ماشین نیسان قشقایی

نیسان قشقایی برای نخستین‌بار در سال ۲۰۰۶ در نمایشگاه خودروی پاریس رونمایی و از اوایل سال ۲۰۰۷ به بازارهای جهانی عرضه شد. این خودرو که کد اتاق J10 را بر تن دارد، در واقع نسل اول این کراس‌اوور محبوب ژاپنی به‌شمار می‌رود. قشقایی حاصل پروژه جایگزینی مدل‌های هاچ‌بک و سدان قدیمی نیسان مانند المرا و پرایمرا بود و هدف آن، تلفیق سواری نرم یک هاچ‌بک با ویژگی‌های کاربردی و ارتفاع یک SUV شهری تعریف شد. از نظر ساختار و پلتفرم، نسل اول قشقایی بر پایه پلتفرم مشترک Nissan C Platform (توسعه‌یافته میان رنو و نیسان) شکل گرفته است؛ ساختاری مدرن که زیربنای خودروهای موفق دیگری چون رنو مگان نسل دوم و نیسان ایکس‌تریل را نیز تشکیل می‌دهد. این کراس‌اوور در سگنمت کراس‌اوورهای کامپکت جای می‌گیرد و طراحی فنی و استایل بیرونی آن تماما در بخش اروپایی نیسان در انگلستان صورت گرفته و در کارخانه ساندرلند تولید شده است.

نیسان قشقایی

ورود قشقایی به بازار ایران در اواخر دهه ۱۳۸۰ (سال‌های ۱۳۸۸ و ۱۳۸۹) و از طریق شرکت پارس‌خودرو رقم خورد. پارس‌خودرو این کراس‌اوور را ابتدا به‌صورت وارداتی (CBU) و سپس در حجم محدود به‌صورت مونتاژی در دو تیپ تجهیزاتی SE (تک دیفرانسیل) و LE (دو دیفرانسیل) روانه بازار کرد. در زمان عرضه، قشقایی مستقیما وارد رقابت با مدعیان سرسخت بازار از جمله هیوندای توسان و کیا اسپورتیج شد. با وجود عرضه محدود و قیمت نسبتا بالاتر نسبت به رقبا، اصالت ژاپنی، کیفیت مونتاژ فوق‌العاده و استانداردهای اروپایی قشقایی توانست جایگاه ویژه‌ای برای آن در بازار کشور دست‌وپا کند.

در بخش طراحی داخل کابین، نیسان قشقایی نسل اول الگوی کاملا ارگونومیک، ساده و مدرن خودروهای اروپایی و ژاپنی اواخر دهه ۲۰۰۰ میلادی را به نمایش می‌گذارد. زبان طراحی کابین بر پایه کاربردی بودن، سهولت دسترسی به ادوات و ایجاد حس تسلط برای راننده شکل گرفته است. طراحی داشبورد با خطوط منسجم و غیرپیچیده صورت پذیرفته و ورودی‌های هوای کروی شکل در بالای کنسول مرکزی، شادابی خاصی به فضای داخلی بخشیده‌اند. نشان‌دهنده‌های پشت فرمان نیز با نورپردازی واضح و یک نمایشگر کوچک کامپیوتر سفری در میان آن‌ها، اطلاعات مورد نیاز راننده را بدون ایجاد حواس‌پلی منتقل می‌کنند. تمرکز نیسان در این بخش، خلق محیطی منطقی و عاری از شلوغی‌های بی‌مورد بصری بوده است تا راننده و سرنشینان احساس راحتی و آرامش داشته باشند. از نظر فضای داخلی و جادار بودن، قشقایی با توجه به ابعاد بیرونی خود عملکرد قابل قبولی ارائه می‌دهد. فاصله محوری خودرو فضای پای مناسبی را برای سرنشینان جلو و عقب فراهم ساخته و ارتفاع مناسب سقف نیز باعث شده تا سرنشینان قدبلند در صندلی‌های عقب احساس کمبود فضا نکنند.

