تحول در استراتژی کرمان موتور و حرکت به سمت تولید خودروهای پاک
صنعت خودروسازی ایران در آستانه ورود به مرحله تازهای از تغییرات ساختاری قرار گرفته است که در آن، حرکت به سمت انرژیهای نو و کاهش آلایندگی به یکی از اولویتهای اصلی صنایع سنگین تبدیل شده است. در این میان، شرکت کرمان موتور به عنوان بزرگترین خودروساز بخش خصوصی کشور، برنامهریزی جدی و گستردهای را برای بومیسازی و تولید خودروهای مبتنی بر انرژیهای جدید آغاز کرده است. این شرکت که در سالهای اخیر توانسته جایگاه سومین خودروساز بزرگ کشور را تثبیت کند، پروژه توسعه و بومیسازی نسخههای تمام الکتریکی (EV) و هیبریدی (HEV) از خودروی ایگل را بر پایه پلتفرم بومی PS1 به مراحل پایانی نزدیک کرده است.
سامان فیروزی فیروزکوهی، مدیرعامل شرکت کرمان موتور، درباره اهداف راهبردی این مجموعه در حوزه بومیسازی و توسعه فناوریهای نوآورانه اعلام کرده است:
چشمانداز عهد ۱۴۰۷ نقشه راه این تحول است؛ چشماندازی که توسعه پلتفرمهای اختصاصی، داخلیسازی خودروهای پاک، تحقیق و توسعه و خلق ارزش پایدار را دنبال میکند.
بررسی روند مهندسی این پروژه نشان میدهد که طراحی و بومیسازی ایگل برقی هماکنون با پیشرفت فنی ۸۰ درصدی همراه بوده و تمرکز اصلی بخش توسعه محصول شرکت بر بهینهسازی اجزای کلیدی سیستم محرکه برقی قرار گرفته است. طبق برنامهریزیهای انجامشده، تولید تجاری ایگل برقی با تسلط کاملاً بومی برای سال ۱۴۰۵ هدفگذاری شده است. این اقدام اگرچه نیازمند سرمایهگذاری سنگین در حوزه تحقیق و توسعه و تامین قطعات الکترونیکی حساس است، اما در صورت تحقق میتواند وابستگی ناوگان حملونقل شهری به سوختهای فسیلی را به شکل محسوسی کاهش دهد.
ایگل برقیمعماری پلتفرم PS1 و زیرساخت بومیسازی خودروهای جدید
پلتفرم PS1 به عنوان نخستین زیرساخت اختصاصی و چندمنظوره کرمان موتور، قابلیت پشتیبانی از سه نوع بدنه مختلف شامل کراساوور، هاچبک و سدان را دارا است. این سازه مهندسی به گونهای طراحی شده که امکان پذیرش سه نوع قوای محرکه بنزینی، هیبریدی و تمام الکتریکی را فراهم میسازد. بومیسازی پلتفرم PS1 و ارتقای استانداردهای ۸۵گانه بر روی آن، امکان توسعه مدلهای ایگل بنزینی، ایگل برقی و خودروی هاچبک شادو را ایجاد کرده است. انعطافپذیری این پلتفرم سبب کاهش هزینههای طراحی و تسریع در زمان عرضه محصولات جدید شده است، هرچند مدیریت کیفیت و یکپارچهسازی قطعات الکترونیکی پیچیده در خطوط مونتاژ، چالشهای فنی ویژهای را پیشروی زنجیره تأمین قرار میدهد.
بررسی مشخصات فنی، عملکردی و عملیاتی ایگل برقی (Eagle EV)
خودروی ایگل برقی به عنوان نخستین سدان تمام الکتریکی بومیسازی شده کرمان موتور، از یک پیشرانه الکتریکی با بیشینه قدرت ۱۲۰ کیلووات بهره میبرد. این موتور قادر است حداکثر گشتاور ۲۳۰ نیوتنمتر را از لحظه آغاز حرکت به چرخها منتقل کند. عدم نیاز به تعویض دندههای پیچیده و تحویل فوری گشتاور سبب شده تا شتاب صفر تا ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت این خودرو به ۷.۶ ثانیه برسد که رقمی شاخص در میان سدانهای شهری تولید داخل محسوب میشود. همچنین بیشینه سرعت ایگل برقی ۱۵۵ کیلومتر بر ساعت اعلام شده و توانایی شیبروی متوالی آن به ۳۷ درصد میرسد.
از منظر کاربری، استفاده از سیستم فرمان برقی (EPS) و ترمزهای دیسکی در چهار چرخ، کنترلپذیری و ایمنی خودرو را در شرایط مختلف رانندگی ارتقا داده است. با این حال، وزن باتریها و توزیع جرم در شاسی از جمله پارامترهای مهندسی هستند که رفتار دینامیکی خودرو را دستخوش تغییر میسازند و نیازمند تنظیم دقیق سیستم تعلیق میباشند.
سامانه ذخیره انرژی، ظرفیت باتری و فرآیند شارژ ایگل برقی
بخش حیاتی ایگل برقی، پک باتری لیتیوم-یونی آن با ظرفیت ۴۰.۱ کیلوواتساعت است. بر اساس استانداردهای اعلامشده، این میزان انرژی پیمایش پیمایشی معادل ۳۰۰ کیلومتر بر اساس چرخه استاندارد NEDC را برای خودرو فراهم میسازد. سیستم مدیریت انرژی خودرو فرآیند شارژ را در دو حالت شارژ عادی و شارژ سریع پشتیبانی میکند.
