ماشین ب ام و 320i کروک

نسل پنجم ب‌ام‌و سری ۳ با کد اتاق E90 که نسخه‌های مختلف آن شامل سدان، استیشن، کوپه (E92) و کروک (E93) می‌شدند، از اواخر سال ۲۰۰۴ میلادی پا به عرصه جهانی گذاشتند. در این میان، مدل کانورتیبل یا همان کروک با کد E93 که در سال ۲۰۰۷ روانه بازار جهانی شد، انقلابی بزرگ در S-Segment (سگمنت خودروهای کامپکت اجرایی و لوکس) به پا کرد؛ چرا که ب‌ام‌و برای نخستین بار در تاریخ این سری، به جای سقف‌های سنتی پارچه‌ای، از سقف فلزی سختِ جمع‌شونده (Hard-top) سه‌تکه استفاده کرد. این تحول بنیادین موجب شد تا خودرو در حالت بسته شباهت زیادی به مدل کوپه پیدا کرده و امنیت و دوام بیشتری در برابر شرایط جوی ارائه دهد، نسلی که در ادامه مسیر موفق نسل‌های قبلی خود یعنی E36 و E46 ظاهر شد.

ب ام و 320i کروک

در بازار ایران، هم‌زمان با اواخر دهه ۸۰ خورشیدی (پایان سده ۱۳۸۰)، شرکت پرشیا خودرو به عنوان نماینده رسمی، اقدام به واردات و عرضه محدود نسخه‌های مختلف سری ۳ از جمله مدل محبوب 320i کروک به بازار کشور نمود. این خودرو در آن مقطع زمانی، با تکیه بر استایل جذاب، برند خوش‌نام بایرنی و قابلیت استفاده چهارفصل به لطف سقف سخت، توانست به سرعت جایگاه ویژه‌ای میان اقشار متمول و جوانان ایرانی کسب کند. هرچند نسخه 320i به عنوان مدل پایه و چهار سیلندر در مقایسه با نسخه‌های قدرتمند شش سیلندر (مانند 335i) از کشش و شتاب پایین‌تری برخوردار بود، اما به دلیل قیمت نسبتاً قابل‌دسترس‌تر و هزینه‌های نگهداری معقول‌تر، به یکی از پرطرفدارترین و شاخص‌ترین خودروهای روباز بازار وارداتی آن سال‌ها تبدیل شد.

طراحی داخل کابین ب‌ام‌و 320i کروک نسل پنجم با کد اتاق E93 کاملاً بر اساس زبان طراحی راننده‌محور و ارگونومیک ب‌ام‌و شکل گرفته است. داشبورد خودرو با خطوطی روان و منظم به سمت صندلی راننده متمایل شده تا دسترسی به تمامی ادوات کنترلی سیستم صوتی و تهویه مطبوع به ساده‌ترین شکل ممکن انجام گیرد. کنسول میانی با چیدمانی خلوت و کاربردی، حس یک رودستر اسپرت لوکس را به سرنشینان منتقل می‌کند. با وجود اینکه این خودرو در سگمنت کوپه و کروک کامپکت قرار دارد، فضای کابین در بخش جلو بسیار جادار و راحت طراحی شده است، هرچند صندلی‌های عقب به دلیل ساختار خاص بدنه و مکانیزم تاشوی سقف، فضای محدودتری برای سرنشینان بزرگسال در سفرهای طولانی ارائه می‌دهند. با این حال، تعبیه محفظه‌های کاربردی، جالیوانی‌ها و فضای مناسب درون درب‌ها تلاش کرده تا کاربری روزمره خودرو حفظ شود.

