بازار خودروهای وارداتی ایران در زمستان ۱۴۰۴ به یکی از پرنوسانترین دورههای خود در سالهای اخیر رسیده است. اگرچه از نیمه دوم سال ۱۴۰۳ روند آزادسازی نسبی واردات خودرو آغاز شد و بسیاری از مدلهای آسیایی و اروپایی جدید وارد بازار شدند، اما نوسانات شدید نرخ ارز باعث شده قیمتها در بازار آزاد ثبات نداشته باشند. در حالیکه دولت تلاش میکند با افزایش عرضه و تسهیل ثبت سفارش، از التهاب بازار بکاهد، واقعیت این است که نرخ دلار به عنوان مؤثرترین عامل بر قیمت خودروهای خارجی، همچنان مسیر باثباتی ندارد و بار دیگر به سمت صعود حرکت کرده است.
در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۴۰۴، قیمت دلار در بازار آزاد حدود ۱۶۴ هزار تومان اعلام شد؛ رقمی که نسبت به اوایل دیماه رشد محسوسی نشان میدهد و در نهایت به افزایش شدید قیمت اغلب مدلهای وارداتی منجر شده است. در یک بازه زمانی حدود یک ماهه، بسیاری از خودروها بین ۳۰۰ تا ۱۶۰۰ میلیون تومان رشد قیمتی را تجربه کردهاند. اگرچه در ظاهر این افزایش ناشی از کاهش عرضه یا بالا رفتن هزینه واردات به نظر میرسد، اما ریشه اصلی آن در بیثباتی ارزی نهفته است.
| نام خودرو و مدل | رنگ | قیمت به تاریخ 12 بهمن 1404 (تومان) | مشخصات فنی (پیشرانه و گیربکس) | قیمت در تاریخ 1 دی ماه 1404 | اختلاف قیمت |
|---|
| مزدا 3 مدل 2025 | مشکی | 6،900،000،000 | 2 لیتری تنفس طبیعی، 158 اسب بخار، 202 نیوتن متر، 6 سرعته AT | 5،950،000،000 | 950 میلیون تومان |
| تویوتا RAV4 2025 نسخه چین | مشکی | 9،600،000،000 | 2.5 لیتری هیبریدی، 260 اسب بخار، 270 نیوتن متر، چهار چرخ محرک، CVT | 8،800،000،000 | 800 میلیون تومان |
| ب ام و IX1 مدل 2025 با کیت M | سفید | 9،400،000،000 | تمام الکتریکی، 204 اسب بخار، 247 نیوتن متر، دیفرانسیل جلو، تک سرعته | 7،800،000،000 | 1 میلیارد و ششصد میلیون ریال |
| تویوتا لوین مدل 2025 | سفید | 5،100،000،000 | 1800 سی سی هیبرید، 140 اسب بخار، 185 نیوتن متر، دیفرانسیل جلو، CVT | 4،450،000،000 | 650 میلیون تومان |
| کیا اسپورتیج مدل 2025 فول | سفید | 7،100،000،000 | 1.5 لیتری توربو شارژ، 198 اسب بخار، 253 نیوتن متر، محور جلو، 8 سرعته AT | 6،350،000،000 | 750 میلیون تومان |
| فولکس واگن تی راک مدل 2025 | ذغالی | 5،700،000،000 | 1.5 لیتری توربو، 158 اسب بخار، 250 نیوتن متر، چرخ های جلو، 7 سرعته دو کلاچه | 5،400،000،000 | 300 میلیون |
| سوزوکی جیمینی 3 درب مدل 2025 | سفید | 4،400،000،000 | 1.5 لیتری تنفس طبیعی، 104 اسب بخار، 134 نیوتن متر، چهار چرخ محرک، 4 سرعته اتوماتیک | - | - |
| مزدا CX30 مدل 2025 | سفید | 7،800،000،000 | 2 لیتری تنفس طبیعی، 158 اسب بخار، 202 نیوتن متر، دیفرانسیل جلو، 6 سرعته اتوماتیک | - | - |
| چانگان CS55 مدل 2024 | سفید | 4،650،000،000 | 1.5 لیتری توربو، 188 اسب بخار، 300 نیوتن متر، دیفرانسیل جلو، 7 سرعته | - | - |
| ب ام و X2 25L مدل 2025 | سفید | 13،000،000،000 | 2 لیتری توربو، 204 اسب بخار، 300 نیوتن متر، دیفرانسیل جلو، 7 سرعته دو کلاچه | - | - |
نوسان در میان برندهای آسیایی
از میان خودروهای آسیایی موجود در بازار، خودروهای ژاپنی با تکیه بر اعتبار برند و دوام فنی، بیشترین تقاضا را داشتهاند. به عنوان نمونه، مزدا ۳ مدل ۲۰۲۵ که در تاریخ ۱ دی ۱۴۰۴ با قیمت ۵ میلیارد و ۹۵۰ میلیون تومان معامله شده بود، در ۱۲ بهمن به ۶ میلیارد و ۹۰۰ میلیون تومان رسیده است. این رشد ۹۵۰ میلیونی تنها در یک ماه، بازتاب مستقیم افزایش نرخ دلار و محدودیت عرضه در مدلهای محبوب مزدا است. این خودرو همچنان یکی از پرفروشترین مدلهای سدان در میان وارداتیها به شمار میرود و با پیشرانه ۲لیتری تنفس طبیعی و گیربکس ۶سرعته اتوماتیک، در بازار ایران جایگاه ثابتی در میان خودروهای میانرده خارجی دارد.
