مرحله اول: اقدامات پیشنیاز در سامانه کنسولی میخک
نخستین و حیاتیترین گام برای هر متقاضی، ثبت اطلاعات در سامانه مدیریت یکپارچه خدمات کنسولی (میخک) به نشانی mikhak.mfa.gov.ir است. در این مرحله، فرد باید با مراجعه به بخش مربوطه، مشخصات دقیق خودروی خود را درج نماید. پس از ثبت درخواست آنلاین، در صورت لزوم و بسته به شرایط کشور مبدأ، متقاضی باید به همراه مدارک فیزیکی به سفارتخانه یا کنسولگری ایران مراجعه کند. این فرآیند جهت احراز تابعیت ایرانی و تأیید اقامت خارج از کشور انجام میشود. پس از تایید نهایی در این سامانه، اطلاعات به صورت سیستمی و هوشمند به سامانه جامع تجارت ارسال خواهد شد تا مسیر برای مراحل بعدی هموار گردد.
ثبت سفارش خودرو برای ایرانیان مقیم خارج از کشورنکات کلیدی در انتخاب خودرو پیش از ثبت در میخک
هموطنان عزیز باید توجه داشته باشند که پیش از هر اقدامی، خودروی انتخابی باید دارای شرایط خاصی باشد. طبق قانون، خودرو باید پیش از تاریخ ۱۲ آذرماه ۱۴۰۴ خریداری شده باشد تا مالکیت فرد احراز گردد. همچنین برند و مدل خودرو باید دقیقاً در فهرست اعلامی وزارت صنعت، معدن و تجارت قرار داشته باشد. واردات خودروهای برند آمریکایی و همچنین خودروهای فرمانراست اکیداً ممنوع است و در صورت انتخاب این موارد، درخواست در مراحل بعدی توسط کارشناسان رد خواهد شد.
ثبت سفارش خودرو برای ایرانیان مقیم خارج از کشور مرحله دوم: ثبتنام و احراز هویت در سامانه جامع تجارت
پس از اتمام مراحل کنسولی، متقاضی باید در سامانه جامع تجارت (NTSW.ir) ثبتنام نماید. نکته بسیار مهم برای ایرانیان خارج از کشور این است که دسترسی به این وبسایت تنها از طریق IP ایران مقدور است؛ لذا استفاده از ابزارهای تغییر IP برای دسترسی ایمن به شبکه داخلی الزامی است. در فرم ثبتنام، باید اطلاعات هویتی دقیقاً مطابق با کارت ملی درج شود. یکی از چالشهای کاربران در این بخش، شماره تلفن همراه و کد پستی است؛ طبق قوانین سامانه، حتماً باید از شماره تلفن همراه ایرانی (به نام خود فرد) و کد پستی معتبر داخل ایران استفاده شود.
سامانه جامع تجارت (NTSW.ir) مدیریت حساب کاربری و امنیت ورود
پس از ثبتنام، کاربر باید کلمه عبوری پیچیده (شامل حداقل ۱۲ کاراکتر، حروف بزرگ و کوچک، اعداد و نمادها) انتخاب کند. سامانه برای امنیت بیشتر، امکان رمز دو عاملی را فراهم کرده است که در صورت فعالسازی، با هر بار ورود یک پیامک تأیید برای فرد ارسال میشود. همچنین کاربران باید بدانند که سامانه اجازه ورود همزمان بیش از یک نفر به یک حساب کاربری را نمیدهد و در صورت مشاهده پیام "کاربر آنلاین"، باید از دستگاههای قبلی خارج شوند. در صورت نیاز به ویرایش آدرس یا شماره تلفن در آینده، این امکان از طریق بخش "مدیریت حساب کاربری" فراهم است.
مرحله دوم: ثبتنام و احراز هویت در سامانه جامع تجارت مرحله سوم: دریافت نقش و استعلام مجوز موردی
در این مرحله، متقاضی باید با نقش "پایه حقیقی" وارد سامانه شده و به بخش "عملیات پایه" و سپس "بارگذاری صلاحیتها" مراجعه نماید. در سربرگ "استعلام مجوز موردی"، باید نوع مجوز را "مجوز موردی واردات خودروی ایرانیان مقیم خارج کشور" انتخاب و گزینه استعلام را کلیک کند. اگر مراحل سامانه میخک به درستی طی شده باشد، سامانه جامع تجارت به صورت خودکار اطلاعات را بازخوانی کرده و موفقیت استعلام را اعلام مینماید. پس از این مرحله، نقش جدیدی تحت عنوان "مجوز موردی" به لیست نقشهای کاربر اضافه میشود که ثبت سفارش تنها با این نقش امکانپذیر است.
دریافت نقش و استعلام مجوز موردی رفع مشکلات احتمالی در استعلام مجوز
در صورتی که استعلام مجوز با خطا مواجه شود، کاربر میتواند از بخش "ثبت و پیگیری مشکل" در بالای صفحه سمت چپ استفاده کند. باید دقت شود که تیکت ارسالی حتماً در گروه مربوطه (مثلاً عملیات پایه) ثبت شود تا توسط کارشناسان فنی در کمترین زمان بررسی گردد. لازم به ذکر است که تا زمانی که این مجوز تایید نشود، امکان ورود به مراحل عملیاتی ثبت سفارش وجود نخواهد داشت.
