تغییر مسیر جهانی پیکاپها به سمت سیستمهای هیبریدی و برقیسازی
بازار جهانی پیکاپها و خودروهای کار و تجاری در حال عبور از یک نقطه عطف تاریخی و تکنولوژیک است. تا همین چند سال پیش، موتورهای توربودیزل حجیم و پرسر و صدا به عنوان تنها گزینه منطقی و قابل اعتماد برای تامین گشتاور مورد نیاز این خودروها در نظر گرفته میشدند. اما سختگیریهای روزافزون سازمانهای محیط زیستی در تدوین قوانین آلایندگی یورو ۶ و یورو ۷، در کنار تقاضای فزاینده مشتریان برای در اختیار داشتن خودروهایی با کارایی چندگانه، مصرف سوخت کمتر و فناوریهای پیشرفتهتر، دپارتمانهای تحقیق و توسعه شرکتهای خودروسازی را به سمت استفاده از قوای محرکه نوین سوق داده است. در سگمنت پیکاپها، نیاز اساسی به توان یدککشی بالا و قابلیت تحمل وزن سنگین در قسمت بار، مانع از برقیسازی کامل (سیستمهای BEV) به صورت گسترده و سریع شده است. دلیل اصلی این امر آن است که باتریهای بسیار بزرگ و سنگین، هم ظرفیت مجاز باربری و هم پویایی خودرو در مسیرهای آفرودی را به شدت تحت شعاع قرار میدهند. از طرف دیگر در زمان یدککشی بارهای سنگین، شعاع حرکتی پیکاپهای تمام برقی به سرعت و به طور چشمگیری افت میکند و باعث ایجاد پدیدهای به نام اضطراب مسافت در رانندگان میشود. از این رو، سیستمهای هیبریدی و به خصوص مدلهای پلاگین هیبرید به عنوان یک راهکار میانی ایدهآل و هوشمندانه مطرح شدهاند که گشتاور آنی موتورهای الکتریکی را با برد حرکتی نامحدود موتورهای احتراقی ترکیب میکنند. یکی از چالشهای فنی مهم در این مسیر، افزایش قابل توجه وزن خالص خودرو به دلیل اضافه شدن مجموعه باتری، اینورترها و موتورهای الکتریکی است که میتواند به عنوان یک نکته منفی روی استهلاک قطعات سیستم تعلیق و لاستیکها تاثیر مستقیم بگذارد. با ورود برندهای نامدار آمریکایی، ژاپنی و چینی به این عرصه، رقابت در بازار پیکاپهای پاک به بالاترین سطح ممکن رسیده است.
فورد رنجر PHEVورود فورد رنجر PHEV به میدان رقابتهای سخت
شرکت فورد به عنوان یکی از رهبران سنتی و بلامنازع بازار پیکاپها در جهان، سرانجام نسخه پلاگین هیبرید پیکاپ محبوب فورد رنجر را برای حفظ جایگاه خود در بازارهای هدف معرفی کرده است. در این پروژه مهندسی، طراحان فورد یک پیشرانه ۲.۳ لیتری توربوشارژ بنزینی از خانواده موتورهای اکوبوست را با یک موتور الکتریکی ۷۵ کیلوواتی که به شکلی ماهرانه درون گیربکس ۱۰ سرعته اتوماتیک ادغام شده، ترکیب کردهاند. خروجی نهایی این سیستم هیبریدی به عدد قابل توجه ۲۰۷ کیلووات (۲۷۷ اسب بخار) قدرت و ۶۹۷ نیوتنمتر گشتاور میرسد که این میزان گشتاور در تاریخ تولید این مدل بیسابقه بوده و حتی از نسخه قدرتمند رنجر رپتور نیز بیشتر است. انرژی مورد نیاز موتور الکتریکی توسط یک پکیج باتری با ظرفیت ۱۱.۸ کیلووات ساعت تامین میشود که با طراحی خاصی در زیر محفظه بار جاسازی شده تا فضای مفید قسمت بار کاهش نیابد. یکی از انتقادات فنی و نکات منفی وارد به این مدل، شعاع حرکتی تمام برقی نسبتا پایین آن است که در چرخه تست سختگیرانه WLTP تنها حدود ۴۳ تا ۴۸ کیلومتر اعلام شده و در مقایسه با رقبای آسیایی عددی محدود به حساب میآید. با این حال، فورد با تجهیز این خودرو به سیستم کاربردی Pro Power Onboard این ضعف را پوشش داده است؛ سیستمی که امکان استخراج خروجی برق تا توان ۶.۹ کیلووات را فراهم کرده و میتواند برق مورد نیاز تمامی ابزارهای کارگاهی، دستگاههای جوشکاری و لوازم کمپینگ را در مناطق دورافتاده تامین کند.