در میان کراساوورهای هیبریدی، تویوتا RAV4 نسخه LNG مدل ۲۰۲۵ از پرفروشترین گزینهها بوده است. با افزایش قیمت از ۸میلیارد و ۸۰۰میلیون در دیماه به ۹ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان در بهمن، این خودرو جهش ۸۰۰ میلیونی را تجربه کرده است. این افزایش نه تنها منعکسکننده تأثیر مستقیم نرخ ارز است، بلکه بیانگر افزایش علاقه خریداران ایرانی به خودروهای هیبریدی با مصرف سوخت پایین و تکنولوژی روز نیز میباشد. پیشرانه ۲.۵ لیتری هیبریدی این خودرو با توان ۲۶۰ اسب بخار و انتقال نیرو به هر چهارچرخ از طریق گیربکس CVT، ترکیبی از قدرت و صرفهجویی سوخت را ارائه میدهد که در شرایط افزایش بهای بنزین، تقاضا برای آن را بالاتر برده است.
در رده پایینتر قیمتی، تویوتا لوین مدل ۲۰۲۵ نیز در ماه اخیر افزایش ۶۰۰ میلیون تومانی داشته و از ۴ میلیارد و ۴۵۰ میلیون به ۵ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان رسیده است. این خودرو با پیشرانه هیبرید ۱۴۰ اسب بخار یکی از اقتصادیترین انتخابها در میان خودروهای وارداتی به شمار میآید، اما نوسان نرخ ارز حتی بر قیمت این دسته خودروها نیز تأثیر گذاشته است.
تویوتا لوینرشد بهای برندهای کرهای و چینی
در بخش خودروهای کرهای، کیا اسپورتیج مدل ۲۰۲۵ فول از ۶ میلیارد و ۳۵۰ میلیون در دی به ۷ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان رسیده است؛ رشدی معادل ۷۵۰ میلیون تومان. این مدل با موتور ۱.۵ لیتری توربوشارژ و ۸ سرعته اتوماتیک، به دلیل خدمات پس از فروش نسبتاً مناسب و محبوبیت برند، در بازار ایران جایگزینی برای شاسیبلندهای گرانتر اروپایی شده است. سهم مهمی از خریداران خودروهای وارداتی، در بازه ۶ تا ۸ میلیارد تومان تمرکز دارند و همین محدوده قیمتی رقابت شدیدی میان برندهای آسیایی ایجاد کرده است.
کیا اسپورتیج از سوی دیگر، حضور خودروهای چینی بهویژه مدلهای جدید از برند چانگان نیز قابل توجه است. چانگان CS55 مدل ۲۰۲۴ اکنون با قیمت ۴ میلیارد و ۶۵۰ میلیون تومان معامله میشود. این خودرو با پیشرانه ۱.۵ لیتری توربو و ۷سرعته دوکلاچه، توانایی تولید ۱۸۸ اسب بخار قدرت و ۳۰۰ نیوتنمتر گشتاور دارد. هرچند رشد قیمتی آن نسبت به برندهای دیگر کمتر بوده، اما ثبات نسبیاش باعث شده برای خریداران با بودجه کمتر جذابتر باشد. با توجه به اوضاع بازار، خودروهای چینی در حال پر کردن شکاف میان وارداتیهای گرانقیمت و محصولات مونتاژی داخلی هستند.
چانگان CS55 استقبال از مدلهای اروپایی
در میان برندهای اروپایی، بامو بیش از سایر رقبا دچار جهش قیمتی شده است. بامو IX1 مدل ۲۰۲۵ با کیت M در فاصله ۴۵ روز از ۷ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان به ۹ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان رسیده — یعنی افزایشی معادل ۱ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان. این خودروی تمام الکتریکی با توان ۲۰۴ اسب بخار و گشتاور ۲۴۷ نیوتنمتر، طرفداران خاص خود را در میان خریداران متمول دارد. محدودیت شدید واردات خودروهای الکتریکی و هزینه بالای زیرساخت شارژ در ایران از دلایل دیگر افزایش تا این حد قیمت تلقی میشود.