نیسان قشقایی

فضاهای ذخیره‌سازی متعدد نظیر محفظه‌های روی درب‌ها، داشبورد جادار و کنسول وسط، کاربردی بودن کابین را برای استفاده‌های روزمره و سفر دوبل می‌کنند. همچنین صندلی‌ها با ارگونومی مطلوب، پشتیبانی خوبی از بدن راننده در پیچ‌ها به عمل می‌آورند. کیفیت متریال مصرفی در ساخت تریم داخلی قشقایی یکی از نقاط قوت اصلی آن در مقایسه با برخی رقبا است. استفاده از قطعات و پلاستیک‌های نرم در قسمت‌های بالایی داشبورد و روکش‌های پارچه‌ای یا چرمی باکیفیت در صندلی‌ها و رودری‌ها، استانداردهای سخت‌گیرانه ساخت در خط تولید انگلستان را به رخ می‌کشد. مونتاژ قطعات با دقت بسیار بالایی انجام شده و مونتاژ محکم دکمه‌ها و کلیدهای کنترلی، ماندگاری بالای کابین را در طول زمان تضمین می‌کند. مونتاژ و کیفیت ساخت بالا در کنار عایق‌بندی مطلوب صندلی‌ها و اتاق، فضای آرام و بی‌صدایی را برای سرنشینان نیسان قشقایی به ارمغان می‌آورد.

نیسان قشقایی نسل اول با طول ۴۳۲۱ میلی‌متر، عرض ۱۷۸۱ میلی‌متر و ارتفاع ۱۶۲۱ میلی‌متر، ابعادی بسیار متناسب برای یک کراس‌اوور کامپکت شهری ارائه می‌دهد. فاصله محوری ۲۶۲۹ میلی‌متری خودرو نیز تعادل خوبی میان مانورپذیری در معابر پرترافیک و فضای کافی درون کابین ایجاد کرده است. در نمای جلو، چهره قشقایی ترکیبی از وقار و سادگی را به نمایش می‌گذارد. جلوپنجره مشبک و متقارن خودرو که لوگوی کرومی نیسان را در آغوش گرفته، به همراه چراغ‌های اصلی کشیده و زاویه‌دار، جلوه‌ای ماندگار و اصیل به خودرو بخشیده است. خطوط برجسته روی کاپوت تا فرم سپر جلو امتداد یافته و در کنار ورودی‌های هوای زیرین و چراغ‌های گرد گردسوز درون گودی سپر، حس استحکام و جسارت یک کراس‌اوور ژاپنی را تزریق می‌کنند. با نگاه به نمای جانبی، هماهنگی ابعاد بدنه بیشتر به چشم می‌آید. خط شانه ملایمی که از چراغ جلو شروع شده و تا چراغ‌های عقب کشیده می‌شود، پویایی خاصی به پروفایل جانبی داده است. قوس برامده گلگیرها و پوشش‌های پلاستیکی مشکی‌رنگی که دور تا دور قسمت پایینی بدنه و رکاب‌ها را فرا گرفته‌اند، علاوه بر محافظت از بدنه در مسیرهای ناهموار، روحیه ماجراجویانه خودرو را یادآوری می‌کنند.

نیسان قشقایی

فرم شیب‌دار شیشه‌های جانبی و لچکی عقب نیز به زیبایی به سمتی حرکت می‌کنند که نمای جانبی خودرو را از حالت جعبه‌ای و یکنواخت خارج سازند. در نمای عقب، سادگی شیک و هماهنگی با سایر بخش‌ها حفظ شده است. چراغ‌های دو تکه عقب که بخشی از آن‌ها روی گلگیر و بخش دیگر روی درب صندوق جای گرفته‌اند، فرمی حجیم و پهن به پشت خودرو می‌دهند. برجستگی دیفیوزر مشکی‌رنگ در زیر سپر عقب به همراه سپرهای دو رنگ، ظاهر پرقدرت قشقایی را تکمیل می‌کند. شیشه عقب با زوایای ملایم و اسپویلر کوچک بالای آن، دید مناسبی را برای راننده فراهم آورده و فرم کلی درب صندوق بار نیز به‌گونه‌ای طراحی شده که بارگیری را آسان می‌سازد. در مجموع، طراحی ظاهری نیسان قشقایی بدون استفاده از اغراق‌های بصری، تناسبات یک کراس‌اوور اصیل و ماندگار را ارائه می‌دهد.