ب ام و 320i کروک

کیفیت متریال مصرفی در کابین این نسل از سری سه در بالاترین سطح استاندارد خودروهای آلمانی آن دوران قرار دارد. استفاده از چرم مرغوب برای صندلی‌ها و روکش درب‌ها، تریم‌های تزئینی چوبی یا آلومینیومی باکیفیت روی داشبورد و کنسول، و پلاستیک‌های نرم و لطیف در بخش‌های بالایی داشبورد، حس لوکس بودن و دوام را به خوبی القا می‌کنند. عایق‌بندی کابین به لطف سقف فلزی سخت در حالت بسته بسیار عالی است و سر و صدای بیرون را به حداقل می‌رساند. کلیدها و ادوات داخلی با پوشش مقاوم در برابر سایش ساخته شده‌اند و با گذشت زمان نیز کیفیت ساختار خود را حفظ می‌کنند. هرچند گنجایش صندوق عقب در حالت باز بودن سقف کاهش می‌یابد، اما طراحی کلی کابین به گونه‌ای است که رانندگی با آن در هر شرایط آب و هوایی، تجربه‌ای لذت‌بخش و اصیل از مهندسی بایرن را رقم می‌زند.

طراحی ظاهری ب‌ام‌و 320i کروک نسل پنجم با کد اتاق E93، شاهکاری ماندگار از قلم کریس بنگل و تیم طراحی اوست که تناسبات فوق‌العاده‌ای را در ابعاد بدنه ارائه می‌دهد. این خودرو با طول حدود ۴۶۱۲ میلی‌متر، عرض ۱۷۸۲ میلی‌متر و ارتفاع کوتاه ۱۳۸۴ میلی‌متر، پایداری و استایل اسپرت خیره‌کننده‌ای را روی جاده به نمایش می‌گذارد. در نمای جلو، جلوپنجره معروف به کلیوی ب‌ام‌و با خطوط کرومی پیرامونش جلب توجه می‌کند که در کنار چراغ‌های دوگانه با گرافیک مشهور به چشم فرشته و کاپوتی کشیده با خطوط برجسته، چهره‌ای پویا، تهاجمی و اصیل به خودرو بخشیده‌اند. ورودی‌های هوای سپر جلو نیز به گونه‌ای طراحی شده‌اند که علاوه بر بهینه‌سازی آئرودینامیک، بر عریض‌تر دیده شدن بخش جلویی خودرو تأکید می‌ورزند.

ب ام و 320i کروک

در نمای جانبی، خط شانه متمایز و برجسته‌ای از بالای گلگیر جلو تا چراغ‌های عقب امتداد یافته که ظرافت و کشیدگی بدنه را دوچندان می‌کند. تفاوت بزرگ این مدل با نسخه‌های سنتی، سقف فلزی سخت و سه‌تکه‌ای آن است؛ هماهنگی کامل فرم سقف در حالت بسته با بدنه سبب شده تا خودرو ظاهری کاملاً شبیه به نسخه کوپه داشته باشد، در حالی که با باز شدن سقف ظرف کمتر از ۳۰ ثانیه، خطوط صاف و یکدست بخش عقبی چهره‌ای کاملاً آزاد و جذاب به خود می‌گیرند. در نمای عقب، چراغ‌های ال‌دی به شکل حرف L انگلیسی با نوار نوری مدرن، حس عریض بودن خودرو را تثبیت می‌کنند. سپر عقب عضلانی و دیفیوزر ساده اما اسپرت که خروجی اگزوز دوتایی در سمت چپ آن جای گرفته، در کنار باله کوچک یکپارچه شده روی لبه صندوق، نمای پشتی این کروک بااصالت آلمانی را تکمیل می‌کنند.

