جزئیات برگزاری دوازدهمین دوره قرعهکشی ایران خودرو در بهمن ۱۴۰۴
ظهر امروز، سهشنبه ۲۸ بهمنماه ۱۴۰۴، مراسم قرعهکشی دوازدهمین طرح فروش و اولویتبندی محصولات گروه صنعتی ایران خودرو با حضور نمایندگان نهادهای نظارتی، مدیران ارشد این شرکت خودروسازی و اصحاب رسانه برگزار شد. این رویداد که یکی از بزرگترین طرحهای عرضه خودرو در ماههای اخیر محسوب میشود، با هدف تعیین تکلیف نهایی متقاضیان و اولویتبندی آنها برای دریافت خودروهای عرضه شده انجام پذیرفت. بر اساس آمارهای رسمی منتشر شده در جریان این مراسم، حجم استقبال عمومی از این طرح همچنان در سطوح بسیار بالایی قرار دارد که نشاندهنده تداوم تقاضای انباشته در بازار خودرو است. فرآیند قرعهکشی طبق روال معمول و تحت نظارت دقیق مراجع ذیصلاح صورت گرفت تا شفافیت در تخصیص خودروها به متقاضیان واجد شرایط تضمین شود.
دادههای استخراج شده از سامانههای ثبتنامی نشان میدهد که در این دوره، رکورد قابل توجهی در تعداد متقاضیان به ثبت رسیده است. تجمیع درخواستها در سه طرح اصلی شامل «فروش فوقالعاده و پیشفروش عادی»، «طرح حمایت از خانواده و جوانی جمعیت» و «طرح جایگزینی خودروهای فرسوده» صورت گرفته است. با توجه به محدودیت ظرفیت تولید و عرضه، رقابت در برخی از گروهها بسیار فشرده گزارش شده است. این مراسم نه تنها برای تعیین برندگان، بلکه به منظور شفافسازی آمار ورودی و خروجی سیستم فروش ایران خودرو برگزار شد و طی آن، اعداد و ارقام دقیقی از وضعیت عرضه و تقاضا در اختیار رسانهها قرار گرفت که در ادامه این گزارش به تشریح جزئیات آماری آن خواهیم پرداخت.
جدول آمار دوازدهمین دوره قرعهکشی ایران خودرو در بهمن ۱۴۰۴
| شرح شاخص | تعداد / مقدار | سهمیه از کل (درصد) | تعداد خودروی تخصیصی (تقریبی) |
|---|
| کل متقاضیان | ۶,۸۷۳,۳۵۸ نفر | - | ۴۹,۰۰۰ دستگاه |
| متقاضیان طرح عادی | ۶,۲۴۴,۵۵۳ نفر | ۳۰٪ | ۱۴,۷۰۰ دستگاه |
| متقاضیان طرح مادران | ۵۴۷,۲۰۰ نفر | ۵۰٪ | ۲۴,۵۰۰ دستگاه |
| متقاضیان طرح فرسوده | ۸۱,۶۰۵ نفر | ۲۰٪ | ۹,۸۰۰ دستگاه |
منبع جدول: آمار رسمی اعلام شده در مراسم قرعهکشی ایران خودرو - ۲۸ بهمن ۱۴۰۴
تحلیل آماری حجم کل تقاضا در برابر ظرفیت عرضه
مهمترین شاخص آماری در گزارش امروز، فاصله معنادار میان تعداد متقاضیان و تعداد خودروهای قابل عرضه است. طبق آمار رسمی اعلام شده توسط گروه صنعتی ایران خودرو، در مجموع ۶ میلیون و ۸۷۳ هزار و ۳۵۸ نفر (۶,۸۷۳,۳۵۸) اقدام به ثبت سفارش اولیه در سامانه یکپارچه فروش این شرکت کردهاند. این حجم از تقاضا در حالی به ثبت رسیده است که ظرفیت کل خودروهای در نظر گرفته شده برای این دور از فروش، تنها ۴۹ هزار دستگاه بوده است. مقایسه این دو عدد نشاندهنده یک شکاف عمیق میان عرضه و تقاضا در دوازدهمین دوره فروش است.
