سالهای اخیر برای پورشه با چالشهای فراوانی همراه بوده است؛ موانع بازار خودروهای الکتریکی تا تعرفههای سنگین ایالات متحده و کاهش تقاضا در چین این شرکت را تحت فشار قرار دادهاند. پورشه که سالها برای رسیدن به حاشیه سود بالا و افزایش فروش مدلهای جدیدش تلاش میکرد، اکنون با افت شدید سودآوری مواجه شده است. برای حل این بحران، مدیرعامل جدید پورشه استراتژی متفاوت و جسورانهای را در پیش گرفته است که شامل کوچکتر کردن ابعاد شرکت است.
کاهش تولید برای بازگشت به دوران اوج
مایکل لایترز، مدیرعامل جدید پورشه، در حال ایجاد تغییرات بنیادین است. این شرکت سرمایهگذاریهای خود در بوگاتی را فروخته، بخش نوپای فناوری اطلاعات خودرو (Car-IT) را منحل کرده و گزارشهایی مبنی بر احتمال برکناری یکی دیگر از اعضای هیئتمدیره به گوش میرسد.
بر اساس گزارش روزنامه اقتصادی آلمانی هندلزبلات، پورشه قصد دارد آمار تولیدات خود را نیز بهشدت کاهش دهد. لایترز به دنبال ساختارشکنی و بازآفرینی شرکت است تا بتواند با تولید تنها ۲۰۰ هزار دستگاه در سال، همچنان شرکتی سودآور باقی بماند.
رسیدن به آمار ۲۰۰ هزار دستگاه چندان هم دور از ذهن نیست. فروش پورشه از ۳۲۰ هزار دستگاه در سال ۲۰۲۳ و ۳۱۰ هزار دستگاه در سال ۲۰۲۴، به ۲۸۰ هزار دستگاه در سال ۲۰۲۵ سقوط کرد و در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ نیز شاهد افت ۱۵ درصدی دیگری بود. با این روند نزولی، پورشه چه بخواهد و چه نخواهد در حال نزدیک شدن به مرز ۲۰۰ هزار دستگاه است.
پورشههدف لایترز تنها تطبیقپذیری با آمارِ فروشِ پایینتر نیست، بلکه میخواهد سودآوری شرکت را به سطح موفقیتآمیز چند سال پیش بازگرداند؛ یعنی حفظ حاشیه سود ۱۰ تا ۱۵ درصدی با وجود تولید کمتر. در سهماهه اول امسال، روند نزولی سودآوری پورشه ادامه یافت و سود عملیاتی شرکت ۲۲ درصد کاهش پیدا کرد. اجرای این سیاست انقباضی احتمالاً به معنای تعدیل نیرو خواهد بود؛ گفته میشود ممکن است حدود یکچهارم از کارکنان مرکز توسعه این شرکت شغل خود را از دست بدهند.
تأخیرها، تعرفهها و موانع بازار
پورشه از یک سو گرفتار تأخیر در عرضه محصولات شده و از سوی دیگر، تغییر تعرفهها در آمریکا و کاهش تقاضا برای خودروهای الکتریکی لوکس و اسپرت (بهویژه در بازار چین) ضربه سنگینی به پیکره آن وارد کرده است.
بر اساس برنامهریزیها، قرار بود مدلهای الکتریکی تایکان، ماکان، کاین و مدلهای ۷۱۸ باکستر و کیمن هماکنون در بازار جولان دهند و تولید مدلهای بنزینی آنها متوقف یا بسیار محدود شود. اما در حال حاضر اثری از خودروهای اسپرت الکتریکی کوچکِ وعدهدادهشده نیست و شایعات متفاوتی درباره تأخیر بیشتر یا حتی لغو کامل این پروژهها شنیده میشود.
در همین حال، پورشه در تلاش است تا مدلهای بنزینی جدید ماکان و کاین را توسعه دهد و همزمان برای حفظ آمار فروش خود، به مدلهای قدیمیتر و بنزینی کاین تکیه کرده است. تولید پورشه ماکان بنزینی نیز تابستان امسال متوقف خواهد شد.
اگر فروش پورشه به سطح ۲۰۰ هزار دستگاه سقوط کند، این شرکت عملاً به جایگاه سال ۲۰۱۴ خود بازخواهد گشت؛ سالی که در بیشتر ماههای آن تنها ۵ مدل برای فروش در سبد محصولاتش داشت و معرفی مدل ماکان در اواسط همان سال بود که توانست فروش شرکت را از مرز ۳۰۰ هزار دستگاه عبور دهد.
چرا این تصمیم اهمیت دارد؟
در دنیای تجارت، رشد مداوم و بیوقفه معمولاً هدف نهایی بسیاری از کسبوکارها تلقی میشود. شرکتها سود بیشتر میخواهند و برای رسیدن به آن ناچار هستند محصولات بیشتری بفروشند، افراد بیشتری استخدام کنند و ساختارهای پیچیدهتری بسازند. اما وقتی صنعت در یک بازه زمانی کوتاه دچار دگرگونی و تغییر مسیر اساسی میشود، این رویکردِ تهاجمی میتواند نتایج فاجعهباری به همراه داشته باشد. خودروسازان معمولاً برای ۴ تا ۶ سال آینده خود برنامهریزی میکنند و نمیتوانند یکشبه تغییر مسیر دهند. به همین دلیل، شنیدن این جمله از زبان مدیرعامل برند بزرگی مانند پورشه که میگوید شاید باید سرعت خود را کم کنیم، رویکردی بسیار تازه و متفاوت است.
پورشه اهمیت واقعی این ماجرا در این است که کل صنعت خودروسازی در حال نظارهگر بودن است. اگر این استراتژی برای پورشه جواب دهد، احتمالاً شاهد شرکتهای دیگری خواهیم بود که همین تاکتیک را الگوبرداری میکنند. این کار قرار نیست «طمع سرمایهداری جهانی» را ریشهکن کند، اما حداقل میتواند باعث شود کارگرانی که برای تأمین معاش خانوادههایشان به این صنعت وابستهاند، در برابر نوسانات ناگهانی و ویرانگر بازار کمتر آسیبپذیر باشند.