ب‌ام‌و 320i کروک نسل پنجم با کد اتاق E93 از یک پیشرانه چهار سیلندر خطی تنفس طبیعی با حجم دقیق ۱۹۹۵ سی‌سی (کد N46 یا N43 بسته به سال ساخت و بازار هدف) بهره می‌برد. این موتور قدرتی معادل ۱۵۶ تا ۱۷۰ اسب بخار در ۶۷۰۰ دور در دقیقه و حداکثر گشتاور ۲۰۰ تا ۲۱۰ نیوتن‌متر در ۴۲۵۰ دور در دقیقه تولید می‌کند. نیروی حاصل از پیشرانه از طریق یک جعبه‌دنده ۶ سرعته اتوماتیک استپ‌ترونیک با قابلیت تعویض دستی، به چرخ‌های عقب منتقل می‌شود. این مجموعه فنی، شتاب صفر تا صد کیلومتر بر ساعت خودرو را در زمانی حدود ۹.۸ تا ۱۰.۵ ثانیه به ثبت می‌رساند و حداکثر سرعت آن به حدود ۲۲۶ کیلومتر بر ساعت می‌رسد، در حالی که مصرف سوخت ترکیبی آن حدود ۷.۶ تا ۸.۱ لیتر در هر صد کیلومتر است.

ب ام و 320i کروک

در بخش شاسی و سیستم تعلیق، E93 بر پایه پلتفرم دیفرانسیل عقب با توزیع وزن نزدیک به ۵۰:۵۰ شکل گرفته که پایداری و دینامیک رانندگی بالایی را فراهم می‌آورد. سیستم تعلیق در محور جلو از نوع مستقل مک‌فرسون با بازوهای دو نقطه‌ای و تیرک تعادل، و در محور عقب از نوع مستقل چنداتصاله (Multi-link) است که با مهندسی آلمانی، جذب ضربات و چسبندگی مناسبی در پیچ‌ها ارائه می‌دهد. سیستم ترمز در هر چهار چرخ از نوع دیسکی خنک‌شونده است که توسط سامانه‌های کمکی نظیر ترمز ضد قفل (ABS)، توزیع الکترونیکی نیروی ترمز (EBD) و سیستم کنترل دینامیکی پایداری (DSC) پشتیبانی می‌شود. فرمان خودرو نیز از نوع هیدرولیک با ضریب متغیر یا الکتروهیدرولیک حساس به سرعت (Servotronic) بوده که بازخورد دقیقی از مسیر به راننده منتقل می‌کند.

ب‌ام‌و 320i کروک (نسل پنجم با کد اتاق E93) در بخش امکانات رفاهی و تجهیزات کابین، مجموعه‌ای از فناوری‌های پیشرفته دوران خود را برای ارائه حداکثر رفاه به سرنشینان به کار گرفته است. از برجسته‌ترین ویژگی‌های رفاهی این خودرو می‌توان به سقف فلزی سخت و الکترو هیدرولیکی تاشو اشاره کرد که تنها طی مدت زمان حدود ۲۲ ثانیه باز یا بسته می‌شود. کابین خودرو با صندلی‌های چرمی اسپرت مجهز به تنظیمات برقی و حافظه یکپارچه برای صندلی راننده، سیستم تهویه مطبوع اتوماتیک دوگانه، سیستم صوتی حرفه‌ای با قابلیت پخش CD و ورودی‌های صوتی، فرمان سه شاخه چرمی مجهز به کلیدهای کنترلی، آینه‌های برقی تاشو با گرمکن و قابلیت تنظیم اتوماتیک در دنده‌عقب، و سنسورهای پارک عقب تجهیز شده است. همچنین سیستم روشنایی شامل چراغ‌های جلوی زنون با سیستم شستشو و چراغ‌های مه شکن، به همراه سیستم ورود و استارت بدون کلید (در نسخه‌های مجهز به پکیج کامل)، تجربه کاربری لوکس و راحتی را فراهم می‌سازند.