مرحله چهارم: جستجو یا ثبت شناسه کالا (Shenase Kala)
هر خودرویی که قصد واردات آن را دارید، باید دارای یک شناسنامه دیجیتال یا همان شناسه کالا باشد. متقاضی ابتدا باید از منوی "عملیات شناسه کالا" و بخش "جستجوی کالا"، بررسی کند که آیا پیش از این برای خودروی او با مشخصات فنی دقیق، شناسهای صادر شده است یا خیر. اگر شناسه موجود باشد، از همان استفاده میشود. اما در صورت عدم وجود، متقاضی باید از گزینه "ثبت کالای جدید" استفاده کند. در این فرآیند، انتخاب سرفصل صحیح، وارد کردن کدهای بینالمللی (VIN یا GTIN) و تکمیل فیلدهای اجباری مانند حجم موتور و سال ساخت الزامی است.
هر خودرویی که قصد واردات آن را دارید، باید دارای یک شناسنامه دیجیتال یا همان شناسه کالا باشد تکمیل شناسنامه فنی خودرو
در زمان ثبت شناسه کالا، دقت در وارد کردن HS CODE (شماره تعرفه گمرکی) بسیار حیاتی است؛ زیرا این کد تعیینکننده حقوق ورودی و ضوابط فنی است. همچنین کاربر باید واحد شمارش اصلی (معمولاً دستگاه یا عدد) را انتخاب کرده و در صورت نیاز، تصاویر یا کاتالوگ خودرو را در بخش "پیوست" بارگذاری نماید. پس از ثبت نهایی، شناسنامه کالا صادر شده و یک کد ۱۳ رقمی در اختیار کاربر قرار میگیرد که در مرحله ثبت سفارش به آن نیاز خواهد داشت.
کمیل شناسنامه فنی خودرو مرحله پنجم: تشکیل پرونده ثبت سفارش (Order Registration)
با در دست داشتن شناسه کالا، کاربر باید نقش خود را به "بازرگان حقیقی" یا "مجوز موردی" تغییر داده و از منوی "عملیات تجارت خارجی"، گزینه "مدیریت پرونده ثبت سفارش" را انتخاب نماید. با کلیک بر روی "پرونده جدید"، فرآیند ورود اطلاعات آغاز میشود. این فرآیند شامل پنج سربرگ اصلی است: اطلاعات پرونده، گمرکی و حمل و نقل، مالی و بانکی، کالاهای پرونده و در نهایت مستندات.
جزئیات حمل و نقل و مالی در پرونده جزئیات حمل و نقل و مالی در پرونده
در بخش گمرکی، باید نوع قرارداد (Incoterms)، مرز ورودی، گمرک مقصد و روش حمل (هوایی، دریایی، جادهای یا ریلی) مشخص گردد. در بخش مالی، مبلغ کل پیشفاکتور (Proforma) باید دقیقاً درج شود. نکته بسیار مهم این است که نوع عملیات ارزی باید بر روی گزینه "بند ۹ ماده ۳۸ - واردات خودروی ایرانیان ساکن خارج" تنظیم شود. در سربرگ کالاهای پرونده نیز، شناسه کالایی که در مرحله قبل دریافت شده بود، فراخوانی میگردد.
استعلام ضوابط و درخواست مجوزهای فنی مرحله ششم: استعلام ضوابط و درخواست مجوزهای فنی
پس از ثبت اولیه پرونده، وضعیت آن به "جدید" تغییر میکند. در این مرحله، کاربر باید گزینه "استعلام ضوابط" را انتخاب کند. سامانه به صورت خودکار چک میکند که آیا خودرو با قوانین جاری کشور مغایرت دارد یا خیر. اگر وضعیت به "استعلام شده" تغییر یابد، یعنی ضوابط اولیه تایید شده است و اکنون نوبت به "درخواست مجوز" میرسد. پرونده به صورت سیستمی برای سازمانهای مربوطه (مانند دفتر صنایع خودرو وزارت صمت) ارسال میشود تا بررسی نهایی صورت گیرد.
رهگیری وضعیت مجوزها
متقاضی میتواند از منوی "مدیریت مجوزها"، آخرین وضعیت پاسخ سازمانها را مشاهده کند. اگر سازمانی درخواست را رد کند، علت آن در بخش "پیام سازمان" قابل رویت است و کاربر باید پس از رفع نقص، پرونده را ویرایش و مجدداً ارسال نماید. پس از آنکه تمامی سازمانها وضعیت را به "تایید" تغییر دادند، وضعیت پرونده در سامانه جامع تجارت به "آماده ثبت سفارش" تغییر خواهد کرد.
ثبت سفارش" مرحله هفتم: پرداخت کارمزد و اخذ کد ۸ رقمی نهایی
در گام پایانی، پس از کلیک بر روی "درخواست ثبت سفارش"، پرونده به مرحله "آماده پرداخت کارمزد" میرسد. کاربر باید مبلغ کارمزد را که بر اساس ارزش ریالی پرونده (تقسیم بر ۲۰۰۰) محاسبه میشود، از طریق درگاه آنلاین پرداخت نماید. لازم به ذکر است که حداقل مبلغ کارمزد معادل ریالی ۱۰۰ یورو است و کاربر تنها ۱۵ روز برای پرداخت آن فرصت دارد. پس از پرداخت موفق، یک کد ۸ رقمی منحصربهفرد تحت عنوان "شماره ثبت سفارش" صادر میشود. با در دست داشتن این کد، خودرو اجازه ورود به گمرکات کشور و آغاز تشریفات ترخیص را خواهد داشت.
"تمامی مراحل فوق به صورت الکترونیکی و بدون نیاز به مراجعه حضوری به وزارت صمت طراحی شده است؛ لذا دقت در وارد کردن اطلاعات در هر پله، از اتلاف وقت و رد درخواست جلوگیری میکند."
