آزادسازی قیمت خودرو؛ خوب یا بد؟ چه کسی بیشترین سود را خواهد برد؟

عکس نویسنده
محسن آل طه
نویسنده
این روزها بیش از گذشته صدای آزادسازی قیمت خودرو به گوش می‌رسد، طبلی که خودروسازان بیش از همه روی آن می‌کوبند. اما حال از سوی وزارت صنعت نیز صداهایی شنیده می‌شود که همسو با خودروسازان شده و گویا برای اولین بار در این چند دهه گذشته، دولت دیگر این کسب و کار بزرگش را سودده نمی‌بیند و قصد دارد از شر آن خلاص شود!
اما آزادسازی قیمت خودرو خوب است یا بد؟ در صورت تایید آزادسازی قیمت خودرو، چه کسی سود بیشتری را خواهد برد؟ جواب این سوال را در قلب روند آزادسازی قیمت خودرو باید دید. اجازه دهید شرایط کنونی قیمت‌گذاری، خودروسازی و واردات خودرو را به صورت بسیار خلاصه شرح دهیم. دولت تابحال مالک دو خودروساز بزرگ کشور بوده و برای حمایت از این دو، تعرفه‌های واردات را وضع کرده تا بازار بزرگ داخلی، حیاط خلوتی شود برای آن‌ها و بتوانند راحت خودروسازی را گسترش داده و در کنار آن، ایران را به این صنعت مزین کرده و ما را صاحب لوکوموتیو قطار بزرگ اقتصاد کنند (که البته همواره در حد مونتاژکاری باقی ماندیم!). اما این حمایت تعرفه‌ای هیچگاه بی‌منت نبوده و دولت نه‌تنها هزینه‌های سرباری همچون اشتغال را به این دو خودروساز تحمیل کرد، بلکه به دلیل این حمایت، کنترل قیمت‌گذاری را از آن‌ها گرفت و خود تصمیم‌گیرنده قیمت فروش محصولات شد. اما باز هم این قطار عریض و طویل برای ما لوکوموتیو نشد و در حد یک اتوبوس فرسوده و پیر باقیماند! حال که دیگر اوضاع خودرویی‌ها شدیداً نابسامان شده و شرایط بسیار سخت شده، تازه دولت به فکر آزادسازی افتاده است، اما این آزادسازی را نمی‌توان به تنهایی نگاه کرد و به دو فاکتور دیگر نیز مربوط است که باید بر اساس آن‌ها تصمیم گرفت که آیا آزادسازی قیمت‌ها خوب است یا بد؟ اولی قیمت حامل‌های انرژی همچون بنزین و دیگری تعرفه واردات خودرو.
به نظر می‌رسد حتی در این شرایط بد و وضعیت وخیم اقتصادی و مخصوصاً خودرویی‌ها، باز هم این تصمیم درست باشد که یکبار برای همیشه دولت محترم این شجاعت را داشته باشد تا دست از روی جاده مخصوصی‌ها بردارد و همانند بسیاری از کشورهای دنیا، حتی آن‌هایی که خودروسازان بزرگی دارند، خودروسازان را به حال خود رها کنند و نه‌تنها قیمت‌ها را به تعیین در حاشیه بازار بسپارد، بلکه در کنار آن تعرفه واردات را به حداقل رسانده (ژاپن بزرگ‌ترین صادرکننده خودرو در جهان حداکثر 10 درصد تعرفه واردات خودرو اعمال می‌کند اما این عدد در ایران به صورت عملی بیش از 130 درصد است) تا با ایجاد رقابت بین داخلی‌ها و وارداتی‌ها، این بچه لوس 40 ساله بالاخره یاد بگیرد که چگونه می‌تواند یک خودرو رقابتی و با کیفیت تولید کند و قطعاً همین رقابت است که باعث پیشرفت واقعی برای آبی‌پوشان جاده مخصوص می‌شود. البته در کنار از دست رفتن سود حاصل از تعرفه واردات خودرو که برای دولت بسیار شیرین هم بوده، دولت باید یارانه بنزین را نیز قطع کند. به عبارت دیگر، دولت از سود حاصل از واردات خودرو دست بردارد اما در مقابل یارانه بنزین را هم پرداخت نکند. در این حالت دقیقاً همانند اکثر کشورهای دنیا خواهیم شد و پی آن قیمت خودروهای با کیفیت به شدت افت می‌کنند و ارزان می‌شوند اما در مقابل سوخت گران خواهد شد. در این صورت و در کنار چنین مدلی از آزادسازی، فرصت برای رشد بعضی دیگر از کسب و کارها باز می‌شود. به طور مثال، با توجه به گران بودن سوخت، فرصتی برای شرکت‌های حمل و نقل بین شهری خصوصی ایجاد می‌شود زیرا گران بودن بنزین مردم را وادار به استفاده از خطوط ریلی، اتوبوس‌های بین شهری و حتی هوایی می‌کند و این روند باعث توجه سرمایه‌گذاری شرکت‌های خصوصی در این بخش خواهد شد. ممکن است بعضی به این فکر باشند که با گران شدن بنزین، هزینه‌های جابجایی آن‌ها و حتی حمل بارها گران‌تر شده و در ادامه بسیاری از کالاها نیز گران‌تر می‌شوند، اما این نکته را فراموش نکنید که در تمام دنیا چنین اتفاقی افتاده و با شکل‌گیری شرکت‌های خصوصی و قدرتمند حمل و نقل، این مشکل نیز به حداقل خواهد رسید.
اما اگر این معادله تست شده در دنیا، ناقص اجرا شود قطعاً سود اصلی را مردم نخواهند برد! فرض کنید دولت با آزادسازی قیمت خودرو توسط خودروسازان موافقت کند اما در کنار آن تعرفه واردات را کم نکند. در این حالت تنها اتفاقی که می‌افتد گران شدن خودروهای داخلی است و خبری از رقابت نخواهد بود. در این صورت بیشترین ضرر برای مردم و مصرف‌کننده‌ها خواهد بود.
به نظر می‌رسد حال که به صورت جدی صحبت از آزادسازی قیمت خودرو شده، یک بار برای همیشه دولت جسورانه این تصمیم بزرگ را بگیرد و خودروسازان پرحاشیه را طبق اصل 44 به صورت واقعی به خصوصی‌ها بفروشد و اجازه دهد محصولات خوب خارجی نیز با قیمت‌های مناسب وارد شوند و با ایجاد رقابت واقعی بین خودروسازان و وارداتی‌ها، باعث پیشرفت این کسب و کار پیر و خسته شود. و این وسط قطعاً بیشترین سود را مردمی خواهند برد که شاید برای یک بار هم که شده بتوانند خودروهای مدرن و باکیفیتی را با قیمت‌هایی منطقی و درست، همانند تمام کشورها سوار شوند و خدمات پس از فروشی بسیار بهتری را دریافت کنند، هر چند مجبور باشند که بنزینی گران‌تر در باک مبارک بریزند!
نظرات
 
