ارتباط دانشگاه و صنعت؛ اهداف بازدید مقامات وزارت علوم از خطوط تولید کرمان موتور
در راستای تقویت پیوندهای علمی و صنعتی در کشور و با هدف آشنایی دقیقتر نهادهای آکادمیک با توانمندیهای تولیدی بخش خصوصی، ابوالفضل واحدی، معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، از بخشهای مختلف خودروسازی کرمان موتور بازدید به عمل آورد. این بازدید که با محوریت ارزیابی زیرساختهای توسعه محصولات بومی و بررسی پیشرفتهای حاصل شده در خطوط تولید برنامهریزی شده بود، فرصتی را فراهم کرد تا مقامات وزارت علوم از نزدیک با ظرفیتهای مهندسی و تحقیق و توسعه یکی از بزرگترین خودروسازان خصوصی ایران آشنا شوند. تمرکز اصلی این برنامه بر معرفی ظرفیتهای صنعتیسازی پلتفرمهای ملی و همچنین بررسی نیازهای آموزشی و پژوهشی صنعت خودرو بود تا از این طریق، مسیر برای تعریف پروژههای مشترک میان دانشگاهها و کارخانجات تولیدی هموارتر شود.
در این رویداد رسمی، تیم مدیریتی و مهندسی کرمان موتور با ارائه گزارشهای مستند از روند بومیسازی محصولات، نشان دادند که چگونه تکیه بر دانش فنی داخلی میتواند به توسعه خطوط تولید مستقل منجر شود. از جنبههای مثبت و دستاوردهای قابل توجه این رویداد، میتوان به ایجاد بستر مناسب برای تعریف دورههای کارآموزی هدفمند و هدایت پایاننامههای دانشجویی به سمت رفع نیازهای واقعی صنعت خودرو اشاره کرد که مستقیما به ارتقای سطح کیفی محصولات کمک میکند. با این حال، یکی از نقاط ضعف و چالشهای تاریخی که در جریان چنین بازدیدهایی همواره مورد توجه کارشناسان قرار میگیرد، فقدان سازوکارهای مالی پایدار و ضمانتهای اجرایی طولانیمدت برای تبدیل تفاهمنامههای علمی به قراردادهای صنعتی سودآور است؛ موضوعی که در صورت عدم تخصیص بودجههای حمایتی مشخص، میتواند همکاریهای مشترک را صرفا در سطح بازدیدهای رسمی محدود نگه دارد.
معرفی پلتفرم اختصاصی PS1 و بررسی زیرساختهای توسعه خودروهای بومی
بخش عمدهای از برنامه بازدید معاون آموزشی وزارت علوم به بررسی دقیق و میدانی پلتفرم اختصاصی کرمان موتور که با نام تجاری PS1 شناخته میشود، اختصاص یافت. این پلتفرم که پایهگذار نسل جدید خودروهای بومی این شرکت است، نشاندهنده تغییر رویکرد استراتژیک کرمان موتور از مونتاژکاری صرف محصولات خارجی به سمت طراحی، توسعه و تولید خودروهای ملی با مالکیت معنوی مستقل است. در جریان این بازدید، هیئت همراه از نزدیک با فرآیندهای پیچیده مهندسی معکوس، طراحی مجدد سازههای بدنهای و ارتقای استانداردهای ایمنی که توسط تیم تحقیق و توسعه مستقر در کارخانه روی این پلتفرم اعمال شده است، آشنا شدند. سرمایهگذاری گسترده در ایجاد مرکز تحقیق و توسعه مجهز و همچنین جذب نخبگان دانشگاهی، از جمله اقداماتی است که مدیریت این مجموعه برای پیشبرد اهداف پلتفرم PS1 در دستور کار قرار داده است.
در اختیار داشتن دانش فنی کامل یک پلتفرم اختصاصی، به عنوان یک مزیت و نقطه قوت فنی بسیار مهم برای کرمان موتور ارزیابی میشود؛ چرا که این امکان را فراهم میآورد تا شرکت بدون وابستگی به شرکای خارجی و محدودیتهای ناشی از تحریمهای بینالمللی، تغییرات دلخواه را در طراحی ظاهری، ارتقای آپشنها و تطبیق پیشرانهها با نیازهای اقلیمی ایران اعمال کند. اما در سوی مقابل، توسعه و نگهداری یک پلتفرم بومی با چالشها و نقاط ضعف اقتصادی خاص خود همراه است. هزینههای بسیار بالای مرتبط با طراحی و ساخت قالبهای بدنه، کالیبراسیون سیستمهای الکترونیکی و نیاز به تیراژ تولید انبوه برای بازگشت سرمایه، بار مالی سنگینی را بر دوش یک خودروساز خصوصی تحمیل میکند که در شرایط نوسانات ارزی، حفظ قیمت تمامشده رقابتی را به یک چالش جدی و مستمر تبدیل میسازد.
بازدید معاون وزارت علوم از کرمان موتورچالشهای مهندسی و دستاوردهای بومیسازی در خطوط بدنه و تزئینات
هیئت بازدیدکننده با حضور در سالنهای تولید، از خطوط تولید بدنه و تزئینات خودروهای مبتنی بر این پلتفرم دیدن کردند. بومیسازی فرآیندهای جوشکاری بدنه و راهاندازی خطوط رباتیک با بهرهگیری از توان شرکتهای دانشبنیان داخلی، از جمله دستاوردهایی بود که در این بخش مورد تاکید قرار گرفت. مدیران تولید کرمان موتور با ارائه آمارهای دقیق از میزان داخلیسازی قطعات پرسی بدنه، نحوه کاهش وابستگی ارزی در فرآیند تولید را تشریح کردند که مستقیما حاصل ساعتها کار مهندسی مشترک میان کارشناسان خط تولید و طراحان صنعتی بوده است.
شدو؛ بررسی وضعیت تولید هاچبک ملی کرمان موتور در یک قدمی بازار
یکی از جذابترین و مهمترین بخشهای این رویداد صنعتی، معرفی آخرین مراحل تولید و آمادهسازی خودروی هاچبک ملی شدو به معاون آموزشی وزارت علوم بود. این خودرو که به عنوان جدیدترین محصول بومی گروه خودروسازی کرمان موتور شناخته میشود، تمام مراحل طراحی استایل، توسعه مهندسی و صنعتیسازی خود را توسط متخصصان ایرانی و بر پایه پلتفرم اختصاصی PS1 پشت سر گذاشته است. خودروی شدو که برای نخستین بار در بهمن سال ۱۴۰۴ و با حضور معاون اجرایی رئیس جمهور به صورت رسمی رونمایی شد، اکنون در حال گذراندن تستهای نهایی کیفیت و بررسیهای خطوط مونتاژ است تا برای ورود قدرتمند به بازار خودروی کشور آماده شود. در جریان این بازدید، فرآیند مونتاژ قطعات تریم داخلی و نصب تجهیزات الکترونیکی این هاچبک جوانپسند مورد بررسی دقیق قرار گرفت.
طراحی مستقل یک خودروی هاچبک با ظاهر مدرن و خطوط دینامیک که کاملا مطابق با سلیقه نسل جوان ایرانی شکل گرفته است، یک نقطه قوت قابل توجه در کارنامه توسعه محصولات کرمان موتور به شمار میرود؛ به ویژه آنکه این سگمنت از بازار در سالهای اخیر با کمبود محصولات جدید و بهروز مواجه بوده است. با این وجود، از منظر اقتصادی و تحلیلی بازار، ورود یک هاچبک جدید ملی با چالشها و نکات منفی بالقوهای روبرو است. رقابت فشرده در سگمنت خودروهای اقتصادی و هاچبک، در کنار کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان، قیمتگذاری نهایی خودروی شدو را بسیار حساس کرده است. اگر هزینههای سربار تولید کنترل نشود، ممکن است قیمت نهایی این محصول مدرن از توان خرید قشر جوان هدف فراتر رود و رقابت با خودروهای کارکرده بازار یا سایر محصولات اقتصادی را دشوار سازد.
مشخصات فنی مورد انتظار و جایگاه شدو در سبد محصولات
اگرچه تمرکز اصلی بازدید بر فرآیندهای تولیدی و زیرساختها بود، اما گزارشهای فنی نشان میدهد که هاچبک شدو با بهرهگیری از اشتراکات فنی با سدان ایگل، به احتمال فراوان از پیشرانههای توسعهیافته در گروه کرمان موتور استفاده خواهد کرد. هماهنگی سیستم انتقال قدرت با وزن بدنه هاچبک و تمرکز بر کاهش مصرف سوخت شهری، از جمله اهداف مهندسی است که تیم توسعهدهنده در ساخت این محصول مدنظر قرار دادهاند تا استانداردهای آلایندگی روز را به طور کامل پوشش دهد.
خط تولید هاچبک ملی شدو و پلتفرم PS1 بررسی روند تولید سدان ایگل و توسعه سبد محصولات بومی
در کنار بررسی هاچبک شدو، وضعیت خطوط تولید بدنه و تزئینات خودروی ایگل نیز توسط مقامات وزارت علوم مورد بازدید و ارزیابی قرار گرفت. ایگل به عنوان نخستین محصول تجاریسازی شده بر روی پلتفرم PS1، نقش پرچمدار محصولات ملی کرمان موتور را ایفا میکند. گزارشهای ارائه شده در طول این بازدید حاکی از آن بود که روند تولید این سدان خانوادگی با سرعت برنامهریزی شده در حال انجام است و فازهای مختلف ارتقای کیفیت و نظارت بر قطعات مونتاژی با دقت بالایی در ایستگاههای کنترل کیفیت خطوط تولید اجرا میشود. تثبیت فرآیند تولید سدان ایگل به مدیران این شرکت اجازه داده است تا با اطمینان بیشتری به سراغ راهاندازی خطوط تولید محصولات مشتق شده از این پلتفرم، مانند هاچبک شدو بروند.
حضور مستمر یک سدان خانوادگی تولید داخل در خطوط مونتاژ، دارای نکات مثبت فراوانی از جمله تضمین تامین بلندمدت قطعات یدکی و ایجاد اطمینان خاطر برای خریداران در زمینه خدمات پس از فروش است. استانداردسازی قطعات میان ایگل و شدو نیز به کاهش هزینههای انبارداری کمک شایانی میکند. اما از سوی دیگر، چالش و نقطه ضعف مرتبط با تولید همزمان چند محصول جدید، مسئله ظرفیتسنجی خطوط رنگ و مونتاژ نهایی است. محدودیتهای ظرفیتی در برخی ایستگاههای گلوگاهی خط تولید میتواند به ایجاد صفهای انتظار برای تحویل خودروها منجر شود که نیازمند سرمایهگذاری جدید برای توسعه و گسترش فیزیکی سالنهای تولید در آینده نزدیک خواهد بود.
توسعه زنجیره تامین و نقش حیاتی قطعهسازان در پایداری تولید
در بخش پایانی این برنامه، معاون آموزشی وزارت علوم از بخشهای مختلف زنجیره تامین و شرکتهای وابسته به گروه خودروسازی کرمان موتور که در حوزه ساخت قطعات فعالیت دارند، دیدن کرد. تولید خودروهای ملی و بومیسازی پلتفرمها، وابستگی مستقیمی به توانمندی شبکه قطعهسازی کشور دارد. در این بازدید، ظرفیتهای موجود برای ارتباط موثرتر میان دانشگاهها، مراکز علمی و شرکتهای قطعهساز مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت. مقرر شد تا با استفاده از توان پژوهشی دانشگاهها، چالشهای تکنولوژیک قطعهسازان در زمینه ارتقای متریال و بهبود روشهای تولید قطعات پلیمری و فلزی مورد واکاوی قرار گیرد.
توسعه شبکه تامین داخلی و حمایت از قطعهسازان بومی، بیشک یک مزیت و نقطه قوت راهبردی محسوب میشود که علاوه بر اشتغالزایی گسترده، از خروج ارز جلوگیری کرده و پایداری تولید خودروهایی نظیر شدو و ایگل را تضمین میکند. در نقطه مقابل، آسیبپذیری زنجیره تامین در برابر تامین مواد اولیه وارداتی و قطعات پیچیده الکترونیکی (مانند چیپستها و سنسورهای پیشرفته) یک نقطه ضعف و چالش استراتژیک است. در صورت بروز هرگونه اختلال در واردات این اجزای تکنولوژیک، سرعت تولید محصولات بومی میتواند به شدت افت کند و وابستگی به تامینکنندگان خارجی در بخش الکترونیک خودرو همچنان به عنوان یک تهدید بالقوه در فرآیند تولید احساس میشود.
روابط عمومی گروه خودروسازی کرمان موتور در حاشیه این رویداد ضمن تاکید بر استمرار حرکت این مجموعه در مسیر نوآوری، بیانیهای در خصوص اهداف کلان شرکت منتشر کرد:
توسعه محصولات بومی با اتکا به دانش فنی داخلی و ظرفیت مهندسان ایرانی، مسیری است که با تولید خودروهای ایگل و شدو وارد مرحله جدیدی شده است.
گروه خودروسازی کرمان موتور طی سالهای اخیر با سرمایهگذاری بیسابقه در حوزه تحقیق و توسعه، طراحی محصول، توسعه پلتفرم و افزایش چشمگیر سهم ساخت داخل قطعات، تلاش کرده است تا الگویی موفق از خودروسازی خصوصی مبتنی بر دانش بومی را ارائه دهد؛ مسیری که با تعامل سازندهتر با نهادهای علمی و دانشگاهی میتواند به تثبیت جایگاه صنعت خودروی ایران در منطقه کمک شایانی نماید.
