گزارش عرضه و معاملات کامیون کشنده فوتون H4 در بورس کالا
در تاریخ سهشنبه ۵ اسفند ۱۴۰۴، تالار خودرو بورس کالای ایران میزبان یکی از عرضههای مهم در بخش خودروهای کار و تجاری بود. بر اساس دادههای منتشر شده از سوی تابلو معاملات بورس کالا، شرکت ایران خودرو دیزل اقدام به عرضه کامیون کشنده فوتون H4 نمود. این عرضه با کد ۱۱۸۵۰۲۷ در سیستم معاملات ثبت گردید و شرایط فروش آن به صورت قرارداد سلف با موعد تحویل ۳۱ فروردین ۱۴۰۵ تعیین شده بود. محل تحویل این خودروهای تجاری، انبار کارخانه ایران خودرو دیزل اعلام شده است.
در این طرح فروش، قیمت پایه (قیمت فروشنده) برای هر دستگاه کشنده فوتون H4 مبلغ ۸.۵۹۰.۰۰۰.۰۰۰ تومان (معادل ۸۵.۹۰۰.۰۰۰.۰۰۰ ریال) در نظر گرفته شده بود. ظرفیت عرضه در این مرحله دقیقاً ۳۰ دستگاه بود که در مقابل آن، میزان تقاضای ثبت شده از سوی خریداران به ۳۴ دستگاه رسید. با توجه به فزونی تقاضا نسبت به میزان عرضه، رقابت برای خرید این محصول شکل گرفت و در نهایت تمامی ۳۰ دستگاه با قیمتهای رقابتی مورد معامله قرار گرفتند.
کمترین قیمت مچ شده در این معاملات مبلغ ۹.۷۲۷.۰۰۰.۰۰۰ تومان (معادل ۹۷.۲۷۰.۰۰۰.۰۰۰ ریال) بود. همچنین میانگین قیمت معاملاتی ثبت شده نیز رقم ۹.۷۲۷.۲۰۰.۰۰۰ تومان را نشان میدهد که حاکی از یک رقابت فشرده با درصد تغییر نرخ ۱۳.۲۴ درصدی نسبت به قیمت پایه است. این دادهها نشاندهنده حجم معاملات و تمایل خریداران برای تهیه این خودرو تجاری از مسیر بورس کالا در آخرین روزهای سال ۱۴۰۴ است.
جزئیات فروش و جدول دادههای معاملاتی
| ردیف | عنوان شاخص | مقدار / توضیحات |
|---|
| ۱ | خودرو عرضه شده | کامیون کشنده فوتون H4 (کد IKDC-TRFOTONH4-00) |
| ۲ | شرکت عرضهکننده | ایران خودرو دیزل |
| ۳ | تاریخ عرضه | سهشنبه ۵ اسفند ۱۴۰۴ |
| ۴ | تعداد عرضه | ۳۰ دستگاه |
| ۵ | میزان تقاضا | ۳۴ دستگاه |
| ۶ | قیمت پایه | ۸.۵۹۰.۰۰۰.۰۰۰ تومان |
| ۷ | قیمت میانگین معامله شده | ۹.۷۲۷.۲۰۰.۰۰۰ تومان |
| ۸ | قیمت نهایی (با احتساب تمامی هزینهها) | حدود ۱۱.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰ تومان |
| ۹ | تاریخ و نوع تحویل | ۳۱ فروردین ۱۴۰۵ (قرارداد سلف) |
منبع جدول: دادههای استخراج شده از تابلوی معاملات بورس کالای ایران مورخ ۵ اسفند ۱۴۰۴
بررسی هزینههای افزوده و قیمت نهایی تمام شده
بررسی دقیق ارقام ثبت شده در این معامله نشان میدهد که عدد کشف شده روی تابلوی بورس کالا، تنها بخشی از پرداختی خریداران است. قیمت پایه این خودرو ۸.۵۹۰.۰۰۰.۰۰۰ تومان بود که با ایجاد رقابت، به عدد ۹.۷۲۷.۰۰۰.۰۰۰ تومان در پایینترین سطح معاملات رسید. با این وجود، خریداران ملزم به پرداخت هزینههای قانونی و جانبی متعددی هستند که مستقیماً بر قیمت تمام شده کشنده فوتون H4 تاثیر میگذارد.
بر اساس قوانین عرضه خودرو در بورس کالا، پس از مشخص شدن قیمت نهایی معامله، هزینههایی نظیر مالیات بر ارزش افزوده (که در سال ۱۴۰۴ بر اساس قوانین مالیاتی کشور محاسبه میشود)، عوارض شمارهگذاری، هزینه بیمه شخص ثالث، عوارض شهرداری و سایر هزینههای ثابت شمارهگذاری به مبلغ پایه اضافه میگردد. مالیات بر ارزش افزوده و عوارض قانونی مستقیماً بر روی قیمت کشف شده در بورس (یعنی همان ۹ میلیارد و ۷۲۷ میلیون تومان) اعمال میشود که خود رقم قابل توجهی را به فاکتور نهایی خریدار میافزاید.
