جزئیات معاملات و رکوردشکنی جدید بهمن دیزل
تالار خودرو بورس کالا در نیمه دوم بهمن ماه ۱۴۰۴ شاهد یکی از داغترین رقابتهای سال جاری در حوزه خودروهای تجاری بود. در شرایطی که بازار خودروهای سنگین و نیمهسنگین همچنان با عدم تعادل میان عرضه و تقاضا دست و پنجه نرم میکند، عرضه محدود کامیون کشنده امپاور (EM POWER) توسط شرکت بهمن دیزل، بار دیگر توجه فعالان حوزه حملونقل و سرمایهگذاران را به خود جلب کرد. بر اساس اطلاعیه عرضه و دادههای ثبت شده در تابلو معاملات، این کشنده مدرن که به عنوان یکی از پرچمداران فعلی بازار مونتاژی کشور شناخته میشود، با قیمتی بسیار فراتر از نرخ پایه به فروش رسید. این رویداد نه تنها نشاندهنده عطش بازار برای نوسازی ناوگان است، بلکه سیگنالهای مهمی را درباره انتظارات تورمی خریداران در آستانه ورود به سال ۱۴۰۵ ارسال میکند.
دادههای رسمی منتشر شده از جریان معاملات نشان میدهد که بهمن دیزل تنها ۳۰ دستگاه از این کامیون کشنده را بر روی تابلو معاملات قرار داده بود. با این حال، سمت تقاضا با ثبت سفارش ۱۱۰ دستگاه، صف خریدی سنگین را برای تصاحب این خودرو تشکیل داد. این عدم تناسب آشکار میان تعداد عرضه و حجم تقاضا، که نسبتی تقریباً ۴ به ۱ را نشان میدهد، زمینهساز رقابتی نفسگیر میان خریداران شد. در حالی که قیمت پایه این محصول از سوی تولیدکننده معادل ۷ میلیارد و ۱۷۰ میلیون تومان تعیین شده بود، فشار تقاضا باعث شد تا قیمتها به سرعت از این سطح فاصله بگیرند و در نهایت با افزایشی چشمگیر، کشف قیمت نهایی در ارقامی بسیار بالاتر صورت پذیرد.
آنالیز قیمت تمام شده؛ جهش ۵۶ درصدی در یک روز
بررسی دقیق ارقام ثبت شده در تالار معاملات حاکی از آن است که میانگین قیمت معامله شده برای کشنده امپاور به رقم خیرهکننده ۱۱ میلیارد و ۲۲۷ میلیون تومان رسیده است. این عدد نشاندهنده رشدی معادل ۵۶.۵۸ درصد نسبت به قیمت پایه اعلامی است. به عبارت دیگر، خریداران برای تضمین خرید خود، حاضر به پرداخت مبلغی بیش از ۴ میلیارد تومان بالاتر از نرخ کارخانه شدهاند. این جهش قیمتی در یک روز معاملاتی، رکوردی قابل توجه برای گروه بهمن محسوب میشود و بار دیگر بحث مکانیزم کشف قیمت در بورس کالا و فاصله آن با بازار آزاد را داغ کرده است.
اما این تمام ماجرا نیست. قیمت ۱۱.۲ میلیارد تومانی تنها شامل مبلغ خام خودرو است که در تالار بورس کشف شده است. برای محاسبه قیمت نهایی که خریدار باید از جیب بپردازد، باید هزینههای قانونی شامل مالیات بر ارزش افزوده (بر مبنای قیمت نهایی معامله)، هزینههای شمارهگذاری، بیمه شخص ثالث و سایر عوارض قانونی را نیز به این مبلغ اضافه کرد. محاسبات دقیق نشان میدهد که با احتساب مالیات و عوارض، به انضمام هزینه خواب پول (با توجه به موعد تحویل)، قیمت تمام شده برای مصرفکننده نهایی به رقم ۱۲ میلیارد و ۵۲۰ میلیون تومان میرسد.
| شرح | جزئیات / مبلغ |
|---|
| نام خودرو | کامیون کشنده EM POWER |
| عرضه کننده | بهمن دیزل |
| تعداد عرضه | ۳۰ دستگاه |
| تعداد تقاضا | ۱۱۰ سفارش |
| قیمت پایه (ریال) | ۷۱,۷۰۰,۰۰۰,۰۰۰ |
| میانگین قیمت معامله (ریال) | ۱۱۲,۲۷۰,۱۶۶,۶۶۶ |
| درصد تغییر نرخ | ۵۶.۵۸٪ + |
| قیمت نهایی تمام شده (تومان) | ۱۲,۵۲۰,۰۰۰,۰۰۰ |
| موعد تحویل | ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ (تحویل فوری) |
منبع جدول: دادههای تابلوی معاملات بورس کالا - بهمن ۱۴۰۴
تاثیر موعد تحویل بر هیجان بازار
یکی از نکات کلیدی در این عرضه، موعد تحویل خودروهاست. طبق اطلاعیه عرضه، تاریخ تحویل این کامیونها ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ اعلام شده است. با توجه به اینکه معاملات در بهمن ماه انجام شده، این قرارداد عملاً حکم فروش با تحویل فوری (کمتر از ۴۵ روز) را دارد. در بازار خودروهای تجاری ایران، "تحویل فوری" همواره یک امتیاز طلایی محسوب میشود، زیرا خریدار میتواند بلافاصله از خودرو برای بارگیری و کسب درآمد استفاده کند یا آن را در بازار شب عید که معمولاً با افزایش قیمت روبروست، نقد کند. همین نزدیکی زمان تحویل، یکی از محرکهای اصلی برای ثبت تقاضای ۱۱۰ عددی و پذیرش قیمت ۱۲.۵ میلیارد تومانی بوده است.
