موسسه ارزیابی S&P Global Mobility در آوریل ۲۰۲۶، پیشبینیهایی را در مورد بازار خودرو و ادامه درگیریهای نظامی بین ایالاتمتحده و ایران تدوین کرده است. درگیری نظامی بین ایران و ایالاتمتحده از اواخر فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد. این درگیری ها ابهامات و چالشهای بسیاری را برای صنعت خودرو جهان به همراه داشت.
بحران در تنگه هرمز و فلج شدن تجارت جهانی
تنگه هرمز به عنوان یکی از حیاتیترین شریانهای تجارت دنیا، بیش از یک ماه است که با محدودیتهای ترافیکی مواجه است. اگرچه این مسیر رسماً مسدود نشده، اما خطر گرفتار شدن در آتش تقاطع و تهدیدات موجود، شرکتهای کشتیرانی را وادار به تغییر مسیر کرده است. هرچند اخیراً مجوز عبور برخی نفتکشها به مقصد هند و چین صادر شده، اما طولانی شدن این وضعیت، هزینههای اقتصادی سنگینی را به همراه دارد.
تنگه هرمزسقوط فروش خودرو در کشورهای حاشیه خلیج فارس
کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس که به شدت به واردات دریایی وابستهاند، با بحران کمبود خودرو، طولانی شدن زمان تحویل و کاهش تنوع مدلها روبهرو هستند. افزایش حق بیمه ناشی از شرایط جنگی، هزینههای لجستیک و تغییر مسیر کشتیها باعث تورم شدید و بالا رفتن قیمت نهایی خودروها شده است. این فشارهای اقتصادی در کنار کاهش تمایل مصرفکنندگان به خرید، احتمالاً منجر به کاهش ۲۰۰ هزار دستگاهی فروش خودروهای سبک در این منطقه طی سال ۲۰۲۶ خواهد شد.
کاهش چشمگیر تقاضای جهانی برای خودروهای سبک
با نقش بر آب شدن امیدها برای بازگشایی سریع تنگه هرمز، پیشبینی میشود که عادی شدن شرایط کشتیرانی تا نیمه دوم سال ۲۰۲۶ به طول بینجامد. پیامدهای این اتفاق در مقیاس جهانی بسیار هستند.
نخستین پیامد قفل شدن تنگه هرمز، کاهش فروش خودرو است. پیشبینی میشود شاهد کاهش ۸۰۰ تا ۹۰۰ هزار دستگاهی فروش جهانی خودرو در سال ۲۰۲۶ و افت ۵۰۰ هزار دستگاهی در سال ۲۰۲۷ باشیم.
افت فروش یادشده بیش از آنکه ناشی از توقف تولید باشد، به دلیل تورم ناشی از افزایش قیمت انرژی است. پیشبینی میشود قیمت نفت خام برنت در ماه آوریل به طور میانگین به ۱۲۰ دلار در هر بشکه برسد. نوسان قیمت نفت در این مدت بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ دلار به ازای هر بشکه برآورد میشود.
ابرخودروها تورم در بخش انرژی، بر بانکهای مرکزی کشورها نیز تاثیر منفی خواهد داشت. این تورم انرژی احتمالاً بانکهای مرکزی را مجبور میکند تا کاهش نرخ بهره را به تعویق بیندازند که این امر فشار مضاعفی بر قدرت خرید مردم وارد میکند.
آسیبپذیری زنجیره تامین و چالشهای تولید
منطقه آسیا-اقیانوسیه (APAC) بیشترین آسیبپذیری را در برابر نوسانات قیمت نفت و اختلالات زنجیره تامین دارد. طولانی شدن این بحران میتواند تامین مواد اولیه کلیدی مانند آلومینیوم، متانول و برم را مختل کند. اگرچه سازندگان تراشههای نیمههادی پیش از آغاز درگیریها ذخیره شش ماهه داشتهاند، اما تداوم بسته ماندن تنگه هرمز، ریسک فلج شدن زنجیره تامین در سراسر جهان را به شدت بالا میبرد.
ضربه سنگین به صنعت خودروهای تجاری
صنعت خودروهای تجاری نیمهسنگین و سنگین به دلیل وابستگی مستقیم هزینههای عملیاتی به قیمت سوخت، شرایط وخیمتری را تجربه میکند.
قیمت سوخت خریداران آمریکایی ممکن است در کامیونهای کلاس ۴ (کامیونهای شهری متوسط)، موتورهای بنزینی را جایگزین دیزلی کنند. با این حال، به دلیل نرخ بالای بهره و هزینه استقراض، گذار سریع به سمت خودروهای بدون آلایندگی (الکتریکی) در آمریکا بعید به نظر میرسد. با این حال در بازارهای بینالمللی شرایط متفاوت است. در مناطقی مانند شرق آسیا، این بحران سوختی میتواند روند گذار به سمت کامیونهای الکتریکی را تسریع بخشد.
چشمانداز آینده؛ عدم قطعیتی که ادامه دارد
مدت زمان این درگیری از پیشبینیهای اولیه فراتر رفته است. هرچه این بحران بیشتر طول بکشد، آسیبهای اقتصادی، کمبود کالا و هزینههای تولید تشدید خواهد شد. افزایش تصاعدی قیمت کالاها و انرژی، بودجه خانوارها را تحت فشار قرار داده و اثر دومینویی آن به صورت کاهش محسوس فروش جهانی خودرو نمایان میشود. در چنین شرایط پرالتهابی، دسترسی به دادههای تحلیلی و مشاورههای تخصصی برای عبور از بحرانهای زنجیره تامین و حفظ مزیت رقابتی، برای فعالان صنعت خودرو امری حیاتی است.