 
 

امیر

1397/5/24
تا وسطا فکر کردم خبریه ، قراره به خودشون یه تکونی بدن که بند یکی مونده به آخرو خوندم و فهمیدم چه خواب جدیدی برامون دیدن ، به هر حال خودروبانک بیخیال استرس و تب و تاب شما برا این ماجرا خیلی بیشتر از دولته ، تهش که معلومه چی میشه ما قراره به فنا بریم

نیما

1397/5/24
یادم نره که اگه همه این اتفاقات بیوفته چهار تا اتفاق عالی میوفته
اولی اینکه دلال های محترم کلی ضرر میکنن
دومی اینکه مشکل الودگی هوا بهتر میشه
سومی اینکه خودرو از حالت سرمایه خارج میشه و. وراد حالت درستش که یه کالای مصرفیه میشه
چهارم اینکه دیگه زه در پراید اپشن حساب نمیشه
ولی اگه فقط داخلی ها ازاد بشن بیشترین ضرر شامل مردم عادی میشه

محمود

1397/5/24
کاری که دولت و خودروسازهای داخلی و دلالها به دنبال اون هستن اینه که قمت خودروهای داخلی آزاد بشه . فقط همین !!!
قرار نیست تعرفه خودروهای وارداتی ذره ای کم بشه . و قطعا وقتی قیمت خودروی بی کیفیت داخلی سر به فلک بذاره ، قیمت خودروهای چینی ، کره ای ، ژاپنی و اروپایی هم به شکل وحشتناکی بالاتر میره !!
در نهایت وقتی همه ماشینها به چندین برابر قیمت فعلی رسیدن ( که خود این قیمت ، چند برابر قیمت پارساله ) ، دولت با شعار حمایت از محیط زیست و گسترش حمل و نقل عمومی ، قیمت بنزین رو هم آزاد میکنه و از زیر یارانه سوخت در میره !