ب ام و 320i کروک

در حوزه ایمنی و حفاظت از سرنشینان، این نسخه از سری سه استانداردهای بسیار بالایی را به نمایش می‌گذارد که با ساختار بدنه‌ای مقاوم و مجهز به سیستم محافظتی واژگونی (Rollover Protection) کامل‌تر شده است. تجهیزات ایمنی فعال و غیرفعال این خودرو شامل کیسه‌های هوای ایمنی چندمرحله‌ای جلو، ایربگ‌های جانبی و پرده‌ای برای محافظت از سر و بالاتنه در برابر ضربات جانبی، سیستم ترمز ضد قفل (ABS)، توزیع الکترونیکی نیروی ترمز (EBD)، سیستم کنترل ترمز در پیچ‌ها (CBC) و سامانه پیشرفته کنترل دینامیکی پایداری و کنترل کشش (DSC و DTC) می‌شود. علاوه بر این، پشت‌سری‌های فعال جلو برای کاهش آسیب‌های گردن در تصادفات از پشت، کمربندهای ایمنی پیش‌کشنده سه‌ن نقطه‌ای با محدودکننده نیرو، سیستم هشداردهنده کاهش باد لاستیک‌ها (TPMS) و سنسور باران برای فعال‌سازی خودکار برف‌پاک‌کن‌ها از دیگر ویژگی‌های امنیتی این کروک اصیل آلمانی به شمار می‌روند.

در مقایسه تخصصی ب‌ام‌و 320i کروک (نسل پنجم با کد اتاق E93) با رقبای مستقیمش در بازار ایران طی اواخر دهه ۱۳۸۰ خورشیدی، این خودرو در کلاس لوکس‌های چهارنفره روباز رقابتی داغ را تجربه می‌کرد. اصلی‌ترین حریفان این بایرنی در بازار داخلی، مرسدس بنز CLK 200 کانورتیبل (اتاق A209)، لکسوس IS 250C و ولوو C70 بودند. مهم‌ترین مزیتی که ب‌ام‌و 320i کروک نسبت به رقیب دیرینه خود یعنی مرسدس بنز CLK (با سقف پارچه‌ای برزنتی) ارائه می‌داد، مکانیزم مدرن سقف فلزی سخت (Hard-top) سه‌تکه‌ای بود که ایمنی، عایق‌بندی صوتی و حرارتی به مراتب بهتری در شرایط آب و هوایی ایران فراهم می‌ساخت و در حالت بسته، خودرو را کاملاً مشابه یک کوپه واقعی جلوه می‌داد.

ب ام و 320i کروک

در مقابل، لکسوس IS 250C و ولوو C70 نیز مانند ب‌ام‌و به سقف هاردتاپ مجهز بودند. از منظر عملکرد دینامیکی و هندلینگ، ب‌ام‌و با توزیع وزن متوازن، شاسی اسپرت و دیفرانسیل عقب، برترین حس رانندگی را در میان این گروه ارائه می‌کرد، اگرچه پیشرانه ۴ سیلندر ۲ لیتری تنفس طبیعی آن در نسخه 320i با توان حدود ۱۵۶ تا ۱۷۰ اسب بخار، از نظر شتاب‌گیری و گشتاور در پسِ لکسوس IS 250C با موتور ۶ سیلندر ۲.۵ لیتری و ولوو C70 با موتور ۵ سیلندر توربو قرار می‌گرفت. با این حال، ب‌ام‌و به لطف بازار دست دوم بسیار پررونق‌تر، هندلینگ بی‌نظیر، هماهنگی عالی گیربکس ۶ سرعته با موتور و جذابیت بالای برند، توانست سهم بازار بیشتری را نسبت به سواری لوکس اما نرم‌تر لکسوس و راحتی خاص ولوو تسخیر کند و به یکی از محبوب‌ترین کروک‌های وارداتی آن دوران در ایران تبدیل شود.

برخی از رقبای بی‌ام‌و 320i کروک در جدول زیر آورده شده اند و ما مشخصات این خودروها را با بی‌ام‌و 320i کروک مقایسه کرده ایم:

مرسدس بنز CLK 200 کانورتیبل به‌عنوان کلاسیک‌ترین رقیب آلمانی این خودرو در بازار ایران شناخه می‌شد که از یک پیشرانه ۱.۸ لیتری مجهز به سوپرشارژر (Kompressor) بهره می‌برد. این خودرو با تمرکز بر سواری بسیار نرم، کیفیت بالای سواری و پرستیژ برند ستاره نشان طراحی شده بود. با این حال، استفاده از سقف پارچه‌ای نرم (Soft-top) در مقایسه با سقف فلزی سخت ب‌ام‌و E93، استهلاک بیشتر پارچه در برابر نور خورشید و نفوذ صدای بیشتری در سرعت‌های بالا دارد. CLK بیشتر مناسب افرادی بود که به دنبال سواری باوقار، راحت و بدون شوک‌های اسپرت بودند، در حالی که ب‌ام‌و 320i شاسی چابک‌تر و فرزتری را در پیچ‌ها ارائه می‌داد.