در صورت استفاده از شارژر خانگی با جریان متناوب (AC)، زمان شارژ کامل باتری حدود ۶ ساعت به طول میانجامد. اما با اتصال به ایستگاههای شارژ سریع با جریان مستقیم (DC)، ظرفیت باتری ظرف مدت ۴۰ دقیقه شارژ میشود. با وجود این ویژگیهای فنی، میزان پیمایش واقعی خودرو تحت تأثیر شرایط اقلیمی، استفاده از سیستمهای سرمایشی یا گرمایشی و نحوه رانندگی قرار دارد که از نکات کلیدی در بهرهبرداری روزمره از خودروهای برقی به شمار میرود.
فناوری قوای محرکه هیبریدی (DHD) در خودروی ایگل هیبرید
در کنار نسخه تمام برقی، پروژه توسعه ایگل هیبرید نیز به عنوان راهکاری کاربردی برای کاهش مصرف سوخت و آلایندگی در دستور کار کرمان موتور قرار گرفته است. این خودرو از فناوری پیشرفته DHD یا Dedicated Hybrid Drive بهره میبرد. سیستم DHD برخلاف سامانههای هیبریدی قدیمی که از جعبهدندههای معمولی یا CVT استفاده میکردند، یک سیستم انتقال قدرت کاملاً اختصاصی است که برای هماهنگی هوشمند میان موتور احتراق داخلی و موتور الکتریکی طراحی شده است.
در ایگل هیبرید، یک موتور ۱.۵ لیتری بنزینی مجهز به سیستم VVT در کنار موتور الکتریکی و پک باتری قرار میگیرد. مزیت اصلی این سیستم، بینیازی خودرو از اتصال به شارژر خارجی است؛ چرا که باتری خودرو در حین رانندگی و از طریق ژنراتور متصل به موتور درونسوز یا سیستم ترمز بازیافتی شارژ میشود. این ویژگی دغدغه عدم دسترسی به ایستگاههای شارژ را برای کاربران برطرف میسازد، اما از سوی دیگر، نگهداری همزمان دو سیستم محرکه بنزینی و برقی میتواند هزینههای سرویس و پیچیدگی قطعات را در بلندمدت افزایش دهد.
حالتهای هوشمند عملکردی در سیستم انتقال قدرت DHD
سیستم DHD به کار رفته در ایگل هیبرید قادر است بر اساس شرایط رانندگی، میزان بار و سطح شارژ باتری، حالتهای کاری متفاوتی را به صورت هوشمند انتخاب کند. در سرعتهای پایین و حرکتهای شهری، خودرو در حالت تمام الکتریکی قرار گرفته و صرفاً با اتکا به انرژی باتری و موتور برقی بدون مصرف بنزین حرکت میکند. در شرایط پیمایش مداوم، سیستم به حالت هیبرید سری تغییر وضعیت میدهد که در آن موتور بنزینی تنها به عنوان ژنراتور برای تولید برق و شارژ باتری عمل کرده و گشتاور حرکتی توسط موتور الکتریکی تأمین میشود.
همچنین در شتابگیریهای سنگین یا سرعتهای بالا، حالت هیبرید موازی فعال شده و هر دو موتور بنزینی و الکتریکی وارد مدار میشوند تا توان خروجی را به حداکثر برسانند. علاوه بر این، در هنگام کاهش سرعت و ترمزگیری، سیستم بازیافت انرژی ترمز وارد عمل شده و انرژی جنبشی را به انرژی الکتریکی تبدیل کرده و در باتری ذخیره میسازد.
ورود قدرتمند کرمان موتور به عصر خودروهای پاک توسعه زیرساختهای شارژ در کشور و افق عرضه تجاری محصولات
یکی از اصلیترین پیششرطهای موفقیت و پذیرش عمومی خودروهای برقی در بازار، وجود زیرساختهای مناسب شارژ و دسترسی راحت مالکان به ایستگاههای شارژ سریع در کلانشهرها و جادههای بینشهری است. شرکت کرمان موتور به منظور رفع دغدغه مشتریان و ایجاد اکوسیستم پایدار حملونقل برقی، همکاریهای گستردهای را با مجموعههای تخصصی نظیر شرکت مپنا آغاز کرده است. در قالب این همکاریها، جانمایی، نصب و توسعه تجهیزات شارژ خودروهای برقی در نقاط مختلف کشور در حال انجام است.
بر اساس برنامهریزیهای انجامشده توسط معاونتهای فنی و بازرگانی کرمان موتور، پس از تکمیل تستهای فنی و صحهگذاری نهایی، تولید انبوه و تجاری ایگل برقی برای سال ۱۴۰۵ هدفگذاری شده است. دستیابی به عمق داخلیسازی بیشتر در قطعات الکترونیکی و شاسی سبب شده تا تسلط فنی کاملاً بومی روی این محصول ایجاد شود. این رویکرد میتواند نقش مهمی در تغییر ساختار بازار خودرو ایران و حرکت به سمت تکنولوژیهای پاک ایفا کند.
تأثیر بومیسازی فناوریهای پاک بر ساختار بازار و زنجیره تأمین
سرمایهگذاری روی پلتفرمهای اختصاصی و بومیسازی سیستمهای برقی و هیبریدی، امکان پایداری تولید در شرایط نوسانات ارزی و تحریمها را افزایش میدهد. تمرکز کرمان موتور بر توسعه خودروهای ایگل برقی و هیبریدی نشاندهنده تغییر جهت از خودروسازی صرفاً مونتاژی به سمت خودروسازی دانشمحور است. تعمیق ساخت داخل در مجموعه قوای محرکه برقی، علاوه بر انتقال دانش فنی به قطعهسازان داخلی، زمینهساز کاهش هزینههای ارزی در بلندمدت خواهد بود. با این وجود، موفقیت نهایی این جریان نیازمند پایداری در تأمین انرژی برق کشوری و تدوین سیاستهای حمایتی شفاف از سوی نهادهای رگولاتوری است.
