ویدیو ملاقات با شاسیبلند لوکس و بردافزای راکس ۰۱
مقدمه: طلوع عصر جدید در کلاس شاسیبلندهای لوکس
در جهانی که صنعت خودروسازی با سرعتی بیسابقه به سمت برقیسازی پیش میرود، بازار خودروی ایران نیز از این تحولات بنیادین بینصیب نمانده است. گذار از موتورهای احتراق داخلی سنتی به سمت قوای محرکه الکتریکی، چالشها و دغدغههای خاص خود را به همراه دارد؛ از جمله مهمترین آنها، مسئلهای است که در ادبیات خودرویی به آن «اضطراب پیمایش» (Range Anxiety) گفته میشود. خریداران همواره نگران اتمام شارژ باتری در مسیرهای طولانی و فقدان زیرساختهای کافی برای شارژ سریع هستند. در این میان، نشان تجاری نوظهور راکس (ROX) با معرفی خودروی راکس ۰۱، یک راهکار مهندسیشده و بسیار هوشمندانه را به بازار عرضه کرده است.
راکس ۰۱ به عنوان یک خودروی الکتریکی بردافزا (Range Extended EV یا به اختصار EREV) دستهبندی میشود. شرکت برساوش (Barsavosh) که پیشتر در زمینه واردات و عرضه محصولات برندهای معتبر جهانی نظیر تویوتا، لکسوس و کیا فعالیت داشته، اکنون هدایت و عرضه این غول تکنولوژیک را در بازار ایران بر عهده گرفته است. در این مقاله، با نگاهی کاملاً تخصصی، موشکافانه و تحلیلی، به بررسی تمامی زوایای مهندسی، طراحی، قوای محرکه و جایگاه این خودرو در بازار خواهیم پرداخت.
نمای جانبی راکس ۰۱ (ROX 01)کالبدشکافی ساختار و پلتفرم راکس ۰۱
هنگامی که با یک خودروی شاسیبلند بزرگ که دارای باتریهای حجیم و موتورهای الکتریکی قدرتمند است روبهرو میشویم، اولین چالشی که مهندسان طراح با آن دستبهگریبان بودهاند، «مدیریت وزن و حفظ دینامیک رانندگی» است. راکس ۰۱ با وزن خالص قابل توجه ۲۶۶۰ کیلوگرمی پا به میدان گذاشته است. مهار کردن چنین جرمی در پیچها و ترمزگیریها نیازمند یک زیرساخت بینقص است.
مهندسی شاسی تمام آلومینیومی
برای غلبه بر چالش وزن، مهندسان راکس به استفاده گسترده از فلزات سبکوزن اما با استحکام بالا روی آوردهاند. راکس ۰۱ از یک شاسی تمام آلومینیومی (All Aluminum Chassis) بهره میبرد. استفاده از آلومینیوم در پلتفرم خودروهای لوکس، علاوه بر کاهش وزن نهایی، باعث افزایش سختی پیچشی بدنه (Torsional Rigidity) میشود. این سختی پیچشی، بهطور مستقیم روی کاهش سروصدای داخل کابین در جادههای ناهموار و همچنین پاسخگویی بهتر فرمان در مانورهای ناگهانی تأثیر میگذارد. علاوه بر این، فریمهای فرعی (Subframe) در محورهای جلو و عقب نیز تماماً از آلومینیوم ساخته شدهاند. همچنین به منظور حفظ ایمنی باتریها در مسیرهای خارج از جاده، خودرو به سیستم محافظت از شاسی سبکوزن (Light Weighted Chassis Protection) مجهز شده است.
سیستم تعلیق پیشرفته راکس ۰۱ بررسی سیستم تعلیق پیشرفته
وظیفه اتصال این شاسی آلومینیومی به چرخها بر عهده سیستم تعلیقی است که در سطح بهترینهای جهان طراحی شده است. در محور جلو، راکس ۰۱ از سیستم تعلیق مستقل جناغی دوبلِ تمام آلومینیومی (All aluminum alloy double wishbone) استفاده میکند. تعلیق جناغی دوبل به دلیل حفظ زاویه تماس بهینه تایر با سطح جاده در هنگام فشردگی سیستم تعلیق، بالاترین سطح از پایداری و چسبندگی را فراهم میکند.
