نگاهی به 50 سال سابقه مونتاژ خودرو در ایران؛ از خودروهای آمریکایی و ژاپنی تا چینی‌ها!

در ابتدای دهه 40 شمسی ورود شرکت‌های خودروسازی آمریکایی در ایران آغاز شد و مدل‌های مختلف خودروهای آمریکایی ازجمله فورد خرید و فروش شدند؛ ولی بعدازآن تحریم‌ها آغاز شد و شرکت‌های آمریکایی روابط خود را با ایران قطع کردند.
مونتاژ خودرو در ایران به سال 1341 برمی‌گردد. ایران‌خودرو که نام قبلی آن ایران ناسیونال بود نخستین شرکت خودروسازی ایرانی است که انواع خودروهای سبک و سنگین را با همکاری شرکای خارجی و یا به‌تنهایی مونتاژ می‌کرد. تولید اولیه شرکت، اتوبوس‌های LP بود که شاسی آن از آلمان وارد می‌شد و با نصب اتاق بر روی آن در کارخانه ایران‌خودرو مونتاژ شده و برای فروش راهی بازار می‌گردید. در سال 1345 قراردادی با شرکت روتس انگلیس به‌منظور تولید پیکان منعقد گردید. از سال 1346 تا 1357 پیکان در مدل‌های مختلف لوکس، جوانان، وانت تولید شد و خرید فروش ماشین روزبه‌روز افزایش پیدا کرد.
در سال 1353 شرکت ایران‌خودرو به جهت حفظ بازار به تولید پژو پرداخت. به همین منظور برای تولید خودروی جدیدتر با پژو فرانسه وارد مذاکره شد و درنهایت عقد قرارداد تولید پژو 305 صورت گرفت. پس از انقلاب از سال 1374 ایران‌خودرو همکاری خود را با شرکت پژو فرانسه از سر گرفته شد و این همکاری ادامه داشت تا اینکه در سال 1391 تحریم‌های ایران افزایش یافت و پژو رابطه‌اش را با ایران‌خودرو قطع کرد. تا اینکه در بهمن‌ماه سال 1394 پژو با قرارداد 400 میلیون یورویی با ایران‌خودرو به توافق رسید و مجددا فعالیت خود را شروع کرد.
سیتروئن شرکت فرانسوی دیگری است که تولید زانتیا را سال 1999 تا 2010 بر عهده داشت و سپس تولیدات آن متوقف شد.
شرکت خودروسازی رنو (فرانسه) از سال 1383 با دو شرکت سایپا و ایران‌خودرو فعالیت خود را در ایران آغاز کرد و اولین محصول ال 90 در سال 1385 وارد بازار شد. در دوران تحریم رنو هم همکاری خود را با ایران قطع کرد تا اینکه سال 1394 بعد از توافق برجام همکاری خود را با ایران دوباره آغاز کردند و این قرارداد تا سال 2020 ادامه خواهد داشت، هر چند که در حال حاضر ادامه فعالیت این کمپانی در ایران در حاله‌ای از ابهام قرار دارد.
اولین همکاری صنعت خودروسازی ایران و کره جنوبی به ورود پراید در دهه 70 برمی‌گردد. پراید ابتدا خودرویی امریکایی-کره ای است که به مرور تولید ایرانی می‌شود. از سال 2000 مقدمات جایگزینی پراید با مدل ریو از طرف کیا موتورز صورت گرفت و پراید خودروی داخلی شد و بعد از آن همکاری سایپا و کیا ادامه پیدا کرد.
می‌توان گفت بزرگ‌ترین همکاری ایران و کره جنوبی درزمینه خودرو، به همکاری کرمان موتور و هیوندای برمی‌گردد. کرمان موتور سال‌های قبل از برجام دو مدل هیوندای آوانته و ورنا را در ایران مونتاژ می‌کرد که به دلیل شدت تحریم‌ها، تولید این محصولات متوقف شد. کرمان موتور پس از برجام، جدایی از واردات محصولات متنوع هیوندای شامل i10، i20، آزرا، النترا، سوناتا، اکسنت، سانتافه و توسان، موفق به راه‌اندازی خط مونتاژ مدل‌های i10، i20 و اکسنت در کارخانه خود شد.
