کامپکت محسوب می‌شود، چرا که بر خلاف نسل قبلی با تناسبات بسیار موزون‌تر و چهره‌ای عضلانی‌تر پا به عرصه گذاشت. ابعاد کلی بدنه شامل طول ۴۴۴۰ میلی‌متر، عرض ۱۸۲۱ میلی‌متر و ارتفاع ۱۵۹۸ میلی‌متر در کنار فاصله محوری ۲۶۷۰ میلی‌متری است که سبب شده این خودرو دیگر شبیه به یک استیشن قدبلند به نظر نرسد و کاملا هویت یک شاسی‌بلند واقعی و تنومند را منعکس کند. افزایش ارتفاع و کاهش جزئی طول بدنه نسبت به نسل گذشته، فرمی منسجم‌تر و استواری بیشتری به ساختار کلی خودرو بخشیده است. در نمای جلو، زبان طراحی مدرن بی‌ام‌و با جلوپنجره کلیوی‌شکل بزرگ و کرومی متجلی شده که تسلط بصری ویژه‌ای به بخش دماغه می‌دهد. چراغ‌های اصلی با گرافیک خیره‌کننده LED و فرم شش‌ضلعی حلقه چراغ‌های روزتاب، نگاهی جدی و تهاجمی به خودرو بخشیده‌اند. ورودی‌های بزرگ هوا روی سپر جلو در کنار ورودی‌های افقی زیرین، نه‌تنها به جریان هوای بهتر کمک می‌کنند، بلکه حس اسپرت بودن خودرو را دوچندان کرده‌اند. کاپوت کشیده با خطوط برجسته‌ای که به سمت جلوپنجره همگرایی دارند، حجمی عضلانی را روی چهره خودرو پدید آورده است.

بی ام و X1

نمای جانبی بی‌ام‌و X1 با خط شانه برجسته و صعودی شناخته می‌شود که از بالای گلگیر جلو شروع شده و تا چراغ‌های عقب امتداد می‌یابد تا حس پویایی حتی در حالت سکون منتقل شود. اورهنگ‌های کوتاه جلو و عقب در کنار فریم کرومی پنجره‌ها و ریل‌های سقفی آلومینیومی، شیب ملایم سقف را تکمیل می‌کنند. قاب‌های پلاستیکی مشکی‌رنگ دور گلگیرها و رکاب‌های جانبی نیز کاراکتر ماجراجویانه و کراس‌اووری خودرو را تقویت کرده‌اند. در نمای عقب، چراغ‌های عریض با فرم معروف L-شکل بی‌ام‌و و فناوری نوری LED جلوه‌ای مدرن و ماندگار در شب ایجاد می‌کنند. دیفیوزر تیره رنگ زیر سپر عقب در ترکیب با خروجی‌های اگزوز اسپرت، پهنای خودرو را در نگاه بیننده بیشتر نمایان می‌سازد. اسپویلر امتدادیافته بالای شیشه عقب نیز علاوه بر بهبود آیرودینامیک، ظاهری هوشمندانه و اسپرت به پایان‌بندی این کراس‌اوور لوکس داده است.

نسل دوم بی‌ام‌و X1 در نسخه رایج واردشده به بازار ایران (مدل xDrive25i)، از یک پیشرانه چهار سیلندر ۱۶ سوپاپ به حجم ۱۹۹۸ سی‌سی مجهز به فناوری توربوشارژر TwinPower Turbo بهره می‌برد. این موتور قدرتمند قادر است حداکثر توان ۲۳۱ اسب بخار را در ۶۰۰۰ دور در دقیقه و حداکثر گشتاور ۳۵۰ نیوتن‌متر را در بازه ۱۲۵۰ تا ۴۵۰۰ دور در دقیقه تولید کند. نیروی تولیدی این پیشرانه از طریق یک جعبه‌دنده ۸ سرعته اتوماتیک استپ‌ترونیک ساخت کمپانی آیسین به هر چهار چرخ منتقل می‌شود. سیستم انتقال قدرت هوشمند دو دیفرانسیل xDrive با توزیع متغیر گشتاور میان محورهای جلو و عقب، چسبندگی و پایداری بالایی را در شرایط مختلف جاده‌ای فراهم می‌سازد. این مجموعه‌ی فنی شتاب صفر تا صد کیلومتر بر ساعت خودرو را به ۶.۵ ثانیه می‌رساند و امکان دست‌یابی به حداکثر سرعت ۲۳۵ کیلومتر بر ساعت را فراهم می‌کند، در حالی که مصرف سوخت ترکیبی آن در حدود ۶.۴ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر ثبت شده است.

