در روزهایی که بازار خودروهای تجاری کشور همچنان با نوسانات عرضه و تقاضا دست و پنجه نرم میکند، انتشار اطلاعیههای جدید فروش از سوی خودروسازان بزرگ، سیگنالهای مهمی را به فعالان حوزه حمل و نقل ارسال میکند. شرکت بهمن دیزل، به عنوان یکی از بازیگران اصلی بازار خودروهای سنگین، در تازهترین اقدام خود برنامه عرضه کشنده مدرن و تکمحور «امپاور BD500» را در بورس کالا کلید زده است. این عرضه که برای نیمه دوم بهمنماه ۱۴۰۴ برنامهریزی شده، با شرایط ویژهای همراه است که میتواند برای خریداران واقعی و شرکتهای پخش و ترانزیت جذابیتهای خاصی داشته باشد. بر اساس اسناد منتشر شده، این عرضه با هدف شفافسازی و تسریع در تخصیص خودرو انجام میشود. در ادامه این گزارش، ضمن بررسی دقیق بخشنامه فروش، به تحلیل فنی و اقتصادی این کشنده و شرایط سختگیرانه بورس کالا خواهیم پرداخت.
شرایط عمومی و زمانبندی عرضه در بورس کالا
طبق اطلاعیه رسمی صادر شده با شماره ۱۴۰۴/۱۱۷۷۸، شرکت بهمن دیزل قصد دارد کشنده امپاور را در روز شنبه، ۲۵ بهمن ۱۴۰۴ در تالار خودروی بورس کالا عرضه کند. نکته حائز اهمیت در این نوبت از عرضه، تعیین قیمت پایه ۷۱ میلیارد و ۷۰۰ میلیون ریال (معادل ۷ میلیارد و ۱۷۰ میلیون تومان) است. خریداران باید در نظر داشته باشند که این عدد صرفاً قیمت خام خودرو بوده و هزینههای جانبی نظیر مالیات، عوارض و بیمه به آن افزوده خواهد شد. فرآیند ثبت سفارش برای این خودرو از ساعت ۱۰ صبح روز سهشنبه ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ آغاز شده و تا ساعت ۸:۳۰ صبح روز عرضه (۲۵ بهمن) ادامه خواهد داشت. یکی از نکات برجسته در این بخشنامه که میتواند نقدینگی مورد نیاز برای ورود به رقابت را تسهیل کند، درصد پیشپرداخت سفارش است. بر خلاف برخی عرضههای پیشین که نیازمند پیشپرداختهای سنگین ۵۰ یا ۱۰۰ درصدی بود، در این نوبت، متقاضیان تنها با واریز ۱۰ درصد از قیمت پایه میتوانند در رقابت خرید شرکت کنند. موعد تحویل خودروها نیز بسیار کوتاه و برای روز ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ تعیین شده است. این بدان معناست که بهمن دیزل متعهد شده است خودروها را پیش از پایان سال جاری و در کمتر از ۳۵ روز به دست مشتریان برساند؛ موضوعی که در صورت تحقق، یک رکورد مثبت در تحویل خودروهای تجاری محسوب میشود. با این حال، فشردگی زمان تحویل در روزهای پایانی سال ممکن است چالشهایی را در فرآیند شمارهگذاری ایجاد کند.
مشخصات فنی و ویژگیهای رقابتی امپاور BD500
کشنده امپاور BD500 که در این طرح با رنگ سفید عرضه میشود ، یکی از محصولات استراتژیک بهمن دیزل است که تلاش دارد استانداردهای حمل و نقل جادهای کشور را ارتقا دهد. بر اساس اطلاعات مندرج در بخشنامه، این خودرو به یک پیشرانه قدرتمند ۶ سیلندر خطی با حجم ۱۱۸۰۰ سیسی مجهز شده است. استفاده از سیستم تزریق مستقیم سوخت به همراه توربوشارژ و اینترکولر، باعث شده تا این موتور توانایی تولید گشتاور و قدرت مناسبی را برای جابجایی بارهای سنگین داشته باشد. از نظر استانداردهای زیستمحیطی، پیشرانه امپاور دارای استاندارد آلایندگی یورو ۵ است که برای تردد در جادههای بینالمللی و ترانزیت به اروپا یک الزام حیاتی محسوب میشود. انتقال قدرت در این کشنده توسط یک گیربکس اتوماتیک انجام میشود که قابلیت تعویض دنده دستی را نیز در اختیار راننده قرار میدهد. این ویژگی در گردنههای سخت و جادههای کوهستانی ایران، کنترل بهتری را برای راننده فراهم میکند. یکی از نقاط قوت اصلی این محصول که در متن بخشنامه نیز بر آن تاکید شده، مجهز بودن به کیت ADR است. این ویژگی به کشنده اجازه میدهد تا محمولههای خطرناک و سوختی (تانکر سوخت) را طبق استانداردهای ایمنی بینالمللی حمل کند. وجود کولر درجا، دو تخت خواب برای استراحت راننده و کمکراننده، یخچال و سیستم مولتیمدیا با نمایشگر لمسی، از دیگر امکانات رفاهی هستند که این خودرو را برای سفرهای طولانیمدت مناسب میسازند.