نیسان قشقایی عرضه شده در بازار ایران به یک پیشرانه ۴ سیلندر ۱۶ سوپاپه تنفس طبیعی با کد MR20DE و حجم دقیق ۱۹۹۷ سی‌سی مجهز است. این پیشرانه توانایی تولید حداکثر قدرت ۱۴۰ اسب‌بخار در ۶۰۰۰ دور در دقیقه و بیشینه گشتاور ۱۹۶ نیوتن‌متر در ۴۸۰۰ دور در دقیقه را دارد. انتقال قدرت در این کراس‌اوور ژاپنی بر عهده یک جعبه‌دنده متغیر پیوسته (CVT) از نسل ایکس‌تارنیک (Xtronic) قرار داده شده که قابلیت تعویض دنده دستی یا حالت تیپ‌ترونیک پیش‌فرض ۶ سرعته را نیز در اختیار راننده می‌گذارد. نیروی تولیدی موتور در نسخه‌های کامل‌تر از طریق سیستم چهارچرخ متحرک هوشمند (All-Mode 4x4) به هر چهار چرخ منتقل می‌شود؛ سیستمی که به راننده امکان انتخاب حالت‌های دیفرانسیل جلو (2WD)، متغیر خودکار (Auto) و قفل الکترونیکی دیفرانسیل (Lock) را برای عبور از مسیرهای ناهموار و لغزنده می‌دهد. ساختار فنی قشقایی در بخش تعلیق و شاسی نیز استانداردهای بالایی دارد. در محور جلو از سیستم تعلیق مستقل مک‌فرسون به همراه میل تعادل استفاده شده و محور عقب به سیستم تعلیق مستقل چند اتصالی (Multi-link) مجهز گردیده است؛ ترکیبی که تعادل مناسبی میان جذب ضربات جاده و پایداری در پیچ‌ها فراهم می‌سازد. سیستم ترمز این خودرو در هر چهار چرخ از نوع دیسکی (در جلو دیسکی خنک‌شونده) بوده و با سامانه‌های کمکی نظیر ترمز ضدقفل (ABS) و تقسیم الکترونیکی نیروی ترمز (EBD) پشتیبانی می‌شود. فرمان خودرو نیز از نوع کمکی برقی (EPS) است که ضمن کاهش بار روی پیشرانه، دقت بالایی در مانورهای شهری و جاده‌ای ارائه می‌دهد. مجموع این مشخصات فنی، شتاب صفر تا ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت حدود ۱۱ ثانیه‌ای و مصرف سوخت ترکیبی ۸.۲ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر را برای این خودرو ۱۵۰۰ کیلوگرمی به ارمغان می‌آورد.

نیسان قشقایی عرضه شده توسط پارس‌خودرو در بخش تجهیزات رفاهی، رویکردی مبتنی بر کاربردی بودن را دنبال می‌کند و لیست امکانات آن با توجه به تیپ‌های Mid و High متغیر است. در تیپ فول‌آپشن (High)، این کراس‌اوور ژاپنی به امکاناتی نظیر گرم‌کن صندلی‌های جلو، سیستم ورود بدون کلید به همراه استارت دکمه‌ای، سنسور باران، کروز کنترل هوشمند و کامپیوتر سفری مجهز شده است. همچنین سیستم صوتی این خودرو قابلیت پخش فایل‌های MP3 را داشته و به چنجر ۶ تایی، ۷ عدد بلندگو و ساب‌ووفر مجهز است که کیفیت صدای مطلوبی را درون کابین ارائه می‌دهد. فرمان برقی حساس به سرعت، آینه‌های جانبی برقی همراه با گرم‌کن، تهویه مطبوع اتوماتیک و سیستم کنترل سرعت از دیگر ویژگی‌های رفاهی ثبت‌شده در لیست تجهیزات این محصول به شمار می‌روند.

