ماشین ب ام و X1 xDrive20i

تاریخچه ب‌ام‌و X1 با کد اتاق E84 به اواخر دهه ۲۰۰۰ میلادی بازمی‌‌گردد؛ زمانی که کمپانی باواریایی برای فتح کلاس نوظهور کراس‌اوورهای کامپکت شهری، این محصول را خلق کرد. نسل اول X1 بر پایه پلتفرم اصلاح‌شده سری ۳ کد E90 توسعه یافت تا برخلاف بیشتر کراس‌اوورهای دیفرانسیل‌‌جلو، ساختار دینامیکی دیفرانسیل‌عقب و چهارچرخ‌محرک اصیل ب‌ام‌و را حفظ کند. این خودرو اولین بار در نمایشگاه پاریس ۲۰۰۸ به عنوان مدل مفهومی و سپس در سال ۲۰۰۹ به صورت رسمی معرفی و راهی بازارهای جهانی شد. با رونق گرفتن بازار واردات خودرو در ایران طی اوایل دهه ۱۳۹۰ (سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۴)، شرکت پرشیا خودرو این باواریایی کوچک را در نسخه فیس‌لیفت وارد کشور کرد. در آن برهه، X1 به عنوان ارزان‌ترین شاسی‌بلند خانواده سری X، پل ارتباطی قدرتمندی میان سدان‌سواران لوکس و علاقه‌مندان به خودروهای شاسی‌بلند ایجاد نمود.

ب ام و X1 xDrive20i

پلتفرم دیفرانسیل‌عقب و سیستم چهارچرخ‌محرک هوشمند xDrive در کنار تقسیم وزن نزدیک به ۵۰:۵۰، سواری بسیار اسپرت و پایداری ممتازی را به این کراس‌اوور بخشیده بود. در زمان عرضه در ایران، بازار کراس‌اوورهای کامپکت پریمیوم نوپا بود و X1 تقریباً بدون رقیب مستقیم آلمانی یکه‌تازی می‌کرد. تنها رقبای آن در بازار، کراس‌اوورهای ژاپنی و کره‌ای متوسط یا فول‌سایز بودند که البته از نظر پرستیژ برند و لذت رانندگی توان رقابت با این لوکس آلمانی را نداشتند. استقبال چشمگیر از E84 نشان داد که بازار ایران ظرفیت بسیار بالایی برای کراس‌اوورهای لوکس شهری دارد و همین موفقیت، زمینه را برای ورود نسل‌های بعدی این محبوب باواریایی هموار ساخت.

کابین ب‌ام‌و X1 xDrive20i، بازتابی از زبان طراحی سنتی و راننده‌محور باواریا است که فرمی ارگونومیک، خلوت و در عین حال لوکس را به نمایش می‌گذارد. داشبورد خودرو با زاویه‌ای اندک به سمت راننده مایل شده تا دسترسی به ادوات کنترلی، کلیدهای سیستم تهویه و نمایشگر مرکزی آسان‌تر باشد. استفاده از فرم‌های افقی در ساختار داشبورد و تلفیق قطعات تزئینی نقره‌ای یا طرح چوب با چرم و پلاستیک باکیفیت، حس و حالی مدرن و ماندگار ایجاد کرده است. کیفیت متریال به‌کاررفته در بخش‌های بالایی داشبورد و رودری‌ها با بافت نرم (Soft-touch) عالی ارزیابی می‌شود و مونتاژ دقیق قطعات، کیفیتی درخور نشان تجاری ب‌ام‌و را به سرنشینان منتقل می‌کند.

ب ام و X1 xDrive20i

از نظر فضای داخلی و کاربردی بودن، این کراس‌اوور کامپکت نسبت به ابعاد بیرونی خود فضای مناسبی را در اختیار سرنشینان قرار می‌دهد. فاصله محوری ۲۷58 میلی‌متری باعث شده فضای پا و سر در صندلی‌های جلو بسیار مطلوب باشد و صندلی‌های ارگونومیک با پشتیبانی مناسب، راحتی خوبی را در مسافت‌های طولانی فراهم کنند. در بخش عقب نیز فضای جاداری برای دو سرنشین بزرگسال فراهم است، هرچند به دلیل وجود تونل گاردان در کف خودرو، صندلی وسط عملکرد محدودتری دارد. فضاهای متعدد برای قرار دادن اشیای کوچک در کابین و صندوق عقب با گنجایش حدود ۴۲۰ لیتر که با خواباندن صندلی‌های عقب تا ۱۴۸۰ لیتر افزایش می‌یابد، کاربردی بودن این خودرو را برای استفاده‌های روزمره و سفرهای خانوادگی تضمین می‌کند.