به بیان دقیقتر، برای هر دستگاه خودروی عرضه شده در این مرحله، به طور میانگین حدود ۱۴۰ متقاضی وجود داشته است. البته این نسبت در گروههای مختلف متقاضیان (عادی، مادران و فرسوده) با توجه به سهمیههای قانونی متفاوت، متغیر است. عدد ۴۹ هزار دستگاه خودروی عرضه شده شامل تمامی مدلهای ارائه شده در بخشنامه فروش بهمنماه ۱۴۰۴ است که باید میان سه گروه اصلی متقاضیان تقسیم شود. این آمار نشان میدهد که با وجود تلاشها برای افزایش عرضه، همچنان عطش بازار برای محصولات کارخانهای به دلیل تفاوت قیمت با بازار آزاد، در سطح بسیار بالایی قرار دارد و شانس برنده شدن در این لاتاری ملی همچنان پایین است.
تفکیک سهمیههای قانونی و ساختار توزیع خودروها
بر اساس قوانین بالادستی و مصوبات وزارت صنعت، معدن و تجارت و همچنین قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، ۴۹ هزار خودروی عرضه شده در این طرح با نسبتهای مشخصی میان گروههای هدف تقسیم شدهاند. طبق اعلام رسمی در مراسم قرعهکشی امروز، ساختار توزیع خودروها به شرح زیر بوده است:
۵۰ درصد از کل ظرفیت به طرح حمایت از خانواده و جوانی جمعیت (مادران) اختصاص یافته است.
۳۰ درصد از ظرفیت به متقاضیان طرح فروش عادی (متقاضیان آزاد) تعلق گرفته است.
۲۰ درصد باقیمانده نیز سهم طرح جایگزینی خودروهای فرسوده شده است.
این فرمول تخصیص، تأثیر مستقیمی بر شانس برنده شدن متقاضیان در هر گروه داشته است. با اعمال این درصدها بر روی عدد کل عرضه (۴۹,۰۰۰ دستگاه)، میتوان دریافت که سهم طرح مادران معادل ۲۴,۵۰۰ دستگاه، سهم متقاضیان عادی ۱۴,۷۰۰ دستگاه و سهم طرح فرسوده ۹,۸۰۰ دستگاه خودرو بوده است. رعایت دقیق این سهمیهها یکی از الزامات قانونی است که نهادهای نظارتی حاضر در جلسه بر اجرای صحیح آن نظارت داشتهاند. این تقسیمبندی باعث شده است تا شرایط رقابت در هر گروه کاملاً متفاوت از گروه دیگر باشد.
بررسی وضعیت متقاضیان طرح عادی؛ فشردهترین رقابت
همانطور که پیشبینی میشد، بیشترین حجم تقاضا مربوط به طرح فروش عادی بوده است. طبق آمار اعلامی، ۶ میلیون و ۲۴۴ هزار و ۵۵۳ نفر (۶,۲۴۴,۵۵۳) در این گروه ثبتنام کردهاند. این در حالی است که تنها ۳۰ درصد از ظرفیت کل، یعنی حدود ۱۴ هزار و ۷۰۰ خودرو به این گروه اختصاص دارد. این آمار خیرهکننده نشان میدهد که متقاضیان عادی سختترین مسیر را برای رسیدن به خودروی کارخانهای در پیش داشتهاند.
تراکم تقاضا در این بخش به قدری بالاست که عملاً شانس موفقیت برای هر فرد به کمتر از نیم درصد میرسد. به عبارت دیگر، از هر ۴۲۵ نفر متقاضی در طرح عادی، تنها یک نفر موفق به دریافت خودرو خواهد شد. این گروه شامل تمامی افراد بالای ۱۸ سال دارای گواهینامه است که مشمول طرحهای مادران یا فرسوده نمیشوند و طی ۴۸ ماه گذشته از خودروسازان داخلی خرید نکردهاند. حجم بالای ۶.۲ میلیون نفری در این بخش، بار دیگر نشاندهنده جذابیت بالای سرمایهگذاری در بازار خودرو برای عموم جامعه است.
