طبق اطلاعیه گروه بهمن، کامیونت فورس ۳.۸ تن بنزینی که به عنوان جایگزینی مدرن برای وانتبارهای سنتی و کامیونتهای قدیمی شناخته میشود، با افزایش قیمتی قابل توجه مواجه شده است. این تغییر قیمت که در دومین ماه زمستان ۱۴۰۴ رقم خورده است، میتواند سیگنالهای جدیدی را به بازار خودروهای تجاری سبک و شبکه لجستیک شهری ارسال کند. در ادامه این گزارش، ضمن بررسی جزئیات این افزایش قیمت، به تحلیل فنی و جایگاه این محصول در بازار رقابتی ایران خواهیم پرداخت.
جزئیات بخشنامه فروش و آنالیز افزایش قیمت
شرکت بهمن دیزل در جدیدترین ابلاغیه خود، قیمت نهایی فروش کامیونت فورس ۳.۸ تن (Force F38) را برای بهمن ماه ۱۴۰۴ معادل ۱ میلیارد و ۶۶۰ میلیون تومان اعلام کرده است. این در حالی است که قیمت پیشین این محصول در لیست فروش کارخانه، ۱ میلیارد و ۴۹۰ میلیون تومان بوده است. محاسبات نشان میدهد که این خودروی تجاری سبک، تنها در یک مرحله با افزایش قیمتی معادل ۱۷۰ میلیون تومان روبرو شده است. این جهش قیمتی که معادل تقریبی ۱۱.۴ درصد رشد نسبت به نرخ قبلی است، در شرایطی رخ میدهد که فعالان حوزه حملونقل شهری با چالشهای متعددی در زمینه نوسازی ناوگان و هزینههای جاری مواجه هستند.
| محصول | قیمت قدیم (تومان) | قیمت جدید - بهمن ۱۴۰۴ (تومان) | میزان افزایش (تومان) |
| کامیونت فورس ۳.۸ تن بنزینی | ۱.۴۹۰.۰۰۰.۰۰۰ | ۱.۶۶۰.۰۰۰.۰۰۰ | ۱۷۰.۰۰۰.۰۰۰+ |
منبع جدول: اطلاعیه رسمی فروش شرکت بهمن دیزل - بهمن ۱۴۰۴
اعلام این قیمت جدید در بهمن ۱۴۰۴، میتواند تأثیر مستقیمی بر نرخ بازار آزاد این خودرو داشته باشد. تجربه نشان داده است که در بازار خودروهای تجاری ایران، هرگونه افزایش نرخ کارخانهای با ضریبی مشخص در بازار آزاد بازتاب پیدا میکند. با توجه به اینکه فورس ۳.۸ تن بنزینی یکی از معدود گزینههای صفر کیلومتر در این تناژ است که از پیشرانه بنزینی بهره میبرد، تقاضای خاص خود را در بین شرکتهای پخش مویرگی و کسبوکارهای خدماتی دارد. این افزایش ۱۷۰ میلیون تومانی، احتمالاً هزینه تمامشده برای شرکتهای پخش دارو، مواد غذایی و فروشگاههای آنلاین را که مشتریان اصلی این محصول هستند، افزایش خواهد داد.
بررسی فنی فورس F38؛ گزینهای متفاوت در بازار دیزلیها
آنچه کامیونت فورس ۳.۸ تن را از سایر رقبای تجاری خود در بازار ایران متمایز میکند، انتخاب جسورانه بهمن دیزل در استفاده از پیشرانه بنزینی به جای موتورهای دیزلی رایج است. در بازاری که اکثر کامیونتها (حتی مدلهای ۵ و ۶ تن) از سوخت گازوئیل استفاده میکنند، فورس F38 با هدف پر کردن خلاء بین وانتبارهای سنگین (مانند نیسان آبی و پادرا) و کامیونتهای سبک دیزلی طراحی شده است. این خودرو تلاش دارد تا با ارائه رفاه بیشتر و ظرفیت حمل بار بالاتر نسبت به وانتبارها، نظر رانندگانی را که از سختیهای سوختگیری گازوئیل و سروصدای موتورهای دیزلی گریزان هستند، جلب کند.
مشخصات پیشرانه و قوای محرکه
فورس ۳.۸ تن از یک موتور ۴ سیلندر خطی بنزینی با حجم تقریبی ۲۰۰۰ سیسی (۲ لیتر) بهره میبرد. این پیشرانه تنفس طبیعی که با استاندارد آلایندگی یورو ۵ عرضه میشود، توانایی تولید قدرتی معادل ۱۳۹ اسب بخار و گشتاوری در حدود ۱۹۶ نیوتنمتر را دارد. شاید در نگاه اول، گشتاور ۱۹۶ نیوتنمتری برای یک خودروی باری با ظرفیت ناخالص ۳.۸ تن (وزن خودرو + بار) کمی پایین به نظر برسد، به خصوص وقتی آن را با گشتاورهای بالای موتورهای دیزلی توربو مقایسه