بی ام و X1

در بخش شاسی و سیستم تعلیق، این کراس‌اوور بر پایه پلتفرم ساختاریافته UKL2 توسعه یافته است. تعلیق محور جلو از نوع مستقل مک‌فرسون با بازوهای کنترلی آلومینیومی و تعلیق محور عقب از نوع مستقل چنداتصالی (Multi-link) است که تعادلی میان کیفیت سواری شهری و کنترلی پایدار در پیچ‌ها ایجاد می‌کند. سیستم فرمان خودرو از نوع برقی حساس به سرعت بوده که دقت بالایی در بازخورد جاده به راننده ارائه می‌دهد. سیستم ترمز بی‌ام‌و X1 در هر چهار چرخ از نوع دیسکی تهویه‌شونده است که توسط سامانه‌های کمکی نظیر ترمز ضدقفل (ABS)، توزیع الکترونیکی نیروی ترمز (EBD)، کنترل دینامیکی پایداری (DSC)، کنترل دینامیکی تراکشن (DTC) و سیستم کمکی ترمز (BAS) پشتیبانی می‌شود تا حداکثر ایمنی و توان توقف در سرعت‌های بالا تضمین گردد.

در بخش امکانات رفاهی، بی‌ام‌و X1 با سطح بالایی از تجهیزات مدرن به بازار عرضه شده است تا آسایش کامل سرنشینان را تضمین کند. این خودرو به سیستم صوتی حرفه‌ای هارمن کاردن مجهز است که کیفیتی فوق‌العاده از پخش صدا را ارائه می‌دهد. نمایشگر مرکزی سیستم اطلاعات و سرگرمی iDrive در کنار نمایشگر اطلاعات روی شیشه (HUD) به راننده اجازه می‌دهد بدون برداشتن چشم از جاده به داده‌های حیاتی دسترسی داشته باشد. صندلی‌های جلوی خودرو دارای تنظیمات تمام‌برقی به همراه حافظه و گرم‌کن هستند که ارگونومی مناسبی را برای سرنشینان به ارمغان می‌آورند. از دیگر امکانات رفاهی برجسته می‌توان به سیستم ورود و استارت بدون کلید، سقف پانورامیک برقی، سیستم تهویه مطبوع اتوماتیک دوگانه، فرمان برقی حساس به سرعت مجهز به دکمه‌های کنترلی، سنسورهای نور و باران، و چراغ‌های جلوی تمام LED با قابلیت چرخش هوشمند در پیچ‌ها اشاره کرد. در حوزه تجهیزات ایمنی و سامانه‌های کمکی راننده، بی‌ام‌و X1 به عنوان یک کراس‌اوور لوکس مجموعه‌ای کامل از فناوری‌های حفاظتی را به کار گرفته است. کیسه‌های هوای کامل شامل ایربگ‌های راننده، سرنشین جلو، جانبی و پرده‌ای در کنار پشت‌سری‌های فعال شونده صندلی‌ها از سرنشینان در برابر ضربات احتمالی محافظت می‌کنند. در بخش ایمنی فعال، علاوه بر ترمز ضدقفل (ABS) و توزیع الکترونیکی نیروی ترمز (EBD)، سامانه‌های مدیریت پایداری و دیفرانسیل مانند کنترل دینامیکی پایداری (ESP/DSC)، کنترل کشش (TCS/ASR) و سیستم کمکی ترمز (BAS) عملکرد خودرو را در شرایط لغزنده تضمین می‌کنند. همچنین تجهیز به رادارهای پیشرفته پیشگیری از تصادف از جلو، رادار خروج از خط، رادار نقطه کور، سنسورهای پارک جلو و عقب و دوربین دید عقب، ایمنی و تسلط راننده را در تمامی مسیرها و مانورهای شهری به حداکثر می‌رساند.

در بازار خودروهای وارداتی ایران در اواسط دهه نود شمسی، بی‌ام‌و X1 نسل دوم (F48) در سگمنت کراس‌اوورهای کامپکت لوکس با چند رقیب سرسخت آلمانی و ژاپنی به رقابت پرداخت. اصلی‌ترین و حیاتی‌ترین رقیب این خودرو در آن سال‌ها، لکسوس NX بود که در دو نسخه توربو NX200t و هیبرید NX300h سهم بازار بسیار بزرگی را تسخیر کرده بود. لکسوس با طراحی فضایی، پرچمداری در فناوری‌های ایمنی و دوام قطعات استثنایی وارد میدان شده بود، اما بی‌ام‌و X1 با ارائه فرمان‌پذیری دقیق‌تر، شتاب‌گیری سریع‌تر، ساختار اسپرت‌تر شاسی و سواری پویا توانست پاسخ محکمی به این کراس‌اوور ژاپنی بدهد. رقیب آلمانی و مستقیم دیگر این خودرو مرسدس بنز GLA بود که توسط واردکنندگان متفرقه و پلاک ملی به بازار راه یافت.