آمار متقاضیان طرح حمایت از خانواده و جوانی جمعیت
در سوی دیگر ماجرا، متقاضیان طرح جوانی جمعیت (مادران) قرار دارند که نیمی از ظرفیت کل عرضه را به خود اختصاص دادهاند. طبق گزارشهای قرائت شده در مراسم، تعداد کل ثبتنام کنندگان واجد شرایط در این بخش برابر با ۵۴۷ هزار و ۲۰۰ نفر (۵۴۷,۲۰۰) بوده است. این گروه برای تصاحب ۲۴ هزار و ۵۰۰ دستگاه خودرو با یکدیگر رقابت کردهاند.
اگرچه تعداد متقاضیان این طرح نیز عدد قابل توجهی است، اما در مقایسه با طرح عادی، شرایط به مراتب مساعدتری حاکم است. نسبت تقاضا به عرضه در این بخش تقریبا ۱ به ۲۲ است؛ به این معنا که از هر ۲۲ مادر شرکتکننده در این طرح، یک نفر شانس برنده شدن داشته است. این آمار نشان میدهد که سیاستهای تشویقی قانون جوانی جمعیت، شانس دسترسی به خودرو را برای این قشر خاص به طور ملموسی افزایش داده است، هرچند که همچنان تضمینی برای برنده شدن همه متقاضیان وجود ندارد.
وضعیت متقاضیان طرح جایگزینی خودروهای فرسوده
سومین گروه متقاضیان، مالکان خودروهای فرسوده هستند که ۲۰ درصد از ظرفیت عرضه به آنها اختصاص یافته است. آمار نهایی نشان میدهد که ۸۱ هزار و ۶۰۵ نفر (۸۱,۶۰۵) در این طرح شرکت کردهاند. سهمیه تخصیص یافته به این گروه معادل ۹ هزار و ۸۰۰ دستگاه خودرو است.
بررسی دادههای این بخش حاکی از آن است که متقاضیان طرح فرسوده، بالاترین شانس را در میان تمامی گروهها داشتهاند. نسبت عرضه به تقاضا در این گروه تقریبا ۱ به ۸ است. یعنی به ازای هر ۸ متقاضی اسقاط خودرو، یک خودروی نو تخصیص مییابد. پایین بودن نسبی تعداد متقاضیان در این طرح نسبت به دو طرح دیگر، میتواند ناشی از شروط سختگیرانه مربوط به اسقاط خودرو و فرآیندهای اداری مرتبط با آن باشد، اما برای کسانی که واجد شرایط بودهاند، این طرح کوتاهترین مسیر برای رسیدن به محصولات ایران خودرو محسوب میشود.
فرآیند صحتسنجی و اعلام نتایج نهایی
در پایان مراسم قرعهکشی، مسئولان ایران خودرو در خصوص نحوه و زمان اعلام نتایج اطلاعرسانی کردند. طبق اعلام رسمی، فرآیند قرعهکشی تنها گام نخست است و لیستهای استخراج شده باید وارد مرحله «صحتسنجی» شوند. در این مرحله، اطلاعات هویتی، بانکی و شرایط عمومی متقاضیان (مانند عدم پلاک فعال انتظامی برای طرح عادی، سن قانونی، و صحت اطلاعات خودروی فرسوده) از طریق استعلام از مراجع ذیربط (ثبت احوال، راهور ناجا، و بانکها) بررسی میشود.
تنها پس از تایید نهایی و غربالگری لیستهای اولیه، اسامی برندگان قطعی اعلام خواهد شد. ایران خودرو اعلام کرده است که نتایج نهایی از طریق ارسال پیامک به شماره همراه ثبت شده متقاضیان و همچنین بارگذاری در سایت اینترنتی فروش محصولات این شرکت به نشانی ikcosales.ir در دسترس قرار خواهد گرفت. به متقاضیان توصیه شده است که صرفاً به اطلاعیههای رسمی توجه کرده و برای مشاهده وضعیت خود به پروفایل کاربری در سایت مذکور مراجعه کنند. زمان دقیق اعلام نتایج، پس از اتمام فرآیندهای سیستمی و نظارتی خواهد بود که معمولاً چند روز پس از مراسم قرعهکشی به طول میانجامد.