بررسی جایگاه امپاور در بازار ۱۴۰۴
رسیدن قیمت امپاور به کانال ۱۲.۵ میلیارد تومان، اتفاقی است که نمیتوان به سادگی از کنار آن گذشت. این قیمتگذاری، کشنده بهمن دیزل را در لیگی قرار میدهد که پیش از این در اختیار کشندههای وارداتی اروپایی دستدوم (با مدلهای پایینتر) یا رقبای چینی گرانقیمتتر بود. امپاور BD500 با بهرهگیری از موتور کامینز ۱۳ لیتری با قدرت ۴۹۰ تا ۵۰۰ اسب بخار و گیربکس اتوماتیک ZF تراکسون، روی کاغذ مشخصات فنی قابل قبولی را ارائه میدهد که آن را برای جادههای کوهستانی ایران مناسب میسازد. مجهز بودن به سیستمهای ایمنی نظیر ترمز اضطراری هوشمند (AEBS) و رادار خطخوان (LDWS) نیز از جمله مواردی است که خریداران را متقاعد میکند تا چنین بهایی را برای یک محصول مونتاژی بپردازند.
در سال ۱۴۰۴، با توجه به فرسودگی شدید ناوگان حملونقل کشور و محدودیتهای ارزی که گاهوبیگاه واردات کشندههای اروپایی را با کندی مواجه میکند، خودروهای چینی مونتاژ داخل نظیر امپاور، فوتون H5 و دیما، به گزینههای اصلی نوسازی تبدیل شدهاند. با این حال، قیمت ۱۲.۵ میلیارد تومانی برای یک کشنده چینی، نشاندهنده تورم بخشی سنگین در حوزه حملونقل است. این افزایش قیمت در نهایت به افزایش نرخ کرایه حمل بار و تاثیر آن بر قیمت تمام شده کالاها در سال آینده منجر خواهد شد.
مقایسه با قیمت بازار آزاد
نکته قابل تأمل دیگر، حاشیه سود خریداران از این معامله است. با وجود اینکه قیمت ۱۲.۵ میلیارد تومانی بسیار بالا به نظر میرسد، اما همچنان باید دید که قیمت این خودرو در بازار آزاد در شب عید ۱۴۰۵ چه عددی را لمس خواهد کرد. تجربه نشان داده است که قیمتهای کشف شده در بورس کالا، معمولاً به عنوان یک کف قیمتی جدید عمل کرده و بازار آزاد خود را با فاصلهای بالاتر از آن تنظیم میکند. بنابراین، خریدارانی که موفق به خرید این ۳۰ دستگاه شدهاند، احتمالاً بر روی رشد قیمت بازار در هفتههای منتهی به پایان سال حساب باز کردهاند.
چشمانداز عرضه و تقاضا در ماههای آتی
رقابت ۵۶ درصدی برای خرید امپاور هشداری جدی به سیاستگذاران صنعتی است. تقاضای انباشته در بازار خودروهای تجاری بسیار فراتر از تیراژ تولید فعلی خودروسازان است. عرضه قطرهچکانی (مانند عرضه ۳۰ دستگاهی اخیر) نه تنها عطش بازار را برطرف نمیکند، بلکه با ایجاد رقابتهای کاذب، منجر به قیمتسازیهای نجومی میشود. اگر بهمن دیزل و سایر تجاریسازان نتوانند در ماههای ابتدایی سال ۱۴۰۵ تیراژ عرضه خود را به شکل معناداری افزایش دهند، عبور قیمت کشندههای چینی از مرز ۱۳ و ۱۴ میلیارد تومان دور از ذهن نخواهد بود.
بازار خودروهای تجاری به شدت هوشمند عمل میکند؛ زمانی که ۱۱۰ نفر برای ۳۰ خودرو صف میکشند، پیام واضح است: نقدینگی سرگردان به دنبال تبدیل شدن به کالای سرمایهای است و کامیون اکنون یکی از امنترین این کالاهاست.
در نهایت، معامله اخیر امپاور در بورس کالا را باید آینهای تمامنما از وضعیت اقتصاد خودرو در پایان سال ۱۴۰۴ دانست. ترکیبی از تورم انتظاری، کمبود عرضه، و جذابیت سرمایهگذاری در ناوگان حملونقل، باعث شده تا قیمت یک کشنده مونتاژی به اعدادی برسد که تا چند سال پیش برای لوکسترین کشندههای اروپایی صفر کیلومتر نیز غیرقابل تصور بود. خریداران این ۳۰ دستگاه اکنون مالکان خودروهایی هستند که شاید گرانترین نمونههای صفر کیلومتر فروخته شده در بورس کالا تا به امروز باشند.