طراحی ظاهری ب‌ام‌و X1 xDrive20i فیس‌لیفت، تلفیقی متوازن از زبان طراحی کلاسیک باواریا و تناسبات یک کراس‌اوور شهری جمع‌وجور است. این خودرو با طول حدود ۴۴۵3 میلی‌متر، عرض ۱۷۹۸ میلی‌متر و ارتفاع ۱۵44 میلی‌متر، ابعادی کاملاً ایده‌آل برای مانورهای شهری ارائه می‌دهد، در حالی که فاصله محوری ۲۷58 میلی‌متری آن، پایداری متناسبی در خط مستقیم فراهم می‌کند. در نمای جلو، جلوپنجره کلیوی‌‌شکل دوگانه و معروف ب‌ام‌و در کنار چراغ‌های کشیده با گرافیک هاله نور جلب توجه می‌کند؛ ورودی‌های بزرگ هوا بر روی سپر جلو و خطوط برجسته روی کاپوت نیز شخصیتی اسپرت، تهاجمی و عضلانی به دماغه این مدل بخشیده‌‌اند تا اصالت خانواده سری X به خوبی منعکس شود.

ب ام و X1 xDrive20i

در نمای جانبی، پروفیل خودرو با دماغه کشیده، فاصله کم چرخ‌ها تا ابتدا و انتهای بدنه و سقف شیب‌داری که به سمت عقب امتداد یافته، حالتی پویا و شبیه به سدان‌های اسپرت را القا می‌کند. خط شانه برجسته‌ای که از گلگیر جلو شروع شده و تا چراغ‌های عقب کشیده می‌شود، به همراه قوس عضلانی گلگیرها و زهوارهای محافظ بدنه، استایل کراس‌اووری آن را پررنگ‌تر کرده است. با رسیدن به نمای عقب، چراغ‌های L-شکل نئونی اختصاصی ب‌ام‌و خودنمایی می‌کنند که عریض بودن خودرو را بیشتر به رخ می‌کشند. دیفیوزر نقره‌ای‌رنگ (بسته به تیپ خودرو) زیر سپر عقب، خروجی اگزوز و اسپویلر کوچک بالای شیشه عقب نیز مکمل این ساختار هماهنگ هستند و در مجموع، نمایی لوکس، منسجم و ماندگار به این کراس‌اوور باواریایی می‌دهند.

ب‌ام‌و X1 xDrive20i فیس‌لیفت به یک پیشرانه ۴ سیلندر ۱۶ سوپاپ دو لیتری (۱۹۹۷ سی‌سی) مجهز به فناوری توربوشارژ TwinPower Turbo موسوم به کد N20 متجهز است. این نیروگاه قادر به تولید حداکثر قدرت ۱۸۴ اسب بخار در ۵۰۰۰ دور در دقیقه و گشتاور بیشینه ۲۷۰ نیوتن‌متر در محدوده ۱۲۵۰ تا ۴۵۰۰ دور در دقیقه است. خروجی این موتور از طریق یک گیربکس 6 سرعته اتوماتیک استپ‌ترونیک ساخت کمپانی ZF به سامانه چهارچرخ محرک هوشمند xDrive منتقل می‌شود. این ترکیب فنی، دستیابی به شتاب صفر تا صد کیلومتر بر ساعت در حدود ۷.۹ ثانیه و ثبت حداکثر سرعت ۲۰۵ کیلومتر بر ساعت را ممکن می‌سازد، در حالی که مصرف سوخت ترکیبی آن حدود ۷.۱ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر گزارش شده است. در بخش شاسی و سیستم تعلیق، این کراس‌اوور لوکس در محور جلو از ساختار مستقل مک‌فرسون با بازوهای آلومینیومی و در محور عقب از سیستم تعلیق مستقل چنداتصالی (Multi-link) بهره می‌برد که سواری اسپرت و پایداری بالایی را در پیچ‌ها فراهم می‌آورد. سیستم فرمان خودرو از نوع هیدرولیک با کمکی برقی حساس به سرعت است که دقت بالایی در بازخورد شرایط جاده ارائه می‌دهد. همچنین سیستم ترمز در هر چهار چرخ از نوع دیسکی خنک‌شونده بوده که به سامانه‌های کمکی پیشرفته نظیر ترمز ضد قفل (ABS)، کنترل پایداری دینامیکی (DSC)، کنترل کشش (DTC) و سیستم کنترل ترمز در پیچ‌ها (CBC) مجهز گردیده تا حداکثر ایمنی و قدرت بازدارندگی را تضمین کند.