لکسوس IS 250C رقیب سرسخت ژاپنی ب‌ام‌و در آن سال‌ها بود که مانند E93 از سقف فلزی سختِ جمع‌شونده استفاده می‌کرد. این ژاپنی لوکس به یک پیشرانه ۶ سیلندر ۲.۵ لیتری تنفس طبیعی مجهز بود که قدرتی در حدود ۲۰۴ اسب بخار تولید می‌کرد و از نظر شتاب‌گیری اولیه و کشش، برتری محسوسی نسبت به ب‌ام‌و 320i چهار سیلندر داشت. نقاط قوت اصلی لکسوس در استهلاک بسیار پایین، استارت بی‌صدا، سواری به‌شدت نرم و سیستم صوتی استثنایی آن خلاصه می‌شد. در مقابل، هندلینگ و بازخورد فرمان ب‌ام‌و E93 در رانندگی‌های تهاجمی بسیار دقیق‌تر و مهیج‌تر از حس فرمان‌دهی ایزوله و محافظه‌کارانه لکسوس بود.

ولوو C70 دیگر رقیب خاص و اروپایی این رده در بازار ایران بود که با سقف فلزی سخت سه‌تکه و ایمنی بی‌نظیر سوئدی وارد میدان شد. این خودرو به پیشرانه ۵ سیلندر ۲.۵ لیتری توربوشارژ (T5) مجهز بود که گشتاور بالا و شتاب ثانویه چشمگیری فراهم می‌کرد. کابین C70 با صندلی‌های فوق‌العاده راحت و ارگونومیک، محیطی آرام را برای سرنشینان می‌ساخت. اما به دلیل ساختار دیفرانسیل جلو (FWD) و توزیع وزن متفاوت، دینامیک رانندگی و حس اسپرتی آن در سطح ب‌ام‌و E93 دیفرانسیل عقب قرار نمی‌گرفت. همچنین بازار خرید و فروش محدودتر و خدمات پس از فروش پیچیده‌تر، آن را به گزینه‌ای خاص‌پسندتر در برابر ب‌ام‌و تبدیل کرده بود.

نگهداری از ب‌ام‌و 320i کروک (نسل پنجم با کد اتاق E93) در شرایط کنونی بازار ایران، به دلیل گذشت بیش از یک دهه از تولید و کارکرد بالای اکثر نسخه‌های موجود، نیازمند دقت، حساسیتی ویژه و بودجه‌ای مشخص است. پیشرانه ۴ سیلندر تنفس طبیعی این خودرو (کد N46 یا N43) حساسیت بسیار بالایی نسبت به کیفیت سوخت دارد و استفاده ناپیوسته از مکمل‌های سوخت معتبر یا بنزین سوپر می‌تواند منجر به بروز پدیده ناک، سوزاندن واشر سرسیلندر و خراب شدن سریع کاتالیزورها شود. همچنین سیستم‌های خنک‌کننده موتور مانند واترپمپ برقی و ترموستات در کارکردهای بالا از نقاط ضعف رایج این نسل هستند که عدم تعویض به موقع آن‌ها خطر داغ کردن موتور و آسیب‌های سنگین مالی را به همراه دارد. از سوی دیگر، نشتی‌های روغن از ناحیه واشر درب سوپاپ، پایه فیلتر روغن و واشر کارتل در خودروهایی با کارکرد بالا کاملاً متداول است و بازدیدهای دوره‌ای منظم را می‌طلبد.

