عرضه محدود پیکاپ ایران خودرو دیزل در تالار شیشهای
دور جدید عرضه خودروهای تجاری و کار در بورس کالای ایران با اعلام شرایط فروش پیکاپ فوتون تونلند اتوماتیک آغاز شده است. بر اساس اطلاعیه رسمی منتشر شده، شرکت ایران خودرو دیزل قصد دارد تا بخش کوچکی از تولیدات خود را از طریق مکانیزم عرضه و تقاضا در بورس کالا به فروش برساند. این اقدام در حالی صورت میگیرد که بازار پیکاپهای دو دیفرانسیل در کشور همچنان با نوسانات قیمتی و تقاضای انباشته روبروست و عرضههای بورسی همواره به عنوان یکی از راهکارهای کشف قیمت واقعی و شفافیت در فروش مطرح بودهاند. با این حال، تعداد عرضه در نظر گرفته شده برای این نوبت بسیار محدود است که میتواند منجر به رقابت شدید میان خریداران شود.
در این نوبت از عرضه، تاریخ انجام معامله روز 24 دی ماه 1404 تعیین شده است. این زمانبندی به خریداران فرصت میدهد تا نقدینگی مورد نیاز خود را در حسابهای وکالتی مسدود کرده و آماده رقابت شوند. نکته حائز اهمیت در این اطلاعیه، قیمت پایه در نظر گرفته شده است. قیمت پایه برای شروع رقابت 2 میلیارد و 644 میلیون تومان اعلام شده که البته این رقم، قیمت نهایی خودرو برای مصرفکننده نیست و هزینههای جانبی قابل توجهی به آن افزوده خواهد شد. تحویل خودروها نیز برای 16 اسفند 1404 برنامهریزی شده است که نشان میدهد ایران خودرو دیزل سعی دارد تعهدات خود را پیش از پایان سال جاری تسویه کند، نکتهای مثبت برای خریدارانی که قصد دارند خودرو را در تعطیلات نوروز استفاده کنند. اما در سوی دیگر، عرضه تنها 30 دستگاه خودرو برای کل بازار کشور، نقدی جدی را متوجه این خودروساز میکند؛ چرا که این حجم اندک عملاً نمیتواند تأثیر معناداری بر تعدیل قیمتهای بازار آزاد داشته باشد و بیشتر شبیه به یک عرضه نمادین یا تست بازار است.
جزئیات هزینههای قانونی و قیمت تمام شده
خریداران باید توجه داشته باشند که قیمت کشف شده در تابلوی بورس، پایان ماجرا نیست. بر اساس قوانین جاری، برنده مزایده موظف است علاوه بر قیمت پیشنهادی خود، هزینههای جانبی و مالیات را نیز پرداخت کند. طبق اطلاعیه عرضه، 13 درصد مالیات بر ارزش افزوده و عوارض شمارهگذاری بر مبنای قیمت نهایی کشف شده محاسبه و اخذ خواهد شد. این یعنی اگر رقابت بر سر قیمت بالا بگیرد، مبلغ مالیات نیز به صورت تصاعدی افزایش مییابد. علاوه بر این درصد متغیر، مبلغ ثابت 12 میلیون و 153 هزار تومان نیز بابت هزینههای جانبی نظیر بیمه شخص ثالث، پلاک و سایر خدمات اداری باید توسط خریدار پرداخت شود.
پیشپرداخت در نظر گرفته شده برای ثبت سفارش در این عرضه 30 درصد قیمت پایه است. این درصد پیشپرداخت نسبتاً منطقی به نظر میرسد و فیلتر ورودی را خیلی سختگیرانه نمیکند، اما از سوی دیگر میتواند باعث هجوم تقاضاهای سوداگرانه شود. تحلیلگران بازار معتقدند که با توجه به قیمت پایه و هزینههای جانبی، کف قیمت تمام شده برای خریدار (بدون در نظر گرفتن رقابت) در حدود 3 میلیارد تومان خواهد بود. بنابراین خریداران باید پیش از ورود به فرآیند رقابت، محاسبات دقیقی از حاشیه سود احتمالی نسبت به بازار آزاد داشته باشند تا در دام خرید گرانتر از بازار نیفتند.
