پدال کلاچ در ابرخودروهای مدرن ایتالیایی تقریباً از بین رفته است، اما این بدان معنا نیست که دیگر برنخواهد گشت. سوال میلیوندلاری این است که با توجه به عملکرد فوقالعاده جعبهدندههای دوکلاچه مدرن، آیا کلاچ اصلاً باید برگردد؟ چه میشد اگر میتوانستید فناوری آنالوگ و دیجیتال را با هم ترکیب کنید؟ فراری ممکن است راهحلی برای این موضوع داشته باشد، هرچند که شاید باب میل شما نباشد.
خبرنگاران رسانه CarBuzz اخیراً یک ثبت اختراع (پتنت) جدید از فراری پیدا کردهاند که پدال کلاچ فیزیکی را به نسخهای دیجیتال تبدیل میکند. اگر خودروها میتوانند ترمز الکترونیکی (Brake-by-wire)، دریچه گاز الکترونیکی (Throttle-by-wire) و حتی فرمان الکترونیکی (Steer-by-wire) داشته باشند، چرا کلاچ الکترونیکی (Clutch-by-wire) نداشته باشند؟
کلاچ الکترونیکی ایدهای عالی است یا یک فاجعه؟
پدال کلاچ وظیفه سادهای دارد، اما برای بسیاری از علاقهمندان به رانندگی، این وظیفه برای لذت بردن از خودرو حیاتی است. پدال، میلهای را فشار میدهد یا کابلی را میکشد که ارتباط بین موتور و جعبهدنده را درگیر و رها میکند. خلاص کردن کلاچ همان چیزی است که به شما اجازه میدهد در یک جعبهدنده دستی بدون خرد کردن چرخدندهها، دنده را عوض کنید.
استفاده از پدال کلاچ الکترونیکی چیز جدیدی نیست، حداقل برای کسانی که به شبیهسازهای واقعی مسابقات رانندگی عادت دارند. بیشتر مجموعههای فرمان و پدال برای پلیاستیشن، ایکسباکس یا رایانه شخصی شما دارای یک کلاچ و یک اهرم تعویض دنده H شکل هستند. اما آن مکانیزمهای مبتنی بر نوار الاستیک قرار نیست در خودروی ایتالیایی چند میلیون دلاری شما کارایی داشته باشند. فراری میخواست پدال کلاچی طراحی کند که حسی طبیعی داشته باشد و طبیعی عمل کند. به نظر میرسد این اختراع جدید به تحقق این هدف کمک میکند.
طرح کلاچ فراریدر این پتنت، فراری مشکلات مربوط به پدالهای کلاچ الکترونیکی فعلی را شرح میدهد؛ آنها به فنرهای بیش از حد نیاز دارند، قابل تنظیم نیستند و پیچیده و گرانقیمت هستند. نکته کلیدی، جایگزین فراری برای فنرهای کلاچ یا سیلندر کمکی هیدرولیک است. فراری از یک فنر استفاده میکند تا فشار طبیعیتری در برابر پای شما ایجاد کند و هنگامی که پای خود را برمیدارید، کلاچ را به بالا برگرداند.
این اختراع جدید دارای یک پیستون و یک فنر است، با یک پروفیل بادامک (Cam Profile) دقیقاً محاسبهشده در جایی که پدال با پیستون تماس پیدا میکند. هرچه بیشتر پدال را به داخل فنر فشار دهید، میزان نیروی لازم افزایش مییابد. زاویه پروفیل بادامک نیز مقدار نیرو را تغییر میدهد. بنابراین فشار دادن پدال بیشتر شبیه فشار دادن یک کلاچ واقعی است تا صرفاً فشار دادن یک فنر. همچنین پدال به روشی دقیق و واقعی به بالا برمیگردد.