در محور عقب نیز شاهد استفاده از سیستم تعلیق مستقل چند اتصاله با بازوی H شکل، که آن هم تماماً از آلیاژ آلومینیوم ساخته شده است (All aluminum alloy H-arm multi-link)، هستیم. سیستم تعلیق این خودرو از قابلیت تطبیقپذیری برخوردار است؛ به این معنا که میتواند بر اساس شرایط جاده و حالت رانندگی انتخاب شده توسط راننده، میزان سفتی و نرمی خود را تغییر دهد تا هم در ترددهای شهری راحتی مطلق را برای سرنشینان فراهم کند و هم در جادههای کوهستانی، حرکات گهوارهای بدنه (Body Roll) را به حداقل برساند.
تحلیل جامع قوای محرکه: هارمونی الکترونها و بنزین
قلب تپنده و در واقع جذابترین بخش مهندسی راکس ۰۱، سیستم محرکه آن است. در خودروهای EREV، بر خلاف خودروهای پلاگین هیبرید (PHEV) معمولی، موتور احتراق داخلی هیچگونه اتصال مکانیکی با محورها و چرخها ندارد. در واقع، چرخهای این خودرو بهطور صددرصد و همیشگی توسط موتورهای الکتریکی به حرکت درمیآیند و موتور بنزینی صرفاً نقش یک نیروگاه سیار (ژنراتور) را برای شارژ باتریها ایفا میکند.
راکس ۰۱ به عنوان یک خودروی الکتریکی بردافزا (Range Extended EV یا به اختصار EREV) دستهبندی میشود موتورهای الکتریکی و سیستم انتقال قدرت:
راکس ۰۱ مجهز به دو سیستم رانندگی الکتریکی با کارایی بالای ۳ در ۱ (3-in-1 Highly Efficient Electric Driving System) است که یکی در محور جلو و دیگری در محور عقب قرار گرفتهاند. این پیکربندی به این معناست که خودرو دارای سیستم چهارچرخ محرک (AWD) هوشمند است. موتور الکتریکی قرار گرفته در محور جلو توان تولید ۱۵۰ کیلووات قدرت و ۳۴۰ نیوتنمتر گشتاور را دارد. در محور عقب، یک موتور قدرتمندتر با توان ۲۰۰ کیلووات و گشتاور ۴۰۰ نیوتنمتر نصب شده است.
هنگامی که این دو موتور با هم وارد عمل میشوند، مجموع قدرت سیستم محرکه به عدد خیرهکننده ۳۵۰ کیلووات (معادل ۴۷۶ اسب بخار) و گشتاور کل سیستم به رقم مهیب ۷۴۰ نیوتنمتر میرسد. این گشتاور که از همان دور موتور صفر (صفر RPM) در دسترس راننده است، باعث میشود این غول ۲.۶ تنی در هنگام شتابگیری رفتاری شبیه به یک خودروی اسپرت داشته باشد.
پکیج باتری و استراتژی شارژ:
انرژی الکتریکی این خودرو در یک پکیج باتری لیتیوم ترنری (Ternary Lithium) با ظرفیت بالای ۵۶.۰۱ کیلووات ساعت ذخیره میشود (شایان ذکر است در اطلاعات ویدیویی معرفی خودرو، ظرفیت باتری ۵۸.۴ کیلووات ساعت نیز عنوان شده که ممکن است مربوط به تیپهای مختلف یا خطاهای گرد کردن اعداد در استانداردهای مختلف باشد). باتریهای لیتیوم ترنری (نیکل-منگنز-کبالت) به دلیل چگالی انرژی بسیار بالا، انتخاب اول خودروسازان برای خودروهای پرفورمنس و لوکس هستند.
در بخش شارژپذیری، راکس ۰۱ عملکرد درخشانی دارد. با استفاده از زیرساختهای شارژ سریع (DC Fast Charging)، شارژ این باتری حجیم تنها به ۰.۴۸ ساعت (حدود ۲۹ دقیقه) زمان نیاز دارد. برای کاربرانی که قصد دارند خودرو را در منزل یا محل کار با استفاده از شارژرهای دیواری متناوب شارژ کنند، زمان شارژ کند (Slow charging) حدود ۸.۶ ساعت برآورد شده است.