بی ام و X1

مرسدس بنز GLA بیشتر به یک هاچ‌بک کراس‌اوور مجلل شباهت داشت و فضای کابین و صندوق عقب بسیار محدودتری نسبت به بی‌ام‌و X1 ارائه می‌داد؛ در نتیجه X1 به لطف مهندسی فضای پلتفرم UKL2، کاملا از نظر ابعاد کاربردی و آسایش خانواده‌ها بر رقیب اشتوتگارتی خود پیشی گرفت. رقیب دیگر این رده آئودی Q3 بود که در بازارهای جهانی توانسته سهمی از این بازار را به خود اختصاص دهد، اما به دلیل آن‌که در بازار ایران به صورت رسمی عرضه نشد، هرگز نتوانست تهدیدی جدی برای پادشاهی X1 ایجاد کند. در مجموع، بی‌ام‌و X1 در زمان عرضه خود توانست میان عملکرد فنی اسپرت، فضای جادار کابین و پرستیژ برند آلمانی توازنی بی‌نظیر ایجاد کند و گوی سبقت را از رقبای سرسخت بازار برباید.

برخی از رقبای بی‌ام‌و X1 در جدول زیر آورده شده اند و ما مشخصات این خودروها را با بی‌ام‌و X1 مقایسه کرده ایم:

لکسوس NX به عنوان اصلی‌ترین رقیب ژاپنی بی‌ام‌و X1 در زمان عرضه، با دو پیشرانه ۲ لیتری توربو و ۲.۵ لیتری هیبریدی به بازار ایران آمد. این کراس‌اوور با خطوط تیز و چهره تهاجمی خود طرفداران بسیار زیادی جلب کرد و از نظر سواری نرم، استهلاک پایین، استقامت قطعات و بازار دست‌دوم بسیار پررونق برتری داشت. با این حال، گیربکس‌های آن حس اسپرت بی‌ام‌و را منتقل نمی‌کردند و هندلینگ آن در پیچ‌ها کاستی‌هایی نسبت به دینامیک سواری X1 داشت.

مرسدس بنز GLA به عنوان هم‌وطن و رقیب مستقیم بی‌ام‌و X1، خودرویی با ارگونومی اسپرت و لوکس بود که بر پایه پلتفرم کلاس A شکل گرفت. این محصول با پیشرانه‌های کم‌حجم اما کارآمد توربو و گیربکس دوکلاچه عرضه شد که تعویض دنده‌های سریعی را ارائه می‌داد. ارگونومی کابین و کیفیت ادوات داخلی بسیار پرپیمان بود، اما ارتفاع کمتر سقف و فضای کاملا محدود صندلی‌های عقب و صندوق، آن را از فهرست گزینه‌های مناسب خانواده‌ها خارج می‌ساخت.

آئودی Q3 یکی دیگر از کراس‌اوورهای کامپکت آلمانی بود که در همان بازه زمانی به تعداد محدود وارد بازار کشور شد. این خودرو با پلتفرم مشترک گروه فولکس‌واگن، سیستم دو دیفرانسیل معروف کواترو (Quattro) و پیشرانه‌های توربو شارژ خروجی بالایی ارائه می‌داد و سواری بسیار پایدار و چسبندگی فوق‌العاده‌ای داشت. با این وجود، به دلیل عدم پشتیبانی گسترده نمایندگی و کمبود قطعات یدکی در مقایسه با شبکه پرشیا خودرو، نتوانست سهم بازار شایسته‌ای در برابر X1 کسب کند.

نگهداری از بی‌ام‌و X1 نسل دوم (F48) در شرایط کنونی بازار ایران، با توجه به گذشت چندین سال از عرضه و کارکرد بالای اکثر نسخه‌های موجود، نیازمند توجه ویژه و رسیدگی حساس‌تر نسبت به روزهای نخست عرضه است. پیشرانه ۲.۰ لیتری توربوشارژر این خودرو (کد B48) تکنولوژی پیشرفته و ضریب تراکم بالایی دارد، از این رو به کیفیت بنزین مصرفی بسیار حساس است. استفاده مداوم از بنزین سوپر یا مکمل‌های سوخت معتبر و استاندارد برای جلوگیری از پدیده ناک، آسیب به پیستون‌ها و خرابی انژکتورهای پاشش مستقیم ضروری است. روغن‌موتور نیز باید دقیقا طبق ویسکوزیته و استانداردهای تاییدشده کمپانی بی‌ام‌و و در فواصل زمانی کوتاه‌تر (حداکثر هر ۵۰۰۰ تا ۷۰۰۰ کیلومتر) تعویض شود، چرا که کارکرد بالا و دمای کاری بالای موتورهای توربو، افت کیفیت سریع‌تر روغن را به همراه دارد. در بخش انتقال قدرت، گیربکس ۸ سرعته استپ‌ترونیک ساخت آیسین عملکرد بسیار روان و استهلاک مناسبی دارد، اما در نسخه‌های پرکارکرد، تعویض روغن گیربکس و سرویس صافی آن در فواصل ۶۰ هزار کیلومتری جهت جلوگیری از ضربه‌زدن و تقه‌زدن دنده‌ها حیاتی است.