ب ام و 320i کروک

تحدید و چالش مهم دیگر در نگهداری مدل E93، سیستم پیچیده مکانیزم هیدرولیکی و الکترونیکی سقف فلزی سخت تاشو است. با گذشت زمان، فرسودگی لاستیک‌های آب‌بندی، ضعیف شدن جک‌های هیدرولیک و اختلال در سنسورهای متعدد مکانیزم سقف می‌تواند باعث نفوذ آب به کابین یا گیر کردن سقف در هنگام باز و بسته شدن شود که تعمیر آن نیازمند متخصصان بسیار حرفه‌ای و قطعات گران‌قیمت است. علاوه بر این، قطعات مصرفی سیستم تعلیق متحرک عقب و جلوبندی به دلیل استهلاک طبیعی و ناهمواری جاده‌های ایران مستلزم بازبینی و تعویض هستند تا کوبش‌های خشکی به بدنه وارد نشود. در نهایت، فراوانی نسبی قطعات یدکی این مدل در بازار ایران نسبت به سایر رقبا یک نقطه قوت محسوب می‌شود، اما خرید قطعات اصلی و مراجعه به تعمیرگاه‌های تخصصی ب‌ام‌و کلید اصلی حفظ سلامت و ارزش این کروک جذاب آلمانی خواهد بود.

ب‌ام‌و 320i کروک نسل پنجم (با کد اتاق E93) در مقایسه با نسل قبلی خود یعنی E46 کانورتیبل، دچار یک تحول بنیادین در مهندسی، زبان طراحی و ابعاد بدنه شد. بزرگ‌ترین و شاخص‌ترین تغییر این نسل، انتقال از سقف پارچه‌ای سنتی به سقف فلزی سختِ جمع‌شونده (Hard-top) سه‌تکه بود که برای نخستین بار در تاریخ سری ۳ استفاده می‌شد. این تغییر بزرگ نه‌تنها عایق‌بندی صوتی و حرارتی کابین را به‌طور چشمگیری بهبود بخشید و امنیت خودرو را افزایش داد، بلکه در حالت بسته، چهره‌ای کاملاً شباهت‌یافته به نسخه کوپه به خودرو می‌بخشید. علاوه بر این، ابعاد کلی بدنه در E93 رشد یافت؛ افزایش طول و فاصله محوری، فضای پای بهتری برای سرنشینان فراهم کرد و شاسی خودرو با بهره‌گیری از فولادهای با مقاومت بالا، صلبیت پیچشی به مراتب بهتری نسبت به E46 پیدا کرد تا ضعف‌های ساختاری خودروهای روباز به حداقل برسد.

ب ام و 320i کروک

از نظر طراحی داخلی، فناوری‌ها و مشخصات فنی نیز E93 جهش بزرگی را تجربه کرد. کابین خودرو با خروج از سبک مدرنِ کلاسیک E46، به زبان طراحی جدید ب‌ام‌و با خطوط افقی، ارگونومی پیشرفته‌تر و کیفیت بالاتر متریال مجهز شد و برای نخستین بار سامانه اطلاعات و سرگرمی iDrive (در نسخه‌های فول) به این رده راه یافت. در بخش ایمنی، اضافه شدن سیستم پیشرفته محافظ واژگونی (Rollover Protection) با میله‌های جهنده اتوماتیک و کیسه‌های هوای جانبی متکامل‌تر، ایمنی سرنشینان را ارتقا داد. در بخش پیشرانه و دینامیک رانندگی نیز موتور ۴ سیلندر ۲ لیتری جدید (N46/N43) در کنار گیربکس ۶ سرعته اتوماتیک جدید (در مقایسه با گیربکس‌های ۵ سرعته نسل قبل)، مصرف سوخت بهینه‌تر، تعویض دنده‌های نرم‌تر و سیستم‌های الکترونیکی پایداری مدرن‌تری مانند DSC ارتقایافته را به نمایش گذاشت.