نیسان فرانتیر پرو PHEV نیسان فرانتیر پرو PHEV و قدرتنمایی جدید ژاپنیها
نیسان نیز برای عقب نماندن از قافله تکنولوژی خودروهای کار، مدل جدید نیسان فرانتیر پرو پلاگین هیبرید (Nissan Frontier Pro PHEV) را به ویژه برای بازارهای جهانی و رقابت با محصولات روز توسعه داده است. این پیکاپ که به عنوان اولین ورود جدی نیسان به بخش پیکاپهای پلاگین هیبرید شناخته میشود، با همکاری شرکای استراتژیک در چین توسعه یافته و مشخصات روی کاغذ آن بسیار خیرهکننده به نظر میرسد. قلب تپنده این پیکاپ ژاپنی-چینی از ترکیب یک موتور ۱.۵ لیتری توربوشارژ بنزینی با یک سیستم محرکه الکتریکی با توان بالا شکل گرفته است. خروجی ترکیبی این سیستم قدرتمند به بیش از ۳۰۰ کیلووات (۴۰۲ اسب بخار) و گشتاور عظیم ۸۰۰ نیوتنمتر دست پیدا میکند که آن را بدون شک در رده قدرتمندترین و سریعترین پیکاپهای سایز متوسط بازار جهانی قرار میدهد. علاوه بر قدرت بالا، ظرفیت پیمایش در حالت تمام برقی این خودرو تا ۱۳۵ کیلومتر هدفگذاری شده است که برتری فنی محسوسی نسبت به نماینده فورد دارد و به رانندگان اجازه میدهد ترددهای روزمره شهری را کاملا بدون مصرف بنزین انجام دهند. یک نکته مثبت کاربردی در طراحی شاسی این خودرو، بهرهگیری از سیستم تعلیق پیشرفته ۵ اتصالی (۵-link) در محور عقب است که تکانهای آزاردهنده رایج در پیکاپها را کاهش داده و سواری نرمتری را فراهم میکند؛ همچنین سیستم خروجی برق خارجی آن میتواند ۶ کیلووات انرژی الکتریکی را در اختیار مصرفکنندگان قرار دهد.
حضور تهاجمی خودروسازان چینی با پلتفرمهای اختصاصی
خودروسازان چینی در سالهای اخیر با درک سریع خلاء موجود در بازار و نیاز مشتریان به پیکاپهای هیبریدی، سرمایهگذاریهای نجومی روی توسعه پلتفرمهای اختصاصی برای خودروهای شاسیمستقل (Body-on-frame) انجام دادهاند و در حال تسخیر بازارهای صادراتی در استرالیا، آمریکای جنوبی و خاورمیانه هستند.
