ماشین راکس 01

راکس 01 محصولی از برند نوپای چینی به نام Rox Motor است که با همکاری شرکت Jishi Automobile و طراحی موسسه مشهور پینین‌فارینا متولد شده است. این خودرو که در بازارهای جهانی با نام Jishi 01 نیز شناخته می‌شود، نخستین محصول جدی این برند است و بنابراین نسل‌های متعددی در پیشینه خود ندارد، اما از تجربیات تیم‌های مهندسی باسابقه بهره می‌برد. معرفی رسمی این خودرو در سال 2023 میلادی انجام شد و به سرعت به دلیل ویژگی‌های فنی خاص خود مورد توجه قرار گرفت. بازار هدف اصلی این خودرو در ابتدا چین و سپس کشورهای حاشیه خلیج فارس و بازارهای در حال توسعه‌ای نظیر ایران بوده است. این شاسی‌بلند در سایت تولیدی شرکت پکن اتومبیل (BAIC) به صورت قراردادی مونتاژ می‌شود که نشان‌دهنده کیفیت ساخت تحت نظارت یکی از بزرگترین خودروسازان چین است.

راکس 01

حضور در ایران از طریق برساوش تجارت نیک، اولین تجربه رسمی این برند در بازار کشورمان محسوب می‌شود. هرچند علاوه‌بر این شرکت، مدعیان دیگری برای عرضه راکس به بازار ایران از جمله پرشیاخودرو وجود دارد که همین امر زمینه را برای رقابت در بازار جذاب‌تر می‌کند. گفته می‌شود برساوش قصد دارد این محصول را به صورت مونتاژی به بازار عرضه کند. این خودرو با رویکردی لوکس و آفرودی طراحی شده تا هم خانواده‌ها و هم علاقه‌مندان به طبیعت‌گردی را جذب کند. علیرغم نوظهور بودن، سرمایه‌گذاری‌های کلانی که در بخش نرم‌افزاری و سیستم‌های خودران این محصول انجام شده، آن را در جایگاهی بالاتر از بسیاری از رقبای سنتی چینی قرار داده است. تمرکز تولیدکننده بر روی پایداری و استفاده از سیستم‌های پیشرانه نوین، راکس 01 را به یک گزینه استراتژیک برای صادرات تبدیل کرده است که حالا ایران نیز در فهرست مقاصد اصلی آن قرار دارد.

در داخل کابین راکس 01، زبان طراحی بر پایه مینیمالیسم و استفاده حداکثری از تکنولوژی استوار شده است که فضایی بسیار مدرن و در عین حال آرامش‌بخش را برای سرنشینان فراهم می‌آورد. داشبورد خودرو با خطوط افقی ممتد طراحی شده و در مرکز آن یک نمایشگر لمسی بسیار بزرگ 15.7 اینچی قرار دارد که تقریبا تمامی تنظیمات خودرو را در بر می‌گیرد. کیفیت متریال به کار رفته در سطوح داشبورد و رودری‌ها از نوع چرم مصنوعی با کیفیت بالا و پلاستیک‌های نرم است که در لمس اول، حس مرغوبیت را منتقل می‌کند. کابین این خودرو به صورت سه ردیفه طراحی شده و فضای پا و سر برای تمامی سرنشینان، حتی در ردیف سوم، بسیار سخاوتمندانه است. صندلی‌ها با ارگونومی بالایی ساخته شده‌اند و در نسخه‌های فول، دارای قابلیت‌هایی نظیر ماساژور، گرم‌کن و سردکن هستند. تریم داخلی با استفاده از ترکیب رنگ‌های روشن و تیره و قطعاتی با طرح چوب یا فلز برس خورده، فضایی مجلل ایجاد کرده است.