| ردیف | شرح جزئیات | اطلاعات عرضه |
| 1 | نام خودرو | پیکاپ فوتون تونلند اتوماتیک |
| 2 | تاریخ عرضه | 1404/10/24 |
| 3 | تاریخ تحویل | 1404/12/16 |
| 4 | قیمت پایه (تومان) | 2,644,000,000 |
| 5 | تعداد عرضه | 30 دستگاه |
| 6 | پیش پرداخت | 30 درصد |
| 7 | هزینههای قانونی متغیر | 13 درصد روی قیمت نهایی |
| 8 | هزینههای جانبی ثابت | 12,153,000 تومان |
منبع جدول: اطلاعیه رسمی عرضه خودرو در بورس کالا - دی ماه 1404
تحلیل فنی فوتون تونلند اتوماتیک؛ قدرت در برابر استهلاک
فوتون تونلند اتوماتیک که در بازار ایران به عنوان یکی از قدرتمندترین پیکاپهای مونتاژی شناخته میشود، از مشخصات فنی قابل توجهی بهره میبرد که آن را از بسیاری از رقبا متمایز میکند. قلب تپنده این خودرو یک موتور 2 لیتری توربو GDI است که توانایی تولید قدرتی معادل 238 اسب بخار و گشتاوری حدود 360 نیوتنمتر را دارد. استفاده از سیستم تزریق مستقیم سوخت (GDI) اگرچه راندمان موتور را به شدت افزایش داده و شتاب اولیه بسیار خوبی را برای این غول آهنی فراهم کرده است، اما از سوی دیگر حساسیت موتور به کیفیت بنزین را نیز بالا برده است. این موضوع میتواند برای مالکانی که قصد سفرهای آفرودی به مناطق دوردست با دسترسی محدود به بنزین سوپر یا باکیفیت دارند، یک چالش فنی محسوب شود.
نقطه قوت اصلی فوتون اتوماتیک در سیستم انتقال قدرت آن نهفته است. بهرهگیری از گیربکس 8 سرعته اتوماتیک ساخت شرکت ZF آلمان، برگ برنده این خودرو در برابر رقبایی است که اغلب از گیربکسهای 6 سرعته یا نمونههای چینی استفاده میکنند. هماهنگی میان موتور و گیربکس در این خودرو در سطح بسیار مطلوبی قرار دارد و تعویض دندهها به نرمی و با هوشمندی بالا انجام میشود. همچنین وجود سیستم چهار چرخ محرک با قابلیت تنظیم الکترونیکی و ترنسفر کیس ساخت بورگوارنر، قابلیتهای آفرودی این خودرو را تضمین میکند. با این حال، تعلیق خشک در محور عقب که ویژگی ذاتی اکثر پیکاپهای شاسینردبانی است، در فوتون تونلند نیز حس میشود و میتواند در رانندگیهای شهری و بدون بار، آسایش سرنشینان عقب را تحت تأثیر قرار دهد.
تجهیزات ایمنی و رفاهی
در بخش امکانات رفاهی و ایمنی، فوتون تونلند اتوماتیک سعی کرده است استانداردهای جدیدی را در کلاس کاری خود تعریف کند. این خودرو به سیستمهایی نظیر دوربین 360 درجه، رادار هشدار برخورد از جلو، رادار نقطه کور و سیستمهای کنترل پایداری و کنترل حرکت در سراشیبی مجهز است. طراحی داخلی کابین نیز مدرن و ارگونومیک است و حس سوار شدن بر یک خودروی شاسیبلند (SUV) را القا میکند تا یک وانت باری. اما نقدی که به این بخش وارد است، کیفیت متریال استفاده شده در برخی از اجزای کابین است که در درازمدت ممکن است دچار افت کیفیت شود، هرچند نسبت به بسیاری از رقبای هموطن خود در جایگاه بالاتری قرار میگیرد.