علاوه بر هزینههای مستقیم و قانونی، بحث خواب پول (هزینه فرصت سرمایه) نیز در این قراردادهای سلف مطرح است. با توجه به اینکه تاریخ معامله ۵ اسفند ۱۴۰۴ بوده و موعد تحویل خودروها ۳۱ فروردین ۱۴۰۵ تعیین شده است، سرمایه خریداران برای مدت تقریبی دو ماه نزد خودروساز بلوکه خواهد شد. محاسبه این هزینه فرصت به همراه تمامی مالیاتها و عوارض یاد شده، موجب میشود تا قیمت نهایی و تمام شده این کامیون کشنده برای مصرفکننده و خریدار در بورس کالا به رقم ۱۱.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰ تومان برسد. این رقم شاخصی است که خریداران پیش از ورود به رقابت و ثبت سفارش باید در محاسبات مالی خود لحاظ نمایند تا تصویر دقیقی از قیمت نهایی محصول خریداری شده داشته باشند.
معرفی و مشخصات فنی کامیون کشنده فوتون H4
کامیون کشنده فوتون H4 یکی از محصولات شناخته شده در بازار خودروهای کار و تجاری ایران است که توسط شرکت ایران خودرو دیزل مونتاژ و به بازار عرضه میشود. این خودرو تجاری در دسته کشندههای سنگین قرار میگیرد و برای حمل و نقل جادهای در فواصل طولانی و ترانزیت کالا مورد استفاده قرار میگیرد. در ادامه، بر اساس رسالت اطلاعرسانی، به صورت تفکیک شده به بررسی مشخصات فنی، ابعاد و امکانات این خودرو میپردازیم تا خریدارانی که از طریق بورس کالا اقدام به تهیه این محصول نمودهاند، دید جامعی نسبت به مشخصات مهندسی آن داشته باشند.
موتور و قوای محرکه فوتون H4
نیروی محرکه کامیون کشنده فوتون H4 توسط یک پیشرانه دیزلی قدرتمند تامین میشود. این خودرو معمولاً به موتورهای سری ISG شرکت کامینز (Cummins) مجهز است که دارای حجم تقریبی ۱۰.۸ لیتر و آرایش ۶ سیلندر خطی میباشد. پیشرانه مذکور قادر است در نسخه رایج بازار ایران، حداکثر قدرتی معادل ۴۳۰ اسب بخار در دور موتور ۱۹۰۰ دور در دقیقه تولید کند. همچنین حداکثر گشتاور تولیدی این موتور به رقم ۲۱۰۰ نیوتن متر در دور موتور ۱۰۰۰ الی ۱۴۰۰ دور در دقیقه میرسد که کشش مناسبی را برای جابجایی بارهای سنگین فراهم میآورد.
این پیشرانه از سیستم سوخترسانی انژکتوری با فشار بالا (Common Rail) بهره میبرد و به سیستمهای توربوشارژر و اینترکولر مجهز است. استاندارد آلایندگی این موتور یورو ۴ یا یورو ۵ به همراه سیستم کاهش آلایندگی SCR (استفاده از ادبلو) است که آن را با استانداردهای زیستمحیطی رایج در کشور همگام میسازد. سیستم خنککننده موتور نیز شامل رادیاتور با ظرفیت بالا و فن ویسکوز است که دمای موتور را در شرایط سخت کاری کنترل میکند.
سیستم انتقال قدرت و کلاچ
برای انتقال قدرت عظیم تولید شده توسط موتور کامینز به محورهای محرک، فوتون H4 از یک گیربکس دستی یا نیمه اتوماتیک (بسته به تیپ عرضه شده توسط سازنده) استفاده میکند. معمولاً گیربکسهای استفاده شده در این سری از محصولات از برند معتبر ZF انتخاب میشوند. گیربکس رایج در این مدل، یک جعبه دنده ۱۶ سرعته دستی (۱۶ دنده جلو و ۲ دنده عقب) است که به سیستم سنکرونیزه مجهز بوده و انتقال قدرت را با دقت و ضریب اطمینان بالایی انجام میدهد.
سیستم کلاچ این کشنده از نوع تک صفحهای خشک با عملکرد هیدروپنوماتیک (بادی-روغنی) است که قطر صفحه کلاچ آن به ۴۳۰ میلیمتر میرسد. این سیستم با کاهش نیروی لازم برای فشردن پدال، از خستگی راننده در مسافتهای طولانی و ترافیکها جلوگیری میکند و در عین حال، مقاومت بالایی در برابر تنشهای ناشی از حمل بارهای سنگین از خود نشان میدهد.