راکس 01

کنسول میانی عریض، دو محفظه شارژ وایرلس و فضای ذخیره‌سازی بزرگی را در اختیار راننده و سرنشین جلو قرار می‌دهد. یکی از ویژگی‌های بارز این کابین، سقف پانورامای وسیع است که نور طبیعی زیادی را به داخل هدایت کرده و حس دلبازی محیط را دوچندان می‌کند. خروجی‌های سیستم تهویه به صورت مخفی در ساختار داشبورد تعبیه شده‌اند تا نظم بصری کابین حفظ شود. علاوه بر این، استفاده از نورپردازی مخفی با قابلیت تغییر رنگ، اتمسفر داخلی را در شب بسیار جذاب می‌کند. در ردیف دوم، سرنشینان به یک نمایشگر سقفی بزرگ دسترسی دارند که برای سرگرمی در سفرهای طولانی تعبیه شده است. عایق‌بندی صوتی کابین در سطح بسیار مطلوبی قرار دارد و کمترین میزان صدای موتور یا محیط به داخل نفوذ می‌کند. تمامی کلیدهای کنترلی روی فرمان از نوع لمسی و فیزیکی ترکیبی هستند که تسلط راننده را بر سیستم‌های مختلف بدون حواس‌پرتی ممکن می‌سازند.

طراحی ظاهری راکس 01 ترکیبی هوشمندانه از صلابت خودروهای شاسی‌بلند کلاسیک و المان‌های مدرن امروزی است که با ابعاد بزرگ بدنه، حضور خود را در جاده دیکته می‌کند. طول این خودرو حدود 5050 میلی‌متر، عرض آن 1980 میلی‌متر و ارتفاعش به 1869 میلی‌متر می‌رسد که در کنار فاصله محوری 3010 میلی‌متری، جثه‌ای بسیار تنومند به آن بخشیده است. در نمای جلو، اولین چیزی که جلب توجه می‌کند، چراغ‌های اصلی با گرافیک T شکل است که به صورت عمودی و افقی امتداد یافته و جلوه‌ای قدرتمند به خودرو می‌دهند. جلوپنجره بزرگ و مستطیلی با نوارهای افقی تیره، در هماهنگی کامل با سپر عضلانی قرار دارد و حسی از پایداری را منتقل می‌کند. در نمای جانبی، خطوط بدنه بسیار صاف و اتو کشیده هستند که یادآور طراحی‌های برندهای معتبر اروپایی نظیر لندرور است.

راکس 01

ستون‌های مشکی رنگ باعث ایجاد سقف شناور شده‌اند و رینگ‌های بزرگ آلومینیومی در کنار قوس چرخ‌های برجسته، بر توانمندی‌های خارج جاده‌ای این محصول تاکید دارند. دستگیره‌های در بصورت سنتی اما با ظرافت طراحی شده‌اند تا در کنار خط کمر سرتاسری، سادگی و لوکس بودن را همزمان حفظ کنند. در نمای عقب، چراغ‌ها مجددا با همان الگوی T شکل طراحی شده‌اند تا امضای بصری برند حفظ شود. درب صندوق عقب به صورت لولایی و به سمت کنار باز می‌شود که روی آن یک چرخ زاپاس با کاور مخصوص نصب شده است. این ویژگی در کنار دیفیوزر ساده و مستحکم پایین سپر، ظاهری کاملا آفرودی به بخش عقبی بخشیده است. استفاده از شیشه‌های دودی و زهواره‌های محافظ در دورتادور بدنه، علاوه بر زیبایی، جنبه‌های کاربردی خودرو را در مسیرهای سخت تقویت کرده است. کلیت بدنه فاقد هرگونه اغراق آمیزی در خطوط است و بر پایه سادگی و ماندگاری طراحی شده تا در طول زمان جذابیت خود را حفظ کند.

مشخصات فنی راکس 01 نشان‌دهنده یک مهندسی پیشرفته در زمینه خودروهای برقی با برد افزوده (EREV) است. این خودرو مجهز به دو موتور الکتریکی در محورهای جلو و عقب است که مجموع قدرت خروجی آن‌ها به 476 اسب بخار و گشتاور نهایی به 740 نیوتن‌متر می‌رسد. برای شارژ باتری‌ها و جلوگیری از محدودیت پیمایش، یک پیشرانه 1.5 لیتری چهار سیلندر توربوشارژ به عنوان ژنراتور عمل می‌کند و مستقیما به چرخ‌ها متصل نیست. این سیستم باعث می‌شود که خودرو بتواند مسافتی بالغ بر 1300 کیلومتر را با یک بار شارژ و سوخت‌گیری کامل بپیماید. شتاب صفر تا صد کیلومتر این غول دو تنی تنها در حدود 5.5 ثانیه ثبت شده است که عدد بسیار خیره‌کننده‌ای برای یک شاسی‌بلند در این ابعاد محسوب می‌شود. سیستم تعلیق این خودرو در جلو از نوع جناغی دوبل و در عقب از نوع چند اتصالی (Multi-link) است که با کمک‌فنرهای تطبیق‌پذیر، راحتی و پایداری بالایی را در مسیرهای آنرود و آفرود تضمین می‌کند. باتری‌های این خودرو ظرفیتی معادل 56 کیلووات ساعت دارند که امکان پیمایش حدود 235 کیلومتر در حالت تمام الکتریکی را فراهم می‌سازند. انتقال قدرت به هر چهار چرخ به صورت هوشمند مدیریت می‌شود تا در شرایط لغزنده، بهترین چسبندگی ممکن ایجاد شود.