به این میگن با یک تیر ، دهها نشون زدن ...

محمد

1397/5/24
مگه الان آزاد نیست؟
هر موقع خودروسازا درخواست دادن مسولان هم چراغ سبز نشون دادن.به همه باج میدن و سازمانها هم باج میگیرن.
راهنمایی رانندگی هم چند وقت ب چند وقت ی گیری میده ب خودروسازها تا ماشین با تخفیف بالا بگیره ازشون.

امیر

1397/5/24
کو گوش شنوا محسن جان

ناصر

1397/5/24
برداشتن تعرفه و آزاد سازی ورود خودوروهای روز دنیا یعنی کابوس دو شکرت سایپا و ویرانخودرو و تعطیلی زود هنگام آنها بدلیل نبود عرضه خودرویی با یک دهم کیفیت خودروی وارداتی و همچنین نبود زمان برای پیشرفت شرکتهایی که چهل سال جز پول به چیزی فکر نکرده اند..بعید میدونم اینکار رو بکنن!

عماد

1397/5/24
محسن جان یه نکته رو فراموش کردی و اون بالا بردن کیفیت بنزین مطابق با استانداردهای جهانیه
1-برداشتن تعرفه خودروهای وارداتی
2-واگذاری خودروسازان دولتی به شرکت های خصوصی
3-بالا بردن کیفیت بنزین
4-گران کردن بنزین
5-توسعه حمل و نقل عمومی توسط شرکت های خصوصی

حمید

1397/5/24
اینجا ایرانه خواهشا اینجا رو با بقیه دنیا مثل ژاپن مقایسه نکنین
اینجا اگه قیمت داخلی رو آزاد کنن تعرفه خارجی رو هم کم نمیکنن
کلا فقط به سمت گرونی میریم

فرشاد

1397/5/25
درصورتی که کشور در تحریم خودروسازان مطرح است حتی آزاد گذاشتن واردات هنگامی که خودرویی نیس و خدمات پس از فروش ندارد آزاد کردن قیمت ها تنها خوش خدمتی به داخلی هاست نه مردم
اگر این اقدام سال گذشته با دلار 3500 ای و شرایط بدون تحریم انجام میشد همه استقبال میکردن نه الان که مردم لای منگنه از داخل و خارج هستن
  • Eli

    1397/5/25
    دقیقا همینطوره یه جوری میگه با ورود خودروهای خارجی و افزایش رقابت انگار متوجه نیست ما الان تحریم هستیم و هیچ خودرو خارجی وارد ایران نخواهد شد تنها اثر آزادسازی افزایش شدید قیمت ارابه های مرگه ایرانیه

میلاد

1397/5/25
مطمئن باشید که تعرفه هارو پایین نمیارن و بنزین رو هم شدیدا" گرون میکنن ، دولت همیشه به فکر سود بیشتر بوده و هست. مخصوصا" مافیایی که تو این بخش داره برای خودش میتازه حاضر نیست کنار بره . اگر واقعا"به این شکل بشه شما یه کمری یا لنسر رو کمتر از قیمت یه ام جی 360 توربو میتونی بخری و این خط قرمزه دست های پشت پرده ست.
  • محمد

    1397/5/25
    درود بر شما.کاملا حرف قشنگ و منطقی بود

ابراهیم فراهانی

1397/5/25
الحق که گل گفتی اگه تصمیم گیرنده‌ها فکر شما را داشته باشند عالی است ممنون

علی

1397/5/25
این کار به شهامت مسئولین مربوط می شود. ولی مهمتر از آن، چشم پوشی رانت خواران از عادتی چهل ساله است که قطعا" زور شان هم زیاد است و محال است به همچین تصمیمی تن بدهند.

مجید

1397/5/25
سلام بارها به مردم شریف ایران به جز(بعضی از مسئولان بی وجود وتمامی دلالان سودجو) ثابت شده که اینها اصلابه خاطره مردم قدمی بر نمیدارند با ازاد سازی قیمت خودروبا پراید 40 میلیونی و پژو70میلیونی روبرو میشیم و از اون طرف کسانی که کارگرهستند که پول خریدن خودرو خارجی که تعرفه شم کم شده باشه ندارند وپول زدن بنزین بی کیفیت گران شد رو ندارند چی میشه دوباره باید بریم پراید باقیمت ازاد بخریم اگه بتونیم دوباره همه چیز به نفع پول دارها میشه. مسئولان هیچ وقت به فکر اقشار کم درامد جامعه نیستند به خدا بانخریدن خودرو همه چیز درست میشه انشاا...