شاسی، سیستم تعلیق و ترمزها
شاسی فوتون H4 از فولاد با مقاومت کششی بالا ساخته شده و طراحی آن به گونهای است که توانایی تحمل بارهای محوری سنگین را دارد. محور جلوی این کشنده دارای ظرفیت تحمل بار ۷ تن است و محور عقب نیز به عنوان محور محرک، ظرفیت تحمل ۱۳ تن بار را به صورت اسمی دارا میباشد که مجموع وزن ناخالص ترکیبی (GCW) مجاز آن را به بیش از ۴۰ تن میرساند.
سیستم تعلیق در محور جلو از نوع فنر تخت چند لایه به همراه کمک فنرهای تلسکوپی هیدروپنوماتیک و میل موجگیر تشکیل شده است. در محور عقب نیز، بسته به نوع کاربری، از سیستم تعلیق بادی (مجهز به کیسههای هوا) همراه با کمک فنر و میل موجگیر استفاده میشود که علاوه بر حفظ پایداری خودرو، سواری نرمتری را برای کابین به ارمغان میآورد.
در بخش ایمنی و ترمز، فوتون H4 به سیستم ترمزهای پنوماتیک (بادی) دو مداره مجهز است. ترمزهای چرخهای جلو و عقب از نوع کاسهای هستند. این خودرو دارای سیستمهای کمکی ترمز از جمله سیستم ترمز ضد قفل (ABS) و سیستم توزیع الکترونیکی نیروی ترمز (EBD) میباشد. همچنین ترمز موتور (خفه کن اگزوز و ترمز سوپاپ) نیز به عنوان یک سیستم بازدارنده بسیار مهم در سراشیبیها در این خودرو تعبیه شده است که از داغ شدن ترمزهای اصلی جلوگیری میکند.
ابعاد، اوزان و ظرفیتهای خودرو
ابعاد فیزیکی کشنده فوتون H4 به گونهای طراحی شده که با استانداردهای جادهای بینالمللی و داخلی مطابقت داشته باشد. طول کلی این خودرو حدود ۶۰۳۰ میلیمتر، عرض آن حدود ۲۴۹۰ میلیمتر و ارتفاع کلی آن تا سقف کابین (بدون احتساب بادگیر) در حدود ۳۸۹۰ میلیمتر است. فاصله بین دو محور (ویل بیس) نیز در این مدل ۳۶۰۰ میلیمتر در نظر گرفته شده است.
وزن خالص این کشنده بدون بار در حدود ۸۲۰۰ کیلوگرم است. یکی از نکات حائز اهمیت در خودروهای تجاری، ظرفیت مخازن سوخت آنهاست؛ فوتون H4 عموماً با دو مخزن سوخت آلومینیومی عرضه میشود که مجموع ظرفیت آنها به حدود ۸۰۰ لیتر (یا بیشتر، بسته به سفارش خط تولید) میرسد. این حجم سوخت، پیمایش مسافتهای طولانی و ترانزیتی را بدون نیاز به توقفهای مکرر برای سوختگیری امکانپذیر میسازد. مخزن ادبلو (مایع سیستم SCR) نیز ظرفیتی در حدود ۴۵ لیتر دارد.
تجهیزات کابین و امکانات رفاهی
کابین فوتون H4 از نوع سقف بلند (High Roof) است که فضای داخلی وسیعی را در اختیار راننده و کمک راننده قرار میدهد. این کابین بر روی سیستم تعلیق بادی چهار نقطهای قرار گرفته است که ارتعاشات سطح جاده را به حداقل رسانده و راحتی قابل توجهی را فراهم میکند. مکانیزم بالابر کابین نیز به صورت الکترو هیدرویلک طراحی شده است تا دسترسی به موتور و اجزای فنی به سادگی انجام پذیرد.
در داخل کابین، تجهیزات مختلفی برای استراحت و کار رانندگان تعبیه شده است. وجود دو تخت خواب مجزا برای استراحت در مسافتهای طولانی از جمله این امکانات است. صندلی راننده از نوع پنوماتیک (بادی) بوده و قابلیت تنظیم در جهات مختلف را داراست. سیستم تهویه مطبوع اتوماتیک، بخاری درجا، کروز کنترل، شیشهبالابرهای برقی، آینههای جانبی برقی مجهز به گرمکن، سیستم پخش صوتی، تاخوگراف، سانروف برقی و چراغهای روشنایی در روز (DRL) از دیگر امکاناتی هستند که در فهرست تجهیزات استاندارد این کشنده سنگین دیده میشوند. این تجهیزات در کنار چیدمان ارگونومیک داشبورد، محیط کاری مناسبی را برای رانندگان خودروهای سنگین تجاری مهیا میسازد.