الزامات قانونی و فرآیند ثبتنام
شرکت بهمن دیزل برای ساماندهی تقاضا و جلوگیری از واسطهگریهای غیرضروری، فرآیند دقیقی را طراحی کرده است. متقاضیان موظفند پیش از آغاز ثبتنام، با مراجعه به سامانه فروش اینترنتی این شرکت به آدرس Bahman.iranecar.com پروفایل کاربری خود را تکمیل کنند. انتخاب عاملیت تحویل خودرو در همین مرحله انجام میشود و طبق تبصرههای بخشنامه، عاملیت انتخاب شده نهایی بوده و پس از عرضه به هیچ عنوان قابل تغییر نیست. نکته بسیار مهم حقوقی در این عرضه، تطابق کامل اطلاعات مالی با هویت خریدار است. بر اساس قوانین مبارزه با پولشویی، شماره حساب و شبای معرفی شده باید الزاماً به نام فرد متقاضی باشد. همچنین، خرید در بورس کالا پایان کار نیست؛ خریداران منتخب باید پس از تسویه حساب در بورس، ظرف مدت ۷ روز تقویمی با مراجعه به پورتال فروش شرکت، نسبت به واریز هزینههای جانبی شامل مالیات بر ارزش افزوده، عوارض شمارهگذاری و بیمه شخص ثالث اقدام کنند. عدم تکمیل وجه در موعد مقرر میتواند منجر به فسخ قرارداد و جریمهای معادل ۵ درصد ارزش معامله شود.
جریمهها و تعهدات طرفین
در قراردادهای بورس کالا، تضامین دوطرفه نقش مهمی ایفا میکنند. در این بخشنامه ذکر شده است که در صورت تأخیر فروشنده در تحویل خودرو (بعد از ۲۷ اسفند ۱۴۰۴)، شرکت مکلف است جریمه تأخیری معادل ۰.۲۵ درصد (بیست و پنج صدم درصد) مبلغ تحویل نشده را به صورت روزشمار به خریدار پرداخت نماید. این بند، نوعی اطمینان خاطر برای خریداران ایجاد میکند که خودروساز انگیزه مالی کافی برای تحویل به موقع خودرو را دارد. از سوی دیگر، خریدار نیز متعهد است که هیچگونه وجه اضافی یا امتیازی را خارج از چارچوب قانونی به عاملیتها پرداخت نکند. همچنین تغییر رنگ، تغییر خودرو و یا صلح حواله در این روش فروش ممنوع بوده و خودرو صرفاً به نام خریدار نهایی صادر خواهد شد.
تحلیل هزینه نهایی برای خریدار
اگرچه قیمت پایه ۷.۱۷ میلیارد تومان اعلام شده است، اما خریداران باید محاسبات دقیقی برای قیمت تمام شده داشته باشند. علاوه بر مبلغی که در بورس کشف میشود (که ممکن است در اثر رقابت بالاتر از قیمت پایه باشد)، هزینههای قانونی نظیر ۹ یا ۱۰ درصد مالیات بر ارزش افزوده (بر اساس نرخ سال ۱۴۰۴)، هزینههای شمارهگذاری، و بیمه به مبلغ نهایی اضافه میشود. طبق تبصره ۱۰ بخشنامه، هرگونه تغییر در نرخهای قانونی (مانند افزایش نرخ بیمه یا مالیات) پیش از تحویل، بر عهده خریدار است و مشتری موظف به پرداخت مابه-التفاوت خواهد بود. بنابراین، خریداران باید آمادگی نوسانات جزئی در هزینههای دولتی را داشته باشند. همچنین، هزینههای مربوط به کارگزاری بورس و کارمزد تراکنشها نیز باید در محاسبات لحاظ گردد.
جدول خلاصه شرایط عرضه امپاور BD500
در ادامه، جزئیات کلیدی این عرضه جهت سهولت در تصمیمگیری خریداران در قالب جدول زیر ارائه شده است:
| ردیف | شرح | جزئیات |
| ۱ | نام محصول | کشنده تک محور امپاور BD500 |
| ۲ | تاریخ عرضه | ۲۵ بهمن ۱۴۰۴ |
| ۳ | قیمت پایه | ۷۱,۷۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال |
| ۴ | پیش پرداخت | ۱۰ درصد قیمت پایه |
| ۵ | موعد تحویل | ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ |
| ۶ | مهلت پیش ثبتنام | تا ساعت ۸:۳۰ صبح روز عرضه |
| ۷ | جریمه دیرکرد فروشنده | ۰.۲۵ درصد روزانه (سالانه ۹۱.۲۵ درصد) |
منبع جدول: استخراج شده از بخشنامه شماره ۱۴۰۴/۱۱۷۷۸ و اطلاعیه عرضه
جمعبندی و چشمانداز بازار
عرضه کشنده امپاور در واپسین ماه سال ۱۴۰۴ را میتوان فرصتی مناسب برای نوسازی ناوگان حمل و نقل جادهای دانست. کاهش درصد پیشپرداخت به ۱۰ درصد، نشاندهنده تمایل بهمن دیزل به جذب حداکثری نقدینگی و تسهیل شرایط برای خریداران واقعی است. از نظر فنی، BD500 با دارا بودن امکاناتی نظیر ترمز اضطراری هوشمند (AEBS)، رادار خطخوان و موتور قدرتمند، گزینهای مدرن در بازار ایران محسوب میشود که میتواند با رقبای چینی و حتی برخی مدلهای کارکرده اروپایی رقابت کند. با این حال، خریداران باید به دقت فرآیندهای مالی پس از خرید در بورس را مدیریت کنند. مهلتهای کوتاه ۳ روزه برای تسویه و ۷ روزه برای تکمیل پرونده ، نیازمند آمادگی کامل مالی و اداری است. هرگونه تعلل در این مراحل میتواند شیرینی خرید خودرو به قیمت کارخانه را با جرایم سنگین فسخ قرارداد تلخ کند. انتظار میرود با توجه به نزدیکی به ایام نوروز و افزایش تقاضای فصلی برای حمل و نقل بار، استقبال مناسبی از این عرضه صورت پذیرد، هرچند که قیمت نهایی کشف شده در تالار بورس، تعیینکننده اصلی صرفه اقتصادی این معامله خواهد بود.