امکانات رفاهی راکس 01 در سطح بسیار بالایی قرار دارد و شامل مواردی نظیر سیستم تهویه مطبوع اتوماتیک سه منطقه‌ای با فیلتر پاکسازی هوا، صندلی‌های برقی ردیف اول و دوم با حافظه، نمایشگر سقفی برای سرنشینان عقب و سیستم صوتی حرفه‌ای با تعداد بلندگوهای بالا است. وجود یخچال داخلی، درب صندوق برقی با سنسور پایی و شارژر وایرلس دوبل از دیگر امکانات این بخش محسوب می‌شود. همچنین سقف پانورامای برقی و پرده‌های جانبی برقی برای سرنشینان عقب، تجربه‌ای لوکس را رقم می‌زنند که در کمتر خودرویی در این رده دیده می‌شود.

راکس 01

در بخش ایمنی، این خودرو به پکیج کامل سیستم‌های کمکی راننده (ADAS) مجهز شده است که شامل کروز کنترل تطبیقی، ترمز اضطراری خودکار، رادار نقطه کور و سیستم حفظ حرکت میان خطوط است. علاوه بر این، دوربین 360 درجه با کیفیت بالا، سنسورهای پارک جلو و عقب و سیستم هشدار برخورد از جلو و عقب، امنیت سرنشینان را تضمین می‌کنند. بدنه خودرو از فولاد با مقاومت بالا ساخته شده و کیسه‌های هوای متعدد در تمامی نقاط کابین تعبیه شده‌اند تا در صورت بروز حادثه، بیشترین حفاظت را از تمامی سرنشینان به عمل آورند.

در بازار خودروهای لوکس ایران، رقابت در سگمنت شاسی‌بلندهای فول‌سایز و آفرودی به شدت داغ شده است. با توجه به ویژگی‌های فنی و جایگاه قیمتی، خودروهای لئوپارد ۵، تانک ۵۰۰ و GAC ES9 اصلی‌ترین رقبای راکس 01 هستند که هر کدام با استراتژی متفاوتی سعی در تصاحب سهم بازار دارند. لئوپارد ۵ از زیر برند بی‌وای‌دی، جدی‌ترین رقیب برای کسانی است که به دنبال تلفیق قدرت آفرود با تکنولوژی‌های مدرن هستند. این خودرو با بهره‌گیری از پلتفرم DMO، توان خروجی خیره‌کننده‌ای دارد که آن را در شتاب‌گیری اولیه از رقبا پیش می‌اندازد. مزیت اصلی لئوپارد نسبت به تانک ۵۰۰، مصرف سوخت بهینه‌تر به دلیل سیستم پلاگین-هیبرید پیشرفته و مرکز ثقل پایین‌تر است که پایداری بهتری در جاده‌های آسفالت فراهم می‌کند. در مقابل، تانک ۵۰۰ کلاسیک‌ترین رویکرد را در این رقابت دارد. این خودرو با موتور 4 سیلندر 2 لیتری (در نسخه‌های هیبرید) یا پیشرانه‌های قدرتمند کمکی، مستقیماً طرفداران تویوتا لندکروزر را هدف قرار داده است.