نیسان قشقایی

در بعد ایمنی، نیسان قشقایی نسل اول به لطف مهندسی سخت‌گیرانه اروپا توانسته ۵ ستاره ایمنی از موسسه یورو NCAP کسب کند که شناسنامه‌ای معتبر برای تایید پایداری آن است. در تیپ فول‌آپشن این خودرو، ۶ کیسه هوا شامل کیسه‌های هوای سرنشینان جلو، جانبی و پرده‌ای تعبیه شده است، در حالی که تیپ پایه با ۲ کیسه هوا عرضه می‌شود. از جمله سامانه‌های ایمنی فعال و غیرفعال قشقایی می‌توان به سیستم ترمز ضد قفل (ABS)، سیستم تقسیم الکترونیکی نیروی ترمز (EBD) و سیستم کنترل دینامیکی خودرو (VDC/ESP) اشاره کرد که پایداری مانورها را در سطوح لغزنده تضمین می‌کند. علاوه بر این، وجود پشت‌سری‌های فعال شونده صندلی‌های جلو جهت جلوگیری از آسیب‌های گردن در تصادفات از عقب و ایموبلایزر ضدسرقت، مجموعه‌ای مطمئن از تجهیزات ایمنی را برای این کراس‌اوور رقم زده است.

در بازار خودروهای وارداتی ایران در اواخر دهه ۱۳۸۰ شمسی، نیسان قشقایی در کلاس کراس‌اوورهای کامپکت شهری مستقیما وارد رقابتی فشرده با مدعیان قدرتمند کره‌ای و ژاپنی شد. در آن سال‌ها، اصلی‌ترین رقبای این خودرو شامل هیوندای توسان (نسل اول JM و سپس نسل دوم LM)، کیا اسپورتیج (نسل دوم KM و نسل سوم SL) و سوزوکی گرند ویتارا مونتاژ ایران‌خودرو بودند. از منظر فنی و عملکردی، کراس‌اوورهای کره‌ای هیوندای و کیا با اتکا به پیشرانه‌های ۶ سیلندر ۲.۷ لیتری (در نسخه‌های قدیمی‌تر) و پیشرانه‌های ۲.۴ لیتری پرقدرت‌تر در نسل‌های جدیدتر، قدرت خروجی به مراتب بالاتری نسبت به موتور ۲.۰ لیتری ۱۴۰ اسب‌بخاری قشقایی ارائه می‌دادند و در بحث شتاب‌گیری اولیه برتری حس‌شدنی داشتند. همچنین تنوع آپشن‌های رفاهی، طراحی‌های تهاجمی‌تر و بازار دست‌دوم به شدت پررونق خودروهای کره‌ای، کار را برای قشقایی سخت می‌کرد.

نیسان قشقایی

در مقابل، سوزوکی گرند ویتارا به عنوان یک شاسی‌بلند واقعی با شاسی مستقل و سیستم چهارچرخ متحرک دارای دنده کمکی، توانایی‌های آفرودی به مراتب برتری نسبت به قشقایی داشت. با این حال، نقطه‌قوت برجسته نیسان قشقایی در برابر تمامی این رقبا، کیفیت ساخت بالای خط تولید انگلستان، استهلاک به مراتب پایین‌تر، عایق‌بندی بی‌نظیر کابین و سواری بسیار نرم‌تر به لطف تعلیق پیشرفته و گیربکس CVT بود. علاوه بر این، مصرف سوخت بهینه‌تر قشقایی نسبت به اشتهای بالای موتورهای ۶ سیلندر توسان و اسپورتیج و همچنین پیشرانه ویتارا، آن را به گزینه‌ای بسیار منطقی‌تر و اقتصادی‌تر برای تردد شهری و روزمره تبدیل می‌کرد. قشقایی گرچه از نظر شتاب اولیه و فراوانی امکانات رفاهی پس از رقبای کره‌ای قرار می‌گرفت، اما برای خریدارانی که به دنبال اصالت مهندسی، دوام قطعات و کیفیت سواری اروپایی-ژاپنی بودند، انتخابی برتر به شمار می‌رفت.