ب‌ام‌و X1 xDrive20i در بخش امکانات رفاهی مجموعه‌ای کامل و منطبق بر استانداردهای یک کراس‌اوور لوکس پریمیوم را ارائه می‌دهد. سامانه اطلاعات و سرگرمی اختصاصی ب‌ام‌و (iDrive) به همراه نمایشگر مرکزی، موس کنترلی کنسول وسط و سیستم صوتی حرفه‌ای، ارتباطی هوشمند و آسان را برای راننده فراهم می‌سازد. صندلی‌های جلوی برقی مجهز به سیستم حافظه و گرم‌کن، پوشش چرم فاخر، سیستم تهویه مطبوع اتوماتیک دوگانه، سقف پانورامیک برقی دو تکه، سنسورهای نور و باران برای فعال‌سازی اتوماتیک چراغ‌ها و برف‌پاک‌کن‌ها، آینه‌های جانبی برقی همراه با گرم‌کن و قابلیت تاشوندگی اتوماتیک و همچنین سیستم استارت بدون کلید (Engine Start/Stop Button) از مهم‌ترین ویژگی‌های رفاهی درج‌شده در کاتالوگ رسمی این خودرو محسوب می‌شوند. در مبحث تجهیزات ایمنی، این خودرو توانسته ۵ ستاره کامل ایمنی را از موسسه معتبر Euro NCAP دریافت کند. ساختار بدنه مقاوم و مهندسی‌شده در کنار کیسه‌های هوای کامل (شامل کیسه هوای راننده، سرنشین جلو، جانبی و پرده‌ای سراسری) چتر حمایتی جامعی را برای سرنشینان فراهم می‌کند. در بخش سیستم‌های کمکی راننده، علاوه بر ترمز ضد قفل (ABS) و توزیع الکترونیکی نیروی ترمز، سامانه‌های پیشرفته‌ای نظیر کنترل پایداری دینامیکی (DSC)، کنترل کشش (DTC)، سیستم کنترل ترمز در پیچ‌ها (CBC) و ترمز کمکی اضطراری به صورت فعال عمل می‌کنند. همچنین سیستم کنترل سرعت در سراشیبی (HDC)، کروز کنترل هوشمند به همراه عملکرد ترمز، سنسورهای پارک جلو و عقب و پشت‌سری‌های فعال صندلی‌ها جهت جلوگیری از آسیب‌های گردن در تصادفات از عقب، لیست تجهیزات ایمنی این کراس‌اوور باواریایی را تکمیل می‌نمایند.

در سال‌های اولیه دهه ۱۳۹۰ خورشیدی و زمان عرضه ب‌ام‌و X1 xDrive20i کد E84 به بازار ایران، سگمنت کراس‌اوورهای کامپکت پریمیوم در کشور رقابتی بسیار خاص و منحصربه‌فرد را تجربه می‌کرد. در آن برهه، رقبای مستقیم اروپایی مانند مرسدس بنز GLA و آئودی Q3 حضور رسمی و گسترده‌ای در بازار ایران نداشتند و این موضوع فضایی استثنایی را برای یکه‌تازی این باواریایی کوچک فراهم کرده بود. با این حال، در محدوده قیمتی و کلاس بدنه، خریداران ایرانی گزینه‌های مطرحی همچون لکسوس NX، لکسوس RX350 کارکرده، ولوو XC60 و تا حدی لکسوس CT200h یا کراس‌اوورهای ژاپنی و کره‌ای فول‌سایز را در برابر خود می‌دیدند.