هموطن

1397/5/25
باسلام وادب واحترام،فقط میشه گفت مامردم عادی متضرر شده وبدون هیچگونه افزایش حقوق ودرآمد با گرانی های بی اندازه روبرو شده ایم،وگرنه هیچ اتفاقی درکیفیت خودرو وسوخت وهیچ چیزی نیفتاده ونمی افته فقط افزایش قیمت خودرو وقطعاتش،حرفهای ماهم جزتخلیه هیجانی چیزی نیست مگر اینکه عملا کاری به اعتراض نشون بدهیم

حسین

1397/5/27
این مقاله خیلی فرازمینی بود.آخه مگه میشه تو این مملکت یه کار اساسی کرد.مگه قرار نبودن باآزادشدن نرخ بنزین کلی پول به تولید تزریق بشه پس چرا تولید خوابیده؟اینها همش بهانه ای برای گرون کردن ماشین.بیچاره مردمی که ذره ذره جمع میکنن و این دولت یهویی همشو ازجیبشون میزنه

افشین

1397/5/28
شخصا حاضرم پول بیشتری بابت بنزین پرداخت کنم اما اون بنزین توی ماشینی بخوره که ارزش بنزین زدن داشته باشه ! پراید و پژو سمند و ساینا و تیبا و غیره و ذالک که تکنولوژی 20 سال پیشو دارند ارزش بنزین زدن رو ندارند ! این خودروها خودشون یکی از عوامل مهم آلودگی هوا هستند که دولت ها با تدابیر غیر عقلانی خودشون سالها با حمایت های بی دریغ از این خودروساز ها مانع پیشرفت این صنعت شدند. کاملا با حرف نگارنده گرامی موافق ام، اگر به جای هزینه های اضافی صنعت خودروسازی در صنعت حمل و نقل هزینه بشه ، قیمت بنزین گرون بشه و تعرفه های خودروهای وارداتی برداشته بشه قطعا مشکلات حمل و نقل و ترافیک و آلودگی هوا حل خواهد شد. من به عنوان شهروند یک کلان شهر (تهران) اگر بدونم واسه رفتن به محل کارم به اندازه کافی اتوبوس وجود داره که من مجبور نشم توی هر ایستگاه 10 دقیقه معطل بشم، اگه بدونم به اندازه کافی ترن مترو وجود داره که هر 2 دقیقه یک ترن میاد و جای برای نشستن همه هست، نیازی به استفاده از خودرو شخصی ندارم. اما برای آخر هفته ها یا تعطیلات که میخوام از شهر خارج بشم یا داخل شهر به مکان های تفریحی برم از ماشین شخصیم استفاده می کنم. اما خودرویی که من استفاده می کنم باید خودروی روز دنیا باشه ! من به عنوان یک شهروندی که هر روز کار می کنم تا دیگران ثروتمند بشن، حقمه خودروی روز دنیا سوار بشم، از امکانات شهری خوب برخوردار باشم، از امکانات فرهنگی و اجتماعی خوب برخوردار باشم چون دارم واسش زحمت می کشم. لذا توصیه من به این دوستان اینه: یا عدالت رو خودتون برقرار کنید، یا انقدر بهانه جویی کنید تا عدالت خودش خودشو برقرار کنه و شما رو از صحنه روزگار محو کنه !
پ.ن: منظورم از هزینه های اضافی، کل صنعت خودروسازی است

saeid

1397/5/30
اینجا ایرانه عامو یعنی جایی که ...
همه ی اینا رو کاغذ قشنگه عملی شدنش فرض محاله

محمد

1397/5/30
آخه کی و کجا دولتمردان ما شهامت کار بزرگ را داشته اند؟؟!! متنی که شما نگارش کردید اگر بافرض محال روند طبیعی خود را طی کند مشکلات و دردسرهای بسیار زیادی را برای مردم خواهد داشت. ولی اینو بدونیم قیمت خودرو ها افزایش پیدا خواهد کرد بدون اینکه تعرفه وارادت را کم کنیم. بدون اینکه به کیفیت لگنهای داخلی بیافزاییم!!! قیمت بنزین هم افزایش پیدا خواهد کرد

یبت

1397/5/30
وقتی تحریم هستیم محصول خارجی از کجا باید وارد بشه