بامو X2 25L مدل ۲۰۲۵ نیز با قیمت ۱۳ میلیارد تومان در صدر جدول قیمتی بازار قرار دارد. این مدل با موتور ۲ لیتری توربو و گیربکس ۷ سرعته دوکلاچه، ۲۰۴ اسب بخار قدرت تولید میکند و در مقایسه با رقبا، هنوز تقاضای بالا و عرضه محدود دارد.
در میان برندهای آلمانی دیگر، فولکسواگن تیراک ۲۰۲۵ افزایش ملایمتری را ثبت کرده است. قیمت آن از ۵ میلیارد و ۴۰۰ میلیون به ۵ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان رسیده است؛ رشدی ۳۰۰ میلیونی که بازتابی از تقاضای متوسط و عرضه نسبتاً منظم این مدلها به بازار است. موتور ۱.۵لیتری توربو با قدرت ۱۵۸ اسب بخار و گیربکس دوکلاچه ۷سرعته، در کنار کیفیت ساخت بالا، تیراک را در میان خانواده کراساوورهای کامپکت خارجی رقابتپذیر کرده است.
خودروهای خاص و بازار محدود
سوزوکی جیمینی سهدر ۲۰۲۵ نیز در بازار ایران با قیمت حدود ۴ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان عرضه میشود. این خودرو با طراحی خاص آفرودی و موتور ۱.۵ لیتری تنفس طبیعی ۱۰۴ اسب بخار، به یک گزینه متفاوت در بین وارداتیها بدل شده است. هرچند سهمش در بازار کم است، اما محبوبیت بالای آن در میان دوستداران خودروهای جمعوجور و چهارچرخ متحرک آشکارا مشهود است.
سوزوکی جیمینی در همین بازه، مزدا CX-30 نیز با قیمت ۷ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان معامله میشود. با داشتن موتور ۲ لیتری تنفس طبیعی و گیربکس ۶ سرعته اتوماتیک، این کراساوور ژاپنی ترکیبی از طراحی بهروز و مصرف سوخت پایین را ارائه میدهد و در ماههای اخیر یکی از مقاصد سرمایهگذاری مصرفکنندگان میانرده بوده است.
نقش کلیدی نوسانات ارز در آینده بازار
تحلیل بازار نشان میدهد که در زمستان ۱۴۰۴ دو نیروی متضاد بر بازار تأثیر میگذارند: از یک سو، افزایش عرضه ناشی از تسهیل واردات باعث تنوع بیشتر و رشد معاملات شده است؛ از سوی دیگر، نوسانات شدید نرخ ارز هرگونه ثبات قیمتی را از بین برده است. روند کنونی دلار، که در محدوده ۱۶۰ تا ۱۶۵ هزار تومان شناور است، باعث شده بسیاری از خریداران بالقوه از خرید خودروهای خارجی دست بکشند و در انتظار تثبیت قیمتها باقی بمانند.
به بیان ساده، بازار خودروهای وارداتی اکنون بیش از هر زمان دیگری به نوسانات ارزی وابسته است. هر افزایش ناگهانی در نرخ دلار مستقیماً به رشد میلیونی در قیمت خودروها منجر میشود. از سوی دیگر، چون فروشندگان نیز از کاهش احتمالی نرخ ارز نگراناند، اغلب ترجیح میدهند خودروها را نگه دارند تا با قیمتهای بالاتر بفروشند — رفتاری که عرضه را کاهش داده و روند صعودی قیمتها را تشدید میکند.
جمعبندی
در مجموع، با وجود افزایش نسبی واردات و تنوع قابل توجهی که در مدلهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ دیده میشود، بازار آزاد خودروهای وارداتی در بهمن ۱۴۰۴ همچنان اسیر بیثباتی ارزی است. رشد ۳۰۰ میلیونی تا ۱.۶ میلیاردی در اغلب مدلها، از مزدا ۳ و اسپورتیج تا بامو IX1، نشانهای روشن از تأثیر مستقیم نرخ ارز و ابهام در آینده اقتصادی کشور است. اگر سیاستگذاران ارزی نتوانند ثبات نسبی در بازار دلار ایجاد کنند، قیمت خودروهای وارداتی احتمالاً در ماههای پایانی سال ۱۴۰۴ بهجای کاهش، روند افزایشی خود را ادامه خواهند داد.
