دادههای جدید موسسه خودرویی ادموندز (Edmunds) نشان میدهد که روند مهاجرت از خودروهای بنزینی به الکتریکی در سطح نمایندگیهای فروش شتاب چشمگیری به خود گرفته است. در ماه ژانویه سال جاری، ۶۷.۱ درصد از خریداران جدید خودروهای الکتریکی، اتومبیل بنزینی خود را در نمایندگیها معاوضه کردند. این رقم در ماه آوریل با یک جهش قابلتوجه به ۷۲.۱ درصد رسید. این آمار صرفاً مربوط به خریداران بار اول نیست؛ بلکه دادههای مربوط به خریدهای مجدد نیز روند افزایشی را نشان میدهند.
بررسی آمارها در ژانویه ۲۰۲۶ حاکی از آن است که ۲۶.۲ درصد از خریداران، خودرو الکتریکی قدیمی خود را با یک مدل کاملاً جدید و صفرکیلومتر معاوضه کردهاند. این عدد در ماه آوریل به ۳۵.۴ درصد ارتقا یافت. نکته قابلتأمل اینجاست که این رشد درست در زمانی رخ داده که اعتبار مالیاتی ۷۵۰۰ دلاری دولت فدرال برای خودروهای الکتریکی و بسیاری از مشوقهای ایالتی دیگر حذف شدهاند. با این تفاسیر، هنوز مشخص نیست که این روند به رویه جدید بازار شده است یا خیر.
ایوان دروری، مدیر ارشد بخش بینش بازار در موسسه ادموندز، در مصاحبه با شبکه CNBC تأکید کرد که هنوز برای رسیدن به یک نتیجهگیری قطعی زود است. به گفته او، مشخص نیست که آیا این تقاضا یک تغییر ساختاری است یا صرفاً پیامد جنگ خاورمیانه و قیمتهای سرسامآور سوخت.
دروری در این باره میگوید:
«قیمت نفت و گاز پس از حمله ۲۸ فوریه آمریکا و اسرائیل به ایران روند صعودی به خود گرفت. برای اینکه بفهمیم آیا فشار قیمت بنزین دلیل اصلی روی آوردن مشتریان به خودروهای الکتریکی بوده است یا خیر، باید حدود سه ماه دیگر روند قیمت سوخت و نرخ معاوضه این خودروها را زیر نظر بگیریم.»
رشد قیمت خودروها؛ پیشتازی مدلهای الکتریکی
امروزه با افزایش سراسری قیمت خودروها، چه قصد خرید یک ماشین صفرکیلومتر را داشته باشید و چه کارکرده، احتمالاً باید مبلغ بیشتری نسبت به شش ماه پیش و بسیار بیشتر از سال ۲۰۲۰ پرداخت کنید.
بر اساس دادههای موسسه Cox Automotive، شاخص ارزش وسایل نقلیه کارکرده (Manheim) نسبت به زمان مشابه در سال گذشته حدود ۴ درصد افزایش یافته است. در این میان، خودروهای الکتریکی پیشتاز هستند و رشد قیمت آنها به شکل محسوسی از خودروهای بنزینی معمولی بالاتر بوده است.
نمودار ارزش وسایل نقلیه دست دوم جرمی راب، اقتصاددان ارشد موسسه Cox Automotive در اینباره توضیح میدهد:
«ما همچنان شاهد آن هستیم که قیمت خودروهای الکتریکی با سرعت بیشتری افزایش مییابد و ارزش خود را بهتر از مدلهای غیرالکتریکی حفظ میکند. قیمت خودروهای الکتریکیِ سهسالکارکرده، به مدت شش هفته متوالی از همتایان بنزینی خود پیشی گرفته و در مقایسه با ابتدای سال ۱۱ درصد بالاتر رفته است. هرچه قیمت بنزین برای مدت طولانیتری بالا بماند، انتظار میرود مصرفکنندگان بیشتری به سمت خودروهای کممصرف کشیده شوند.»
وی همچنین افزود:
«با فرا رسیدن موعد پایان قراردادهای اجاره به شرط تملیک خودروهای برقی در طول تابستان، پیگیری روند قیمتی این خودروها بسیار حیاتی خواهد بود؛ بهویژه اگر درگیریهای خاورمیانه همچنان لاینحل باقی بماند.»
بنابراین، به نظر میرسد خریداران حاضرند در ابتدای کار پول بیشتری پرداخت کنند تا در درازمدت از هزینههای جاری کمتری که خودروهای الکتریکی ارائه میدهند، بهرهمند شوند.
رشد ناچیز قیمت شاسیبلندهای بنزینی؛ اتفاقی که دور از ذهن نبود
جای تعجب نیست که در میان تمام دستهبندیهای بررسیشده توسط موسسه Cox Automotive، خودروهای شاسیبلند و کراساوور بنزینی کارکرده از سال گذشته تاکنون به طور میانگین تنها ۰.۳ درصد افزایش قیمت (ارزشافزوده) داشتهاند. با توجه به مصرف بالای سوخت در این خودروها و فشار آنها بر جیب مالکان در شرایط فعلی، چنین اتفاقی کاملاً قابل پیشبینی بود.
مقایسه ارزش وسایل نقلیه دست دوم برقی و غیربرقی از سوی دیگر و در روندی کاملاً منطقی، خودروهای جمعوجور که نسبتاً کممصرفترین خودروها در دسته موتورهای درونسوز به شمار میروند، دومین رکورد افزایش قیمت را با ۷.۶ درصد به خود اختصاص دادند. همانطور که ایوان دروری نیز احتمالاً موافق است، این دادهها مسیر جالبی را ترسیم میکنند؛ اما هنوز بسیار زود است که بخواهیم این شرایط را به جای «یک واکنش موقت به گرانی بنزین»، یک «تغییر ساختاری در بازار خودرو» بنامیم.