بیوایدی شارک ۶ بیوایدی شارک ۶ و بهرهگیری از پلتفرم پیشرفته DMO
شرکت بیوایدی به عنوان غول خودروهای انرژی نو، با معرفی مدل BYD Shark 6 زنگ خطر را برای رقبا به صدا درآورده است. این پیکاپ بر پایه پلتفرم پیشرفته و آفرودی موسوم به DMO توسعه یافته است. در بخش قوای محرکه، این خودرو به یک پیشرانه بنزینی ۱.۵ لیتری توربو با توان ۱۳۵ کیلووات مجهز است که با دو موتور الکتریکی قدرتمند در محورهای جلو و عقب هماهنگ شده است. مجموع خروجی سیستم ترکیبی به ۳۲۰ کیلووات (۴۳۰ اسب بخار) قدرت و ۶۵0 نیوتنمتر گشتاور میرسد که شتابگیری بسیار سریعی را برای این خودروی سنگینوزن به ارمغان میآورد. تامین انرژی بر عهده پکیج باتری اختصاصی و ایمن بلید (Blade Battery) از نوع لیتیوم آهن فسفات (LFP) است که با ساختار شاسی بدنه ادغام شده است تا استحکام پیچشی خودرو افزایش یابد. این سیستم شعاع حرکتی برقی واقعی بین ۸۱ تا ۹۲ کیلومتر را فراهم میکند و مجموع برد خودرو با شارژ کامل و باک پر بنزین از ۸۴۰ کیلومتر فراتر میرود. از نظر تحلیلی و اقتصادی، استهلاک پایین باتریهای بلید یک مزیت بزرگ در هزینههای نگهداری محسوب میشود؛ اما یک نکته منفی مهم، محدودیت ظرفیت یدککشی این پیکاپ به ۲۵۰۰ کیلوگرم است که در مقایسه با استاندارد رایج ۳۵۰۰ کیلوگرمی این سگمنت، ضعفی آشکار برای افرادی است که قصد حمل تریلرهای سنگین، قایقها و کاروانهای بزرگ را دارند.
جک هانتر T9 PHEV جک هانتر T9 PHEV با رکوردهای خیرهکننده
کمپانی جک (JAC) نیز با رونمایی از مدل هانتر پلاگین هیبرید که در بازارهایی نظیر استرالیا با نام JAC T9 Hunter PHEV شناخته میشود، رکورد جدیدی را در ارائه خروجی به ثبت رسانده است. این مدل برخلاف رقبای هموطن خود که از موتورهای کمحجم استفاده میکنند، از یک بلوک موتور حجیمتر ۲.۰ لیتری توربوشارژ بهره میبرد که در همکاری با دو موتور الکتریکی، مجموع توان شگفتانگیز ۳۸۵ کیلووات (۵۱۶ اسب بخار) و گشتاور خارقالعاده ۱۰۰۰ نیوتنمتر را در اختیار سیستم چهار چرخ محرک قرار میدهد. وظیفه ذخیرهسازی انرژی در این هیولای دو رگه بر عهده یک باتری ۳۱.۲ کیلووات ساعتی است که توانایی پیمایش حدود ۱۰۰ کیلومتر در حالت تمام برقی (بدون روشن شدن موتور بنزینی) را ایجاد میکند. طبق مستندات و اعلام رسمی شرکت سازنده، شعاع حرکتی ترکیبی هانتر T9 بر اساس پروتکل NEDC بالغ بر ۱۰۰۵ کیلومتر ارزیابی شده و مصرف سوخت ترکیبی آن تنها ۱.۶ لیتر در هر صد کیلومتر عنوان شده است. با این حال، به عنوان یک نکته منفی در تحلیل اعداد باید تاکید کرد که چرخه تست قدیمی NEDC بسیار خوشبینانه و دور از واقعیتهای جادهای است و در سناریوهای واقعی حمل بار بیش از ۱۰۰۰ کیلوگرمی، مصرف سوخت قطعا به شکل چشمگیری افزایش خواهد یافت. این پیکاپ بر خلاف بیوایدی شارک، توان یدککشی قابل اتکای ۳۲۰۰ کیلوگرمی را ارائه میدهد که نیازهای کاربری تجاری را بسیار بهتر پوشش میدهد.
پیکاپهای فولسایز آمریکایی با رویکرد نوین ژنراتوری
در کلاس پیکاپهای غولپیکر و فولسایز که بخش عمدهای از فروش بازار آمریکای شمالی را به خود اختصاص میدهند، نیاز به یدککشی تریلرهای تجاری بسیار سنگین و حمل مداوم بارهای حجیم امری کاملا روزمره و حیاتی است. به همین دلیل، خودروسازان آمریکایی مسیر مهندسی متفاوتی را نسبت به هیبریدیهای مرسوم انتخاب کردهاند تا چالش افت شدید شعاع حرکتی را به شکل اساسی حل کنند.