جایگاه فوتون در بازار پر تلاطم پیکاپها
بازار پیکاپهای دو دیفرانسیل در ایران طی سالهای اخیر به شدت شلوغ و رقابتی شده است. فوتون تونلند اتوماتیک در این میدان نبرد باید با رقبای سرسختی همچون KMC T8، KMC T9، آمیکو آسنا توربو و پیکاپهای جدید بهمن موتور دست و پنجه نرم کند. یکی از مزیتهای اصلی فوتون، پشتیبانی شبکه گسترده خدمات پس از فروش ایران خودرو دیزل است که در مقایسه با برخی شرکتهای خصوصی، گستردگی بیشتری در سراسر کشور دارد. این موضوع برای خودروهای کار و تجاری که کیلومترهای بالایی را طی میکنند، یک فاکتور حیاتی محسوب میشود.
از منظر قیمتی، قیمت پایه 2.6 میلیارد تومانی برای این خودرو در بورس کالا، نشاندهنده جایگاه پرمیوم آن در بازار است. با اضافه شدن هزینهها و رسیدن قیمت نهایی به کانال 3 میلیارد تومان، فوتون تونلند عملاً از دسترس قشر وسیعی از خریداران که به دنبال یک وانت کاربردی ارزان هستند خارج شده و به یک خودروی "لایف استایل" و آفرودی لوکس تبدیل میشود. محدودیت عرضه 30 دستگاهی در این نوبت نیز تأییدکننده این است که تولیدکننده نیز استراتژی کنترل عرضه و حفظ قیمت در سطوح بالا را دنبال میکند. اگرچه تقاضا برای این خودرو به دلیل موتور قدرتمند و گیربکس ZF بالاست، اما هزینههای نگهداری بالا و مصرف سوخت نسبتاً زیاد در سیکل شهری، نکاتی هستند که خریداران باید در محاسبات اقتصادی خود لحاظ کنند.
با توجه به محدودیت شدید عرضه، پیشبینی میشود رقابت بر سر خرید این 30 دستگاه داغ باشد و قیمت نهایی معامله فاصله معناداری با قیمت پایه پیدا کند.
این شرایط فروش در حالی اعلام شده که بازار خودرو در ماههای پایانی سال 1404 با ابهامات ناشی از نرخ ارز و سیاستهای واردات دست و پنجه نرم میکند. خرید از بورس کالا اگرچه شفافیت دارد، اما ریسک خواب سرمایه (از زمان بلوکه شدن پول تا تحویل) و نوسانات بازار در این بازه دو ماهه تا تحویل (اسفند ماه) را نیز به همراه دارد. خریداران باید هوشمندانه عمل کنند و صرفاً بر اساس هیجان ناشی از "برنده شدن در بورس"، قیمتهای غیرمنطقی را پیشنهاد ندهند، چرا که با احتساب 13 درصد مالیات، هر افزایش قیمتی در پایه، هزینه نهایی را به شدت بالا میبرد.
جمعبندی و چشمانداز عرضه
عرضه فوتون تونلند اتوماتیک در بورس کالا فرصتی برای آن دسته از خریدارانی است که نقدینگی آماده داشته و به دنبال خرید مستقیم از کارخانه بدون درگیر شدن در فرآیندهای قرعهکشیهای مرسوم سامانه یکپارچه هستند. تحویل در اسفندماه 1404، جذابیت زمانی خوبی برای این طرح ایجاد کرده است. از نظر فنی، فوتون تونلند اتوماتیک با اتکا به پیشرانه قدرتمند و گیربکس آلمانی، یکی از بهترین گزینههای موجود در بازار ایران است، اما تیراژ بسیار پایین 30 دستگاهی، شانس موفقیت برای خریداران عادی را کاهش میدهد و ممکن است قیمتهای کشف شده، معیاری کاذب برای بازار آزاد ایجاد کند.
نقاط قوت این خودرو شامل قدرت موتور بالا، گیربکس هوشمند ZF، کیفیت سواری مناسب در آفرود و خدمات پس از فروش گسترده است. در مقابل، حساسیت به کیفیت سوخت، مصرف سوخت بالا و قیمت تمام شدهی گران، از چالشهای اصلی مالکیت این پیکاپ قدرتمند محسوب میشوند. باید دید در روز 24 دی ماه، تابلوی بورس کالا چه قیمتی را برای این مدعی قدرتمند ثبت خواهد کرد و آیا ایران خودرو دیزل برنامهای برای عرضههای سنگینتر در آینده نزدیک دارد یا خیر.