پس از مونتاژ اندک مدل‌های سانگ یانگ موسو و رکستون توسط شرکت مرتب در سال 1380، این بار این شرکت رامک خودرو بود که با کسب عنوان نمایندگی انحصاری شرکت سانگ یانگ در سال 1388، زمینه‌ساز ورود مجدد محصولات سانگ یانگ شامل تیوولی، کورنادو، اکتیون،XLV و رکستون G4به بازار کشور شد و تمامی بسترهای مربوط به فروش و خدمات پس از فروش را فراهم آورد. آخرین اخبار از این شرکت، از راه‌اندازی خط تولید مدل تیوولی در آینده بسیار نزدیک در کارخانه احداثی رامک خودرو حکایت دارد تا دوباره محصولات سانگ یانگ در ایران به مونتاژ برسند.
اواسط دهه 80 خودروهای چینی در صنعت خودروی ایران حضور یافتند و رفته‌رفته به تعداد شرکت‌های چینی در ایران افزوده شد. همان‌طور که می‌دانید امروزه خودروهای چینی بخش عمده‌ای از بازار خرید و فروش خودرو را به خود اختصاص داده‌اند که در مدل‌های مختلف روانه بازار می‌شوند که گفته‌شده است کمتر از 20 درصد آن‌ها و برخی بین 20 تا 40 درصد ساخت داخل هستند.
مزدا اولین خودرو ژاپنی بود که در سال 1338 نخستین قرارداد را با ایران امضا کرد و وانت‌های مزدا را در ایران مونتاژ کردند در دهه 60 به مونتاژ وانت مزدا پرداختند و در سال 1372 به مونتاژ مزدا 323 رسیدند و بعدازآن مدل‌های دیگر خودرو مزدا در ایران تولید شد و خرید خودرو افزایش چشمگیری پیدا کرد. ورود محصولات تویوتا از ژاپن به کشورمان نخستین بار در سال 1353 شمسی توسط اولین و تنها نمایندگی رسمی این خودروساز در ایران، شرکت ایرتوتا صورت پذیرفت و تا به امروز شاهد حضور گسترده سبد محصولات تویوتا و لکسوس در بازار کشورمان بوده‌ایم. شرکت ايرتويا در سال 1352 با اخذ نمايندگي مجاز و انحصاري تويوتا در ايران تأسیس شد و با ورود 4 دستگاه خودروي تويوتا سيليکا در سال 1353 توسط ایرتویا، عملاً واردات خودروي تويوتا به ايران آغاز شد.
خودروهای نیسان تولید ژاپن، از اواسط دهه ۱۹۸۰ وارد بازار خودروی ایران گردید. نخستین شرکتی که اقدام به مونتاژ و عرضه تولیدات نیسان نمود، شرکت پارس‌خودرو بود که از سال ۱۹۸۶ تولید اتومبیل‌هایش را آغاز نمود.
هرچند که امروز به دلیل مشکلات اقتصادی و تحریم‌ها، خبرهایی مبنی بر توقف تولید و یا تعطیلی به گوش می‌رسد اما مونتاژ ماشین در ایران سابقه طولانی مدت دارد و شاهد خط تولید خودروهای جدید کشورهای مختلف در ایران هستیم.

منبع: ویرلن
این متن رپورتاژ آگهی است و خودروبانک دخالتی در محتوای آن ندارد
نظرات
 
 
 

سینا

1397/10/30
از عرش تا فرش که میگن همینه

Alireza

1397/10/30
مونتاژ ماشین آمریکایی، ژاپنی تا چینی
خودش بهترین جمله برای اثبات عقب رفتن ما توی این چند دهه است.

hamed

1397/11/1
آدمی که خوابه میشه بیدار کرد ولی کسی که خودشو به خواب زده هیچ وقت نمیشه بیدارش کرد!!! حکایت 40 سال!!