برخی از رقبای نیسان قشقایی در جدول زیر آورده شده اند و ما مشخصات این خودروها را با نیسان قشقایی مقایسه کرده ایم:

هیوندای توسان در اواخر دهه ۱۳۸۰ به یکی از پرفروش‌ترین خودروهای وارداتی بازار ایران تبدیل شده بود. نسل اول این خودرو با پیشرانه ۶ سیلندر ۲.۷ لیتری توانایی تولید ۱۷۵ اسب‌بخار قدرت را داشت که شتاب‌گیری به مراتب سریع‌تری را نسبت به قشقایی ارائه می‌کرد. طراحی ظاهری توسان نسبت به قشقایی محافظه‌کارانه‌تر بود، اما شبکه خدمات پس از فروش گسترده آسان‌موتور و بازار دست‌دوم فوق‌العاده پررونق، آن را به گزینه‌ای کم‌ریسک بدل می‌کرد. در مقام مقایسه، اگرچه توسان قدرت موتور بیشتری داشت، اما مصرف سوخت بالای آن و کیفیت متریال داخلی پایین‌تر نسبت به قشقایی، از جمله نقاط ضعف آن در برابر نماینده پارس‌خودرو محسوب می‌شدند.

کیا اسپورتیج به عنوان برادر دوقلوی هیوندای توسان، از همان پلتفرم و مشخصات فنی بهره می‌برد و با موتور ۲.۷ لیتری ۶ سیلندر به بازار ایران راه یافت. اسپورتیج با بهره‌گیری از طراحی جوان‌پسندتر و اسپرت‌تر در نمای بیرونی، گروهی از خریداران ماجراجو را هدف قرار داده بود. سواری اسپورتیج کمی خشک‌تر از نیسان قشقایی بود و گیربکس ۴ سرعته اتوماتیک آن تکنولوژی قدیمی‌تری نسبت به گیربکس پیوسته CVT قشقایی داشت. با این وجود، اسپورتیج به دلیل قیمت رقابتی، بازار خرید و فروش بسیار سریع و هزینه‌های نگهداری مناسب، رقیبی بسیار سرسخت برای کراس‌اوور ژاپنی-انگلیسی نیسان در ایران به شمار می‌رفت.

سوزوکی گرند ویتارا که توسط ایران‌خودرو به مونتاژ می‌رسید، از نظر ابعاد و بازه قیمتی رقیب مستقیم نیسان قشقایی بود. ویتارا در ابتدا با پیشرانه ۲.۰ لیتری و سپس با پیشرانه ۲.۴ لیتری عرضه شد. برخلاف قشقایی که یک کراس‌اوور یکپارچه (Monomesh) شهری است، ویتارا از شاسی نیمه‌مستقل و گیربکس کمکی ضریب سنگین بهره می‌برد که به آن قابلیت‌های آفرود واقعی می‌بخشید. با این حال، قشقایی در مسیرهای آسفالت شهری سواری به مراتب نرم‌تر، ایزولاسیون کابین برتر و مصرف سوخت بسیار کمتری را نسبت به ویتارا ارائه می‌داد و بیشتر مناسب خریدارانی بود که قصد خروج از جاده را نداشتند.

با توجه به گذشت بیش از یک دهه از عرضه نیسان قشقایی نسل اول به بازار ایران و پیمایش بالایی که اغلب نسخه‌های موجود در بازار دست‌دوم تجربه کرده‌اند، نگهداری صحیح از این کراس‌اوور ژاپنی نیازمند توجه ویژه‌ای است. پیشرانه ۲۰۰۰ سی‌سی تنفس طبیعی این خودرو (با کد MR20DE) به دوام بالا و استهلاك پایین شهرت دارد و در صورت تعویض منظم روغن و فیلترهای استاندارد، مشکل حادی از نظر استهلاک مکانیکی ایجاد نمی‌کند؛ اما حساسیت این موتور به کیفیت سوخت و کیفیت روغن موتور در کیلومترهای بالا افزایش می‌یابد. حساس‌ترین و کلیدی‌ترین بخش در نگهداری قشقایی کارکرده، جعبه‌دنده متغیر پیوسته یا همان گیربکس CVT آن است. این گیربکس برای طول عمر بالا نیازمند تعویض دقیق و به موقع روغن مخصوص CVT (معمولا هر ۴۰ تا ۵۰ هزار کیلومتر) و پرهیز از فشارهای ناگهانی، شتاب‌گیری‌های سنگین و آفرودهای سنگین است، چرا که استهلاک زنجیر یا داغ کردن روغن می‌تواند هزینه‌های سنگینی را به مالک تحمیل کند.