ب ام و X1 xDrive20i

برتری فنی ب‌ام‌و X1 در مقایسه با این رقبا، بهره‌مندی از پلتفرم اصیل دیفرانسیل‌‌عقب سری ۳ کد E90 بود که در کنار سامانه چهارچرخ محرک هوشمند xDrive و پیشرانه توربوشارژ نوین N20، هندلینگ و لذت رانندگی بی‌‌رقیبی را ارائه می‌داد. در مقابل، رقبای آسیایی بیشتر بر سواری نرم، استهلاک پایین، کابین ایزوله‌تر و امکانات رفاهی متمرکز بودند و ارگونومی اسپرت باواریا را نداشتند. از سوی دیگر، ولوو XC60 با ایمنی فوق‌العاده و ساختار دیفرانسیل جلو یا تمام‌چرخ محرک متغیر عرضه می‌شد اما در هندلینگ پویای جاده‌ای فرسنگ‌ها با کراس‌اوور اسپرت ب‌ام‌و فاصله داشت. بدین ترتیب ب‌ام‌و X1 توانست با تکیه بر پرستیژ برند، گیربکس پیشرفته ۸ سرعته ZF و شتاب اولیه برتر، سهم عمده‌ای از مشتریان جوان و علاقمندان به رانندگی هیجان‌انگیز را در بازار وارداتی‌های ایران به تسخیر خود درآورد.

برخی از رقبای بی‌ام‌و X1 xDrive20i در جدول زیر آورده شده اند و ما مشخصات این خودروها را با بی‌ام‌و X1 xDrive20i مقایسه کرده ایم:

لکسوس NX به عنوان یکی از اصلی‌ترین رقبای ژاپنی در بازار ایران، با طراحی بسیار تهاجمی، خطوط تیز بدنه و کابینی فوق‌العاده آرام و مجهز پا به میدان گذاشت. این خودرو در دو نسخه توربو و هیبرید عرضه شد و برخلاف ب‌ام‌و X1 که بر پلتفرم دیفرانسیل‌عقب و هندلینگ اسپرت استوار بود، بر پایه ساختار دیفرانسیل‌جلو توسعه یافته بود. لکسوس NX سواری نرم‌تر، استهلاک کمتر و بازار دست‌دوم پررونق‌تری را ارائه می‌داد، اما از نظر حس فرمان‌پذیری، پایداری در پیچ‌های سریع و شتاب‌گیری چابک، در پس کراس‌اوور باواریایی قرار می‌گرفت. با این حال، کیفیت بالای قطعات و امکانات رفاهی متعدد ژاپنی، آن را به رقیبی سرسخت برای X1 تبدیل کرد.

ولوو XC60 دیگر مدعی اروپایی حاضر در بازار ایران بود که با تکیه بر اعتبار ایمنی بی‌نظیر و کیفیت ساخت بالای سوئدی، سهم قابل توجهی از بازار خریداران محافظه‌کار و خانواده‌ها را جذب کرد. این خودرو از نظز ابعاد بدنه یک رده بزرگتر از ب‌ام‌و X1 بود و صندلی‌ها و فضای کابین بسیار راحت‌تری را در اختیار سرنشینان قرار می‌داد. از دیدگاه فنی، پیشرانه‌های پرقدرت ۵ و ۴ سیلندر توربوی ولوو شتاب‌گیری عالی ایجاد می‌کردند، اما به دلیل وزن بیشتر بدنه و تعلیق با محوریت راحتی، چابکی و اسپرت بودن ب‌ام‌و X1 را در مانورهای شهری و پیچ‌های تند نداشت.

لکسوس RX350 هرچند در سگمنتی بزرگتر و گران‌تر قرار داشت، اما در زمان ورود X1 نسخه‌های در حد نو یا کم‌کارکرد آن با قیمتی نزدیک به X1 صفر کیلومتر معامله می‌شدند و رقیبی قیمتی محسوب می‌گردید. این شاسی‌بلند لوکس با موتور ۶ سیلندر ۳.۵ لیتری تنفس طبیعی، سواری بسیار نرم، فضای جادار و بازار خرید و فروش فوق‌العاده‌ای داشت. در مقایسه، ب‌ام‌و X1 با موتور ۲ لیتری توربو مصرف سوخت بسیار کمتری داشت و ابعاد جمع‌وجورتر آن برای رانندگی و پارک در کلان‌شهرها بسیار کاربردی‌تر بود، اما از نظر فضای صندوق و راحتی سرنشینان عقب، قافیه را به RX350 واگذار می‌کرد.