راکس ۰۱ ژنراتور احتراقی، باک سوخت و پیمایش:
نیروگاه سیار این خودرو، یک پیشرانه ۱.۵ لیتری توربوشارژ چهار سیلندر است که حدود ۱۵۱ اسب بخار قدرت تولید میکند. این موتور با یک باک بنزین با ظرفیت قابل توجه ۷۰ لیتر تغذیه میشود.
ترکیب این باتری قدرتمند و این ژنراتور کارآمد، اعداد شگفتانگیزی را در بخش پیمایش ثبت کرده است. بر اساس استاندارد سختگیرانه WLTC، راکس ۰۱ میتواند مسافت ۲۳۵ کیلومتر را در حالت تمام برقی (EV Range) طی کند (در استاندارد CLTC این رقم ۲۵۲ کیلومتر است). این مسافت برای ترددهای روزانه شهری کاملاً کافی است و کاربر میتواند هفتهها بدون نیاز به روشن شدن موتور بنزینی، با خودرو تردد کند. اما جادوی واقعی فناوری بردافزا زمانی خود را نشان میدهد که باک بنزین خودرو پر باشد؛ در این حالت، برد ترکیبی هیبریدی (WLTC Hybrid Range) خودرو به عدد بینظیر ۱,۱۱۵ کیلومتر میرسد. با چنین پیمایشی، شما میتوانید مسافت بین تهران تا بسیاری از نقاط مرزی کشور را بدون نیاز به هیچگونه توقفی برای شارژ یا سوختگیری طی کنید و شعار «بدون اضطراب پیمایش» بهطور کامل محقق میشود.
مصرف سوخت بهینه خودرو در صورت استفاده صحیح از باتریها تنها ۲.۷۹ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر است. با این حال، در شرایطی که باتریها کاملاً تخلیه شوند و تمام فشار تأمین انرژی سیستم محرکه روی دوش ژنراتور ۱.۵ لیتری قرار گیرد، مصرف سوخت به حدود ۷.۵ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر خواهد رسید که باز هم برای خودرویی با این ابعاد و وزن، عددی کاملاً منطقی و اقتصادی ارزیابی میشود.
سبک طراحی راکس ۰۱ طراحی بیرونی: صلابت در عین سادگی و کارایی
سبک طراحی راکس ۰۱ «طراحی جعبهای، کلاسیک همراه با پیچیدگی» (Boxy Design, Classic with Sophistication) معرفی شده است. این زبان طراحی که اخیراً در میان خودروهای آفرودی و شاسیبلندهای مطرح جهانی رواج یافته است، ضمن ارائه یک ظاهر عضلانی و قدرتمند، کارایی فضای داخلی را به حداکثر میرساند.
ابعاد و مقیاسها:
این خودرو بر روی یک فاصله محوری بسیار بلند ۳۰۱۰ میلیمتری استوار شده است. فاصله محوری طولانی، نویدبخش فضای پای بسیار وسیع برای سرنشینان در ردیفهای دوم و سوم است. طول خودرو در اطلاعات فنی ۵۲۹۵ میلیمتر (با احتساب احتمالی تایر زاپاس روی در صندوق) ، عرض آن ۱۹۸۰ میلیمتر و ارتفاع آن ۱۸۶۹ میلیمتر گزارش شده است. با این ابعاد، راکس ۰۱ در دسته شاسیبلندهای فولسایز (Full-Size SUV) جای میگیرد و در خیابانها حضور بصری بسیار پررنگی خواهد داشت.
قابلیتهای عبور و آیرودینامیک:
طراحان راکس، قابلیتهای عبور این خودرو را با عبارت «قابلیت عبور قدرتمند» (Mighty Passing Capability) تضمین کردهاند. ارتفاع خودرو از سطح زمین (Ground Clearance) برابر با ۲۰۵ میلیمتر است که به راننده اجازه میدهد با اطمینان خاطر از مسیرهای ناهموار عبور کند. برای اطمینان از عدم آسیبدیدگی قطعات حیاتی خودرو در سفرهای خارج از جادهای، فاصله پایینترین نقطه باتری تا سطح زمین ۲۵۵ میلیمتر و فاصله باک سوخت تا زمین ۲۳۷ میلیمتر تنظیم شده است.