رم ۱۵۰۰ رمچارجر با فناوری EREV رم ۱۵۰۰ رمچارجر با فناوری EREV
مدل Ram 1500 Ramcharger که برای ورود به بازار به عنوان مدل ۲۰۲۶ برنامهریزی شده است، نمونه بارز یک پیکاپ الکتریکی با دامنه حرکتی افزوده (EREV) به شمار میرود. در این ساختار مهندسی نوآورانه، برخلاف سیستمهای معمول، موتور بنزینی هیچ اتصال مکانیکی و چرخدندهای با محور چرخها ندارد و وظیفه آن صرفا چرخاندن یک ژنراتور بزرگ برای تولید برق است. این غول آمریکایی بر روی پلتفرم اختصاصی STLA Frame بنا شده و قلب تپنده بخش برقی آن یک باتری حجیم با ظرفیت ۹۱.۸ کیلووات ساعت (ظرفیت قابل استفاده ۶۹.۷ کیلووات ساعت) است. این باتری دو موتور الکتریکی قدرتمند را تغذیه میکند که مجموعاً توان تولید ۶۴۷ اسب بخار قدرت و ۸۲۷ نیوتنمتر (۶۱۰ پوند-فوت) گشتاور را دارند. در زمان رانندگی روزمره شهری، راننده میتواند تا مسافت ۲۳۳ کیلومتر (۱۴۵ مایل) را کاملاً متکی بر انرژی باتری رانندگی کند. اما برگ برنده و مزیت کلیدی این خودرو زمانی رو میشود که شارژ در حال اتمام است؛ در این لحظه، پیشرانه ۳.۶ لیتری شش سیلندر (V6) روشن میشود تا به عنوان یک نیروگاه قابل حمل، الکتریسیته مورد نیاز باتری و موتورها را در حین حرکت تامین کند. این مهندسی فوقالعاده به مالکان اجازه میدهد تا تریلرهایی با وزن خیرهکننده ۶۳۵۰ کیلوگرم (۱۴۰۰۰ پوند) را در مسافتهای طولانی یدک بکشند، در حالی که شعاع حرکتی کلی خودرو با احتساب برق و بنزین به بیش از ۱۱۱۰ کیلومتر (۶۹۰ مایل) میرسد و عملاً اضطراب اتمام شارژ در مسیرهای جادهای را برای همیشه به تاریخ میسپارد.
جمعبندی تحولات آینده در بازار پیکاپهای هوشمند
روند پرسرعت و رو به جلوی توسعه خودروهای تجاری سبک به روشنی نشان میدهد که دوران فرمانروایی بیقید و شرط پیشرانههای توربودیزل در آستانه پایان است. ورود موفقیتآمیز فناوریهای پلاگین هیبرید به پیکاپهای محبوبی نظیر فورد رنجر و نیسان فرانتیر، در کنار معرفی سیستمهای هوشمند EREV در محصولات سنگینی مانند رم ۱۵۰۰، ثابت میکند که صنعت خودروسازی برای عبور از محدودیتهای فنی و عملیاتی پیکاپهای تمام برقی به یک دوران گذار هیبریدی طولانیمدت متکی خواهد بود. در همین حال، حضور پرتعداد و جسورانه برندهای چینی با محصولاتی مجهز به پلتفرمهای اختصاصی مانند بیوایدی شارک ۶ و جک هانتر T9 در بازارهای بینالمللی، سطح رقابت را برای ارتقای ظرفیت باتریها، پشتیبانی از شارژرهای دیسی سریع و توسعه سامانههای برقرسانی سیار به شدت افزایش داده است. اگرچه مدیریت وزن بالای باتریها همچنان چالشی مداوم برای طراحان سیستم تعلیق است، اما فاکتورهایی مانند دسترسی به گشتاور بینظیر الکتریکی، کاهش شدید هزینههای سوخت در مسیرهای درونشهری و امکان تامین مستقیم برق ابزارهای کارگاهی، تمایل خریداران را به سمت سیستمهای هیبریدی افزایش داده است. میتوان انتظار داشت که در سالهای پیش رو، بقا و موفقیت این محصولات در بازارهای رقابتی، مستقیما به توانایی آنها در حفظ دوام باتری در شرایط پرفشار آفرودی و حفظ ظرفیت یدککشی مجاز در مصارف تجاری بستگی داشته باشد.