با توجه به گذر بیش از یک دهه از عرضه ب‌ام‌و X1 xDrive20i فیس‌لیفت به بازار ایران و ثبت کارکردهای بالا در اکثر نمونه‌های موجود، نگهداری از این کراس‌اوور لوکس نیازمند مراقبت‌های فنی دقیق، پیشگیرانه و آگاهانه است. مهم‌ترین چالش در نمونه‌های پرکارکرد با موتور N20 توربوشارژ، وضعیت زنجیر تایم و راهنماهای پلاستیکی آن است؛ فرسودگی و شل شدن زنجیر یا خرد شدن راهنماها در اثر مرور زمان و حرارت بالا می‌تواند آسیب‌های شدید و هزینه‌بر به موتور وارد کند. علاوه بر این، سیستم توربوشارژر و واشرهای مختلف نظیر واشر سرسیلندر، واشر پایه فیلتر روغن و درب سوپاپ به دلیل مستهلک شدن اورینگ‌ها و قطعات لاستیکی، مستعد نشتی روغن یا خنک‌کننده هستند. از این رو، تعویض به موقع روغن موتور با استاندارد اختصاصی ب‌ام‌و در فواصل کوتاه (حدود ۵۰۰۰ کیلومتر) و استفاده از بنزین باکیفیت و مکمل‌های استاندارد برای حفظ سلامت سوزن‌های انژکتور مستقیم و جلوگیری از ناک، از نان شب برای مالکان این خودرو واجب‌تر است. در بخش انتقال قدرت و شاسی نیز نگهداری صحیح از گیربکس ۸ سرعته ZF و سیستم چهارچرخ محرک xDrive اهمیت حیاتی دارد. تعویض روغن گیربکس به همراه فیلتر و کارتل مخصوص آن، روغن دیفرانسیل‌ها و روغن ترنسفرکیس (توزیع نیرو) در کیلومترهای بالا نباید فراموش شود تا از کوبش یا خرابی‌های سنگین سیستم انتقال قدرت جلوگیری گردد. همچنین به دلیل حساسیت‌های بالای سیستم‌های الکترونیکی و مالتی‌مدیا (iDrive)، سلامت باتری، دینام و سنسورهای متعددی نظیر سنسورهای ABS و اکسیژن باید مرتباً بررسی شود. در نهایت، با توجه به استهلاک قطعات جلوبندی و تعلیق چنداتصالی عقب در جاده‌های ایران، سرویس‌ دوره‌ای بوش‌ها، کمک‌فنرها و طبق‌ها زیر نظر متخصصان باتجربه ب‌ام‌و تضمین‌کننده حفظ سواری اسپرت، بی‌صدا و ایمن این کراس‌اوور باواریایی در درازمدت خواهد بود.

تغییرات ب‌ام‌و X1 xDrive20i فیس‌لیفت نسبت به نمونه‌های پیش از فیس‌لیفت نسل اول (E84)، ارتقایی همه‌جانبه در بخش‌های ظاهری، کابین و مشخصات فنی محسوب می‌شود. در نمای بیرونی، سپر جلو و عقب با خطوطی مدرن‌تر و ورودی‌های هوای بازطراحی‌شده بازسازی شدند و چراغ‌های جلو با اضافه شدن هاله‌های نور LED (Corona Rings) و ابرویی‌های جدید، جلوه‌ای تهاجمی‌تر پیدا کردند. آینه‌های جانبی نیز به راهنماهای LED مجهز شدند و گرافیک چراغ‌های عقب بهبود یافت. در داخل کابین، با به‌‌کارگیری متریال باکیفیت‌تر در کنسول مرکزی، استفاده از قطعات کرومی و آلومینیومی جدید و ارتقای سامانه iDrive به نسل جدیدتر، حس لوکس بودن و ارگونومی فضای داخلی به‌طور چشمگیری افزایش یافت. مهم‌ترین تحول این خودرو در بخش فنی و پیشرانه رخ داد؛ جایی که موتورهای ۶ سیلندر تنفس طبیعی قدیمی (N52) و ۴ سیلندر تنفس طبیعی کم‌توان، جای خود را به موتور نوین ۴ سیلندر ۲ لیتری توربوشارژ TwinPower با کد N20 دادند. این پیشرانه جدید نه تنها بازدهی و گشتاور بسیار بهتری در دورهای پایین ارائه می‌داد، بلکه مصرف سوخت و آلایندگی به مراتب کمتری داشت. علاوه بر این، گیربکس ۶ سرعته اتوماتیک قدیمی با یک گیربکس مدرن ۸ سرعته ZF استپ‌ترونیک جایگزین شد که تعویض دنده‌های سریع‌تر، نرم‌تر و شتاب‌گیری بهینه‌تری را به ارمغان آورد. همچنین سیستم چهارچرخ محرک هوشمند xDrive و فرمان الکترومکانیکی خودرو نیز برای بهبود پایداری و بازخورد رانندگی تحت بازنگری قرار گرفتند.