برای فراری، این اختراع نسبتاً ساده و مقرونبهصرفه است. برای رانندگان، این یک کلاچ تقلبی است که بیشتر شبیه به نمونه واقعی احساس میشود. اما آیا رانندگان همچنان احساس ارتباط با خودرو خواهند داشت وقتی که در واقعیت، فقط در حال فشار دادن یک فنر هستند؟
ایدهای که میتواند خودروهای برقی اسپرت را متحول کند
نقشههای این پتنت نشان میدهند که این اختراع دارای سنسورها و قطعات دیگری است تا کلاچ را در عمل فعال کند. این سنسورها در حرکت پدال یا نیرویی که احساس میکنید نقشی ندارند.
یک قطعه جالب در این پازل پتنت گم شده است و آن موتور است. معمولاً یک ثبت اختراع تقریباً به همان اندازهای که درباره خود اختراع واضح است، درباره مکان و زمان استفاده از آن نیز شفاف است. اما در این مورد، فراری به جز عبارت «برای خودروهای جادهای» جزئیات بیشتری ارائه نمیدهد.
کلاچ فراری این میتواند به این معنا باشد که از این سیستم برای کار با یک کلاچ مکانیکی موتور بنزینی معمولی استفاده میشود. اما همچنین میتواند در ترکیب با یک جعبهدنده دوکلاچه یا حتی یک جعبهدنده اتوماتیک مبدل گشتاور معمولی استفاده شود تا به موتور سیگنال دهد که شما برای تعویض دنده آماده میشوید. در این صورت، فراری میتواند قدرت را قطع کرده و عملکردهای یک کلاچ را برای تعویض دنده شبیهسازی کند.
حتی میتواند به عنوان یک کلاچ شبیهسازیشده در یک وسیله نقلیه تمامالکتریکی عمل کند. تصور کنید که شبیهسازی تعویض دندهها و گیربکس را مانند خودروی هیوندای آیونیک ۵ ان (Hyundai Ioniq 5 N) انجام دهید، اما با لذت لمسی افزودهشده یک پدال سوم. مسلماً افراد سنتگرا ممکن است از آن متنفر باشند، اما برخی از خریداران عاشق این آپشن خواهند شد.
اولین خودرو دندهای فراری پس از یک دهه در راه است
دلیل فراری برای پایان دادن به تولید جعبهدنده دستی در وهله اول، موضوع عملکرد بود. جعبهدنده دوکلاچه میتواند سریعتر از هر انسانی دندهها را عوض کند و اصول اخلاقی فراری مدتهاست که بر دستیابی به بالاترین عملکرد ممکن استوار است. جالب اینجاست که اولین خودروی فراری که از جعبهدنده دوکلاچه استفاده کرد، لزوماً برای بالاترین عملکرد ممکن در نظر گرفته نشده بود؛ این خودرو، مدل پایه یعنی فراری کالیفرنیا بود.
نکته جالب این است که کالیفرنیا همچنین آخرین مدل فراری بود که از جعبهدنده دستی معمول استفاده کرد. آخرین گیربکس ششسرعته دستی فراری در چند مدل کالیفرنیا تولید سال ۲۰۱۲ ارائه شد. با وجود فریاد علاقهمندانی که مشتاق درگیری بیشتر در فرآیند رانندگی بودند، اکثریت خریداران فراری خواهان جعبهدنده دوکلاچه بودند.
با در نظر گرفتن این موضوع، نمیتوانیم به انگیزه واقعی فراری برای این ثبت اختراع فکر نکنیم. شرکتی که جعبهدندههای دستی سنتی را حذف کرد، اکنون پیشنهاد میدهد چیزی را بازگرداند که عملکرد آنالوگ را شبیهسازی میکند، اما برای کاربردهای دیجیتال. این امر قطعاً با روششناسی قبلی آن در تضاد به نظر میرسد، اما شاید فراری که همیشه بر روی عملکرد نهایی متمرکز بوده است، اکنون در حال تجدید نظر در ارزش لذت بردن از مسیر به جای صرفاً رسیدن به مقصد است.