بی ام و X1

همچنین سیستم دو دیفرانسیل هوشمند xDrive و مجموعه کلاچ آن نیازمند بازدید دوره‌ای واسکازین دیفرانسیل‌ها هستند. سیستم تعلیق خودرو که سواری اسپرت و نسبتا خشکی دارد، در جاده‌های ناهوار ایران پس از کارکردهای بالا دچار مستهلک شدن بوش‌ها، طبق‌ها و کمک‌فنرها می‌شود و خرابی آنها نه‌تنها کیفیت سواری را افت می‌دهد، بلکه به لاستیک‌ها نیز آسیب می‌زند. از نظر قطعات یدکی و خدمات، خوشبختانه به لطف حضور پرشیا خودرو و متخصصان مجرب در بخش افترمارکت، قطعات مصرفی و یدکی X1 در بازار یافت می‌شود؛ اما هزینه قطعات اصلی (OEM) به شدت بالا بوده و نمونه‌های تقلبی نیز در بازار فراوان است. بنابراین استفاده از قطعات اصیل در بخش‌های فنی و برق خودرو اهمیت زیادی دارد. سیستم‌های الکترونیکی و حسگرهای متعدد رادارهای ایمنی نیز در برابر نوسانات ولتاژ حساس هستند؛ از این رو سلامت باتری و سیستم شارژ خودرو باید به طور منظم پایش شود تا از بروز خطاهای کاذب در کامپیوتر مرکزی خودرو جلوگیری گردد.

تغییر نسل بی‌ام‌و X1 از کد E84 به کد F48 یکی از بنیادی‌ترین و شجاعانه‌ترین تحولات در تاریخ محصولات این کمپانی باواریایی محسوب می‌شود، چرا که تمام ساختار مهندسی و ابعادی خودرو دستخوش تغییری اساسی شد. مهم‌ترین تغییر فنی، کوچ از پلتفرم دیفرانسیل عقب سنتی (برپایه سری ۳) به پلتفرم دیفرانسیل جلوی UKL2 بود. اگرچه این اقدام در ابتدا با تعجب علاقه‌مندان به سواری‌های اسپرت دیفرانسیل عقب مواجه شد، اما در عمل توانست اصلی‌ترین نقاط ضعف نسل اول یعنی فضای محدود کابین و سواری نسبتا کوبنده را کاملا برطرف سازد. در زمینه تناسبات بدنه و ابعاد، نسل اول بیشتر فرمی شبیه به یک استیشن قدبلند داشت؛ اما نسل دوم با افزایش ارتفاع، کاهش جزئی طول بدنه و افزایش عرض، ظاهری شاسی‌بلندتر، متناسب‌تر و عضلانی‌تر پیدا کرد. این تغییر ابعاد به همراه چرخش ۹۰ درجه‌ای جانمایی موتور (عرضی شدن پیشرانه)، فضای داخل کابین را متحول ساخت. فضای پای سرنشینان عقب، فضای سر و ظرفیت صندوق عقب به شکل چشمگیری افزایش یافت و موقعیت نشستن راننده نیز مرتفع‌تر شد تا دید بهتری نسبت به جاده فراهم شود. در بخش پیشرانه و فنی، موتورهای نسل دوم (سری B48) جایگزین موتورهای قدیمی‌تر (سری N20) شدند که عملکردی بهینه‌تر، استهلاک کمتر و بازدهی حرارتی بالاتری ارائه می‌دادند. همچنین گیربکس ۸ سرعته استپ‌ترونیک جدید ساخت آیسین جایگزین نمونه‌های قبلی شد که تعویض دنده‌های نرم‌تر و هوشمندانه‌تری را به ارمغان آورد. در داخل کابین نیز کیفیت متریال مصرفی، ارگونومی ادوات، عایق‌بندی صوتی و فناوری‌های ایمنی و رفاهی مانند نمایشگر روی شیشه (HUD)، سامانه iDrive جدیدتر و رادارهای کمکی راننده به طور قابل توجهی ارتقا یافتند تا X1 نسل دوم را به یک کراس‌اوور کاملا بالغ، کاربردی و لوکس تبدیل کنند.