راکس ۰۱ اگرچه طراحی جعبهای بهطور طبیعی مقاومت در برابر هوا (ضریب درگ) را افزایش میدهد، اما طراحان سعی کردهاند با نرم کردن لبههای بدنه، دستگیرههای در مخفیشونده و استفاده از فلاپهای زیرین، آیرودینامیک خودرو را بهبود بخشند.
تکمیلکننده این ظاهر باصلابت، رینگهای آلیاژی ۲۱ اینچی با طراحی اسپرت هستند که با تایرهای چهارفصل به ابعاد 275/45 R21 پوشیده شدهاند. گرافیک نوری مدرن با استفاده از فناوری LED در چراغهای جلو و عقب نیز، هویت بصری تکنولوژیک راکس را در شب نمایان میسازد.
کابین راکس ۰۱ طراحی داخلی و فناوریها: مفهوم واقعی «لذت برتر»
با ورود به کابین راکس ۰۱، با فضایی روبهرو میشویم که تجلیبخش شعار «انتخاب لوکس، لذت برتر» (Luxurious Selection, Superior Enjoyment) است. شرکت برساوش استراتژی هوشمندانهای را برای عرضه این خودرو در پیش گرفته و آن را در دو آرایش مختلف صندلی به بازار ارائه میکند تا نیازهای طیف وسیعی از خریداران لوکسپسند را پوشش دهد:
۱. نسخه ۷ نفره (آرایش ۲-۲-۳): این نسخه که یک گزینه ایدهآل برای خانوادههای پرجمعیت است، ظرفیت حمل هفت سرنشین را دارد.
۲. نسخه ۶ نفره (آرایش ۲-۲-۲): این نسخه از نظر امکانات رفاهی و لوکس بودن در سطح بالاتری قرار دارد. در این مدل، ردیف دوم مجهز به دو صندلی کاپیتانی (Captain Chairs) با ابعاد بزرگتر است که فضایی شبیه به بخش فرستکلاس هواپیما را برای سرنشینان تداعی میکند.
متریال استفاده شده در کابین در بالاترین سطح کیفی قرار دارد. داشبورد و رودریها با چرم باکیفیت و مواد نرم پوشیده شدهاند. از نظر فناوری، کابین راکس ۰۱ چیزی از یک سفینه فضایی کم ندارد. فرمان چندمنظوره چرمی در مقابل راننده قرار دارد و در پشت آن، یک کلاستر (پشت آمپر) کاملاً دیجیتال اطلاعات حیاتی خودرو را با گرافیکی جذاب به نمایش میگذارد. یک نمایشگر لمسی بسیار بزرگ و با وضوح بالا در مرکز داشبورد قرار گرفته که تمامی تنظیمات خودرو، از سیستم مالتیمدیا تا تنظیمات تخصصی سیستم تعلیق و مدیریت انرژی بردافزا از طریق آن کنترل میشود.
سرنشینان ردیف دوم راکس ۰۱ برای سرنشینان ردیف دوم نیز یک نمایشگر لمسی سقفی یا متصل به کنسول تعبیه شده است تا کنترل سیستم سرگرمی را در اختیار داشته باشند. سقف شیشهای بزرگ (پانوراما) با کاور برقی، نور طبیعی فراوانی را به داخل کابین هدایت میکند و سیستم نورپردازی محیطی (Ambient Lighting) با قابلیت شخصیسازی، فضایی آرامبخش را در شب رقم میزند. سیستم تهویه مطبوع اتوماتیک سه کاناله نیز به سرنشینان هر بخش اجازه میدهد دمای دلخواه خود را تنظیم کنند. در نسخه ۶ نفره، ریموت کنترل تنظیمات پیشرفته بر روی دسته صندلیهای ردیف دوم نصب شده و قاب رودریهای این ردیف نیز طراحی متفاوتی نسبت به مدل ۷ نفره دارند که نشان از توجه ویژه به جزئیات برای مشتریان VIP است.
تجربه رانندگی و دینامیک خودرو
بررسی اعداد و ارقام فنی روی کاغذ یک چیز است و لمس عملکرد خودرو در دنیای واقعی چیزی دیگر. راکس ۰۱ علیرغم وزن بسیار بالای ۲.۶ تنی، به دلیل بهرهمندی از مجموع قدرت ۴۷۶ اسب بخار و مهمتر از آن، گشتاور آنی ۷۴۰ نیوتنمتری موتورهای الکتریکی، میتواند شتاب صفر تا صد کیلومتر بر ساعت را در زمان شگفتانگیز ۵.۵ ثانیه به ثبت برساند.
تجربه رانندگی با یک خودروی EREV بسیار متفاوت از خودروهای بنزینی است. از آنجایی که موتور بنزینی به چرخها متصل نیست، راننده همواره و در هر سرعتی، شتابگیری خطی، پیوسته و بدون وقفه (بدون نیاز به تعویض دنده) را که خاصیت ذاتی موتورهای الکتریکی است تجربه میکند. همچنین به دلیل عدم وجود گیربکس مکانیکی سنتی و ایزوله بودن کامل موتور ژنراتور از کابین، لرزش و صدای (NVH) نفوذی به داخل اتاق در مقایسه با خودروهای احتراقی همرده به شدت کاهش یافته است و سواری بسیار ساکت و آرامی را فراهم میآورد.
هندلینگ خودرو نیز به لطف مرکز ثقل پایین (به دلیل قرارگیری پکیج سنگین باتریها در کف شاسی) و عملکرد فوقالعاده سیستم تعلیق جناغی دوبل و مولتیلینک آلومینیومی، بسیار پایدار و قابل پیشبینی است.
راکس ۰۱ تجهیزات ایمنی و رفاهی: قلعهای مستحکم و هوشمند
خودروسازان چینی در سالهای اخیر نشان دادهاند که در زمینه ارائه آپشنهای رفاهی و ایمنی، هیچ مرزی نمیشناسند. راکس ۰۱ برساوش نیز با دست پر به میدان آمده است تا رقبا را به چالش بکشد.
ایمنی فعال و غیرفعال (ADAS):
این خودرو مجهز به کاملترین بسته فناوریهای کمکراننده (ADAS) است. دوربینهای ۳۶۰ درجه با رزولوشن بالا دید کاملی از اطراف خودرو به راننده میدهند. رادار نقطه کور، دستیار حفظ خودرو بین خطوط (LKA) و سیستم اتوپارک از جمله امکانات برجسته در این بخش هستند. در بخش ایمنی غیرفعال نیز حضور شش کیسه هوای ایمنی، از سرنشینان در برابر برخوردهای احتمالی محافظت میکند. سیستم نور بالای اتوماتیک و سنسورهای نور و باران نیز به رانندگی ایمنتر در شرایط متغیر جوی کمک میکنند.
امکانات رفاهی شاخص:
راحتی سرنشینان اولویت اصلی طراحان راکس ۰۱ بوده است. صندلیهای برقی ردیف اول و دوم مجهز به طیف وسیعی از تنظیمات هستند. صندلی راننده دارای سیستم حافظه است. سردکن و گرمکن برای صندلیهای جلو در هر دو نسخه استاندارد است و سیستم ماساژور صندلیهای ردیف اول و دوم، خستگی سفرهای طولانی را از بین میبرد. در نسخه ۶ نفره، امکانات فراتر رفته و صندلیهای کاپیتانی ردیف دوم علاوه بر گرمکن، به سردکن نیز مجهز شدهاند تا بالاترین سطح رفاه فراهم شود. گرمکن فرمان، شارژر وایرلس تلفن همراه و سیستم وکیوم درِ صندوق عقب (که در خودروهای فوق لوکس دیده میشود) از دیگر امکانات جذاب این خودرو محسوب میشوند. راننده همچنین امکان تنظیم حالتهای مختلف رانندگی را دارد تا رفتار خودرو (واکنش پدال گاز، سفتی فرمان و عملکرد سیستم تعلیق) را با توجه به سبک رانندگی خود تطبیق دهد.
ورود راکس ۰۱ توسط برساوش به بازار ایران جایگاه رقابتی راکس ۰۱ در بازار ایران و چالشهای پیشرو
ورود راکس ۰۱ توسط برساوش به بازار ایران را باید یک اتفاق مهم و تغییردهنده قواعد بازی ارزیابی کرد. بازار شاسیبلندهای بزرگ و لوکس در ایران سالهاست که تشنه محصولاتی با تکنولوژی روز جهانی است. محدودیتهای واردات در سالهای گذشته باعث شده بود تا عمده خودروهای موجود در این کلاس، از نظر فناوری قوای محرکه چند نسل از دنیا عقبتر باشند.
نقاط قوت رقابتی:
بزرگترین برگ برنده راکس ۰۱، سیستم قوای محرکه EREV آن است. در کشوری مانند ایران که هنوز شبکه ایستگاههای شارژ سریع خودروهای برقی (EV) بهطور کامل و گسترده در جادههای بینشهری توسعه نیافته است، خرید یک خودروی تمام برقی برای بسیاری از خانوادهها ریسک بالایی دارد. راکس ۰۱ با امکان پر کردن باک بنزین و استفاده از موتور احتراقی به عنوان ژنراتور، این دغدغه را بهطور کامل از بین میبرد. پیمایش ترکیبی ۱۱۱۵ کیلومتری، شتاب خیرهکننده ۵.۵ ثانیهای، متریال آلومینیومی شاسی و فهرست بینقص امکانات رفاهی (بهویژه صندلیهای ماساژوردار و کاپیتانی در نسخه ۶ نفره)، این خودرو را در جایگاهی بالاتر از بسیاری از کراساوورهای بنزینی مونتاژی و حتی وارداتی قرار میدهد.
راکس ۰۱ چالشها و معایب احتمالی در بازار ایران:
با این وجود، مالکیت چنین خودروی پیشرفتهای در ایران عاری از چالش نخواهد بود. نخستین مسئله، وزن ۲۶۶۰ کیلوگرمی خودرو است. این وزن بالا باعث میشود استهلاک قطعات مصرفی مانند لنتهای ترمز (با وجود سیستم ترمز احیاشونده) و تایرهای گرانقیمت ۲۱ اینچی، بالاتر از خودروهای معمول باشد. چالش دوم، حساسیت پیشرانه ۱.۵ لیتری توربوشارژ (ژنراتور) به کیفیت بنزین موجود در جایگاههای سوخت کشور است که نیازمند دقت بالا در نگهداری و استفاده از مکملهای استاندارد خواهد بود. همچنین پیچیدگی سیستمهای نرمافزاری و الکترونیکی، نیازمند خدمات پس از فروش بسیار تخصصی است که البته سابقه شرکت برساوش در ارائه خدمات به برندهایی نظیر تویوتا، میتواند نقطه قوتی برای ایجاد اطمینان در دل خریداران باشد.
جمعبندی نهایی
در یک نگاه بیطرفانه و ژورنالیستی، راکس ۰۱ (ROX 01) تنها یک شاسیبلند جدید در بازار نیست؛ بلکه یک بیانیه مهندسی است که نشان میدهد چگونه میتوان ابعاد یک SUV فولسایز را با شتاب یک خودروی اسپرت، مصرف سوخت منطقی و امکانات رفاهی یک لیموزین لوکس ترکیب کرد. اگر شرکت برساوش بتواند قیمتگذاری هوشمندانهای برای این محصول در نظر بگیرد و شبکه خدمات پس از فروش قدرتمندی برای پشتیبانی از سیستمهای پیچیده هیبریدی آن تدارک ببیند، راکس ۰۱ پتانسیل آن را دارد که به سرعت به یکی از محبوبترین و پرفروشترین شاسیبلندهای لوکس در خیابانها و جادههای کشور تبدیل شود. خریداران این خودرو صرفاً بهای یک وسیله نقلیه را نمیپردازند، بلکه بلیت ورود به آینده تکنولوژی خودرو را در کمال آرامش و بدون هیچگونه اضطرابی برای پیمایش مسافتهای طولانی، خریداری میکنند.