راکس 01

تانک ۵۰۰ در بحث کیفیت متریال کابین و راحتی ردیف دوم، استاندارد بسیار بالایی را ارائه می‌دهد. اگر اولویت خریدار «ابهت ظاهری» و «تجربه سواری نرم» در سفرهای طولانی باشد، تانک ۵۰۰ به راحتی می‌تواند GAC و لئوپارد را به چالش بکشد. اما GAC ES9 (نسخه پلاگین-هیبرید GS8 جدید) رویکردی متفاوت دارد. در حالی که لئوپارد و تانک بر قابلیت‌های خارج جاده‌ای (Body-on-Frame) تمرکز دارند، ES9 بیشتر بر فضای کابین بسیار وسیع، صندلی‌های راحت برای خانواده‌های پرجمعیت و سواری نرم شهری متمرکز است. طراحی کابین GAC مینیمال‌تر و اروپایی‌تر از دو رقیب دیگر به نظر می‌رسد. این خودرو برای کاربری که بیشتر زمان خود را در شهر می‌گذراند اما به دنبال پرستیژ یک شاسی‌بلند بزرگ است، گزینه معقول‌تری محسوب می‌شود.

نگهداری از خودروهای برقی با برد افزوده در ایران چالش‌ها و فرصت‌های خاص خود را دارد. با توجه به اینکه موتور بنزینی در این خودرو تنها نقش ژنراتور را ایفا می‌کند، استهلاک قطعات مکانیکی آن نسبت به خودروهای بنزینی معمولی کمتر است، اما حساسیت سیستم‌های الکترونیکی و باتری‌ها به دمای هوا و کیفیت سوخت ورودی به ژنراتور همچنان وجود دارد. مالکان باید به سیستم خنک‌کاری باتری‌ها توجه ویژه‌ای داشته باشند و از سلامت فن‌ها و رادیاتورهای مربوطه اطمینان حاصل کنند. تامین قطعات یدکی بدنه و سیستم‌های نرم‌افزاری پیچیده این خودرو توسط برساوش کلیدی‌ترین بخش برای تداوم حضور آن در بازار است. با توجه به پیچیدگی سیستم‌های برقی، تعمیرات این خودرو تنها در تعمیرگاه‌های مجاز و با ابزار مخصوص امکان‌پذیر خواهد بود. همچنین استفاده از بنزین با اکتان مناسب برای ژنراتور 1.5 لیتری توربو جهت جلوگیری از ناک و آسیب به موتور ضروری است. روغن موتور و فیلترهای ژنراتور نیز باید در فواصل زمانی مشخص تعویض شوند تا کارایی سیستم شارژ حفظ شود. نگهداری از باتری‌ها در طولانی‌مدت و جلوگیری از تخلیه کامل آن‌ها می‌تواند عمر مفید این بخش گران‌قیمت را افزایش دهد. در مجموع، راکس 01 خودرویی است که نیاز به بازدیدهای دوره‌ای منظم در بخش‌های الکترونیکی دارد و نمی‌توان با نگاه سنتی به سراغ نگهداری از آن رفت.

تمایز اصلی راکس 01 نسبت به تلاش‌های قبلی شرکت‌های چینی در بازار ایران، در نوع پیشرانه و سطح هوشمندی آن نهفته است. در گذشته، اکثر شاسی‌بلندهای وارداتی یا مونتاژی از موتورهای بنزینی ساده با گیربکس‌های اتوماتیک معمولی بهره می‌بردند که در مواجهه با ابعاد بزرگ خودرو، استهلاک بالایی داشتند. راکس 01 با معرفی سیستم EREV، مشکل محدودیت پیمایش خودروهای تمام برقی را حل کرده و همزمان قدرت بالای موتورهای الکتریکی را در اختیار راننده قرار می‌دهد. این خودرو از نظر ابعاد، عملاً در رده شاسی‌بلندهای سایز بزرگ قرار می‌گیرد که پیش از این تنها در مدل‌های دست‌دوم ژاپنی دیده می‌شد. تفاوت دیگر در کیفیت متریال و دقت در جزئیات طراحی است که توسط تیم‌های بین‌المللی انجام شده و فاصله زیادی با طرح‌های کپی‌برداری شده قدیمی دارد. سیستم تعلیق هوشمند و رادارهای پیشرفته نسل جدید، ایمنی فعالی را ارائه می‌دهند که در نسل‌های گذشته خودروهای هم‌رده وجود نداشت. همچنین قابلیت‌های نرم‌افزاری و نمایشگرهای متعدد، تجربه کاربری را از یک وسیله نقلیه صرف به یک گجت هوشمند حرکتی ارتقا داده است. این خودرو نشان‌دهنده جهش از دوران خودروهای مکانیکی به دوران خودروهای نرم‌افزارمحور است.