نیسان قشقایی

در بخش تعلیق و جلوبندی، با توجه به گذر زمان و ناهمواری‌های جاده‌های ایران، قطعات لاستیکی نظیر بوش‌ها، سیبک‌ها و کمک‌فنرهای جلو و عقب نیازمند بازبینی دوره‌ای هستند تا از بروز صدای اضافه و ضربه به اتاق جلوگیری شود. خوشبختانه سیستم تعلیق چند اتصالی عقب ساختار بسیار مستحکمی دارد، اما عدم رسیدگی به آن کیفیت سواری نرم خودرو را کاهش می‌دهد. از نظر تامین قطعات یدکی، به دلیل مشترک بودن برخی قطعات مصرفی با سایر محصولات رنو و نیسان در بازار ایران، قطعات اصلی مصرفی مانند لنت، فیلترها و شمع‌ها به راحتی یافت می‌شوند، اما قطعات بدنه، تریم داخلی و برخی سنسورهای خاص الکترونیکی به دلیل واردات محدودتر این خودرو ممکن است نایاب‌تر و گران‌تر از رقبای پرفروش کره‌ای باشند. در نهایت، با بررسی دقیق سیستم چهارچرخ متحرک برقی و تست کارکرد صحیح حالت‌های انتقال قدرت، در کنار انجام سرویس‌های دوره‌ای منظم، نیسان قشقایی با وجود کارکرد بالا همچنان می‌تواند به عنوان یک کراس‌اوور بسیار جان‌سخت، کم‌استهلاک و مطمئن در بازار خودروهای کارکرده ایران ایفای نقش کند.

نیسان قشقایی نسل اول (کد J10) که در ایران توسط پارس‌خودرو عرضه شد، در واقع نخستین نسل از این کراس‌اوور محبوب ژاپنی بود و پیش از آن هیچ نسل رسمی دیگری از این خودرو تولید نشده بود؛ چرا که نیسان با معرفی قشقایی در سال ۲۰۰۷، کلا کلاس جدیدی از کراس‌اوورهای کامپکت را پایه‌گذاری کرد. با این حال، تغییرات اصلی و تکاملی این خودرو را باید نسبت به فیس‌لیفت میان‌دوره‌ای همین نسل اول (عرضه در سال ۲۰۱۰) و همچنین نسبت به هاچ‌بک‌ها و سدان‌های ساختاری قبلی نیسان (مانند نیسان المِرا) سنجید. در فیس‌لیفت سال ۲۰۱۰ که نمونه‌های مونتاژی پارس‌خودرو نیز از آن بهره می‌بردند، نیسان تغییرات کلیدی متعددی را برای بهبود کیفیت و جذابیت قشقایی اعمال کرد. در نمای ظاهری، طراحی بخش جلو کاملا دستخوش تغییر شد؛ کاپوت جدید با خطوط برجسته‌تر، جلوپنجره مشبک مدرن‌تر و چراغ‌های جلو با زوایای تیزتر و اسپرت‌تر جایگزین نمونه‌های اولیه شدند تا چهره خودرو جسورتر شود. همچنین در نمای عقب، ساختار چراغ‌ها به LEDهای پرنورتر و شفاف‌تر مجهز شد و تغییراتی در ایرودینامیک بدنه صورت گرفت که ضریب درگ خودرو را کاهش داد. در داخل کابین و بخش فنی نیز نیسان دست به به‌روزرسانی‌های مهمی زد. کیفیت عایق‌بندی صوتی و ارتعاشی (NVH) به‌طور چشمگیری بهبود یافت تا صدای جاده و پیشرانه کمتری به اتاق نفوذ کند. صفحه آمپر و نمایشگر کامپیوتر سفری میان آن خواناتر شد و متریال به‌کاررفته در داشبورد و رودری‌ها با کیفیت بهتری جایگزین گردیدند. در بخش تعلیق و فرمان نیز با بازنگری در تنظیمات کمک‌فنرات و سیستم فرمان برقی، سواری خودرو نرم‌تر و پایداری آن در پیچ‌ها نسبت به مدل‌های اولیه ۲۰۰۷ افزایش یافت تا قشقایی بیش از پیش به گزینه‌ای ایده‌آل تبدیل شود.