تغییر سکان مدیریتی در پارسخودرو و ورود مدیر نامآشنای زنجیره تأمین
شرکت پارسخودرو به عنوان یکی از ارکان اصلی صنعت خودروسازی ایران و دیرپاترین خط مونتاژ خودروهای سواری در کشور، پس از پشت سر گذاشتن دورهای پرچالش و تجربه نوسانات شدید در تیراژ تولید، شاهد تغییر در بالاترین سطح مدیریتی خود شد. با تصمیم هیاتمدیره گروه خودروسازی سایپا، سید مرتضی منتظرالمهدی رسماً به عنوان مدیرعامل جدید شرکت پارسخودرو منصوب شد تا جایگزین بهمن حسینزاده شود. این تصمیم در شرایطی اتخاذ میشود که پارسخودرو با انباشت تعهدات معوق، افت تیراژ در خطوط مونتاژ و نیاز مبرم به بازسازی فرآیندهای صنعتی و مالی روبهرو است و بازگرداندن این مجموعه به مدار پایداری تولید، یکی از اهداف محوری گروه سایپا به شمار میرود.
در متن حکم رسمی ابلاغشده از سوی مدیریت ارشد گروه خودروسازی سایپا برای این انتصاب آمده است:
جناب آقای سید مرتضی منتظرالمهدی، به موجب این حکم به سمت مدیرعامل، عضو هیاتمدیره و نماینده شخصیت حقوقی شرکت رایان سرمایه پایدار در هیاتمدیره شرکت پارسخودرو منصوب میشوید.
حضور مدیری با پیشینه تخصصی در خطوط تأمین و تولید قوای محرکه، بیانگر رویکرد فنی سهامدار عمده برای سامانبخشی به گرههای عملیاتی پارسخودرو است. با این حال، ورود به عرصه مونتاژ و تجاریسازی خودروی کامل تفاوتهای ساختاری با مدیریت ساخت پیشرانه دارد؛ چرا که مدیرعامل جدید علاوه بر ساماندهی فنی سالنهای مونتاژ و رنگ، باید با متغیرهای پیچیدهتری در حوزه فروش، خدمات پس از فروش، تحویل بموقع تعهدات مشتریان و رفع تنگناهای نقدینگی ناشی از تأخیر در زنجیره تأمین دستوپنجه نرم کند.
سوابق اجرایی و رویکرد سازمانی منتظرالمهدی در صنعت خودرو
سید مرتضی منتظرالمهدی دارای مدرک دکترای مدیریت است و سالها سابقه فعالیت در ردههای ارشد مدیریتی و اجرایی صنعت خودروسازی و قطعهسازی ایران را در کارنامه دارد. وی پیش از پذیرش سکان پارسخودرو، مسئولیت مدیرعاملی شرکت مگاموتور را بر عهده داشت. پیشینه مدیریتی او همچنین شامل عهدهداری ریاست هیاتمدیره شرکت زامیاد، قائممقامی طرح و برنامه زامیاد و تصدی معاونت منابع انسانی این شرکت تجاریساز است.
علاوه بر فعالیتهای گسترده در زیرمجموعههای سایپا، منتظرالمهدی سابقه حضور در شرکتهایی نظیر ایرانخودرو خراسان و شرکت مهندسی و تأمین قطعات سازهگستر سایپا را نیز داراست. این تنوع در تجارب مدیریتی، تسلط جامعی بر پیچیدگیهای تعامل میان خودروساز و شبکه قطعهسازی کشور برای او فراهم ساخته است. بررسی کارنامه کاری وی نشان میدهد که ایجاد انضباط مالی در کنار پیگیری مطالبات پرسنلی و برقراری ارتباط نزدیک با نیروی کار، از شاخصههای اصلی شیوه مدیریتی او بوده است؛ رویکردی که در مقطع کنونی و با توجه به دغدغههای کارگری موجود در پارسخودرو نقشی تعیینکننده ایفا خواهد کرد.
کارنامه مگاموتور؛ ثبت رکورد تیراژ ۱۰ ساله و تجاریسازی پیشرانه جدید
بارزترین نقطه در سوابق مدیریتی منتظرالمهدی، عملکرد ۲۲ ماهه او در رأس شرکت مگاموتور به عنوان تأمینکننده اصلی قوای محرکه، موتور، گیربکس و اکسل گروه خودروسازی سایپا است. در این دوره، مگاموتور موفق شد با ثبت تیراژ تولید بیش از ۴۷۵ هزار دستگاه موتور در مجموع سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳، رکورد ۱۰ ساله تولید قوای محرکه در تاریخ این شرکت را جابهجا کند. دستیابی به این آمار در دورهای از صنعت خودروسازی حاصل شد که محدودیتهای ارزی، تورم مواد اولیه و کمبود نقدینگی، زنجیرههای تولید صنعتی را به شدت تحت فشار قرار داده بود.
این جهش تیراژ حاصل برنامهریزی برای رفع گلوگاههای قطعهسازی و اصلاح فرآیندهای لجستیکی بود. بر پایه آمارهای رسمی مگاموتور، با وجود موانع گسترده در نقلوانتقال مالی خارجی، تأمین قطعات وارداتی با رشد ۲۷ درصدی روبهرو شد و همزمان حجم تأمین قطعات از سازندگان داخلی برای پیشرانهها و اکسلها رشدی ۷۳ درصدی را ثبت کرد. این توازن در تأمین، موجب کاهش توقف خطوط به دلیل کسری اقلام بحرانی گردید و استمرار تولید در مگاموتور را تقویت نمود.
راهاندازی خط تولید انبوه موتور ME16 و توسعه خدمات بازار
یکی از تحولات مهم فنی در دوران حضور منتظرالمهدی در مگاموتور، به سرانجام رسیدن پروژه خط تولید انبوه پیشرانه ME16 بود. گروه سایپا سالها برای پلتفرمهای ارتقایافته خود نیازمند یک موتور ۱۶ سوپاپ مدرن با راندمان بالا بود که این پروژه با تعمیق داخلیسازی در مگاموتور وارد فاز تجاری شد تا در محصولاتی نظیر شاهین پلاس، سایپا سیلک و پروژههای آتی پارسخودرو به کار گرفته شود.
در کنار خطوط تأمین قوای محرکه خودروهای صفرکیلومتر، بخش توزیع قطعات یدکی، گارانتی و وارانتی نیز با رشد تیراژ همراه شد و حجم تأمین نیاز بازار خدمات پس از فروش رکوردهای جدیدی را تجربه کرد. با این حال، فشارهای ناشی از سیاست قیمتگذاری دستوری و افزایش روزافزون بهای تمامشده نهادههای تولید، تراز مالی شرکتهای زنجیره تأمین را با چالش انباشت هزینهها روبهرو کرد؛ مسئلهای فراگیر که اکنون در شرکتهای خودروسازی نظیر پارسخودرو نیز به عنوان یک چالش مالی نیازمند مدیریت اصولی است.
بحرانهای انباشته در پارسخودرو؛ از کاهش تیراژ تا مطالبات صنفی
شرکت پارسخودرو در حال حاضر در یکی از مقاطع حساس صنعتی خود به سر میبرد. این شرکت که در تاریخ صنعت خودروی ایران همواره به عنوان نماد مونتاژ باکیفیت و شریک تجاری برندهای بینالمللی شناخته میشد، در ماههای گذشته با افت محسوس ظرفیت عملیاتی روبهرو گردیده است. فاصله میان ظرفیت اسمی کارخانه و آمار خروجی روزانه سالنهای مونتاژ افزایش یافته و هزینههای ثابت و سربار، بازدهی اقتصادی این بنگاه را تحت فشار قرار داده است.
چالشهای عملیاتی پارسخودرو فراتر از آمار تولید بوده و به حوزههای نیروی انسانی و انضباط سازمانی نیز گسترش یافته است. پیگیری مطالبات صنفی، لزوم ارتقای سیستمهای رفاهی و ترمیم دریافتیهای متناسب با نرخ تورم از دغدغههای جاری خطوط تولید به شمار میرود. برقراری ثبات در محیط کارگری و احیای انگیزه پرسنلی، نخستین گام ضروری برای افزایش نرخ بهرهوری و بازگرداندن ثبات عملیاتی به این کارخانه است.
پروژههای در حال توسعه، تنوع پلتفرم و سبد محصولات
بخش عمدهای از ظرفیت پارسخودرو در حال حاضر به مونتاژ محصولاتی اختصاص یافته که بر پایه پلتفرم خانواده X200 گروه سایپا تعریف شدهاند، اما این خودروساز برای حفظ هویت تجاری خود به تنوع سبد و عرضه محصولات مستقل نیاز دارد. خودروی سهند به عنوان سدان جدید این مجموعه که بر پایه همین پلتفرم بازطراحی شده، نیازمند تثبیت کیفیت مونتاژ و افزایش نرخ تحویل به مشتریان است تا سهم بازار مورد انتظار را محقق کند.
از سوی دیگر، پروژه خودروی کادیلا (پروژه P90) که نسخه بازطراحیشده و بومی پلتفرم تندر ۹۰ با پیشرانه ME16 محسوب میشود، نیازمند شتاببخشی در فرآیند صنعتیسازی قالبهای بدنه و تأمین قطعات تریم داخلی است تا وارد فاز تولید انبوه و تجاریسازی نهایی شود. در بخش خودروهای وارداتی نیز عرضه محصولاتی نظیر کراساوور زوتی DL5 با چالشهای تخصیص منابع ارزی و سرعت ترخیص روبهرو بوده که رفع این موانع برای تحقق درآمدهای بازرگانی شرکت ضروری است.
راهبردهای عملیاتی برای احیای ظرفیتهای صنعتی پارسخودرو
برای خروج پارسخودرو از رکود عملیاتی، اجرای برنامهای منسجم مبتنی بر انضباط مالی و احیای همکاری مؤثر با شبکه تأمینکنندگان قطعه ضرورت دارد. اولویت فوری در این مسیر، تعیینتکلیف تعهدات با قطعهسازان رده اول و بازگشایی مسیرهای اعتباری تأمین است تا توقف خطوط ناشی از کسری اقلام به حداقل برسد. شناخت مستقیم منتظرالمهدی از شبکه قطعهسازی کشور و سازوکار شرکتهای سازهگستر و مگاموتور، پتانسیل مناسبی برای تسریع در تأمین قطعات بحرانی خطوط مونتاژ ایجاد میکند.
در سطح فرآیندهای داخلی، بهینهسازی خطوط سالنهای رنگ و مونتاژ و کاهش نرخ دوبارهکاریها میتواند هزینههای تمامشده تولید را مهار کند. ایجاد همافزایی ساختاری میان مگاموتور به عنوان سازنده موتور و پارسخودرو به عنوان متقاضی پیشرانه، زمان خواب لجستیکی را کاهش داده و امکان برنامهریزی دقیق برای افزایش تیراژ در شیفتهای منظم کاری را فراهم میسازد.
همافزایی فنی و ارتقای استانداردهای کیفی در خطوط مونتاژ
تخصص فنی منتظرالمهدی در سیستمهای محرکه و تسلط بر ابعاد مهندسی پیشرانههای ME16 و M15GSI، زمینهای برای رفع ناهماهنگیهای مونتاژی در بخش موتورخانه، دستهسیمها و واحدهای کنترل الکترونیکی (ECU) در محصولات جدید پارسخودرو فراهم میسازد. اعمال کنترلهای کیفی دقیقتر در پایان خط تولید، تأثیر مستقیمی بر بهبود شاخصهای ارزیابی کیفی و جلب رضایت مصرفکنندگان خواهد داشت.
با این حال، دستیابی به این اهداف وابسته به متغیرهای کلان اقتصادی از جمله ثبات در تخصیص منابع ارزی، اصلاح سازوکارهای تعیین قیمت و تعامل دستگاههای سیاستگذار صنعتی با نیازهای واحدهای تولیدی است. اکنون نگاه صنعت خودروی کشور به پارسخودرو دوخته شده تا مشخص شود آیا تجربه ثبت رکورد ۱۰ ساله تیراژ در مگاموتور، میتواند در جایگاه مدیرعاملی پارسخودرو نیز به عنوان پیشران اصلی حل چالشهای تولید عمل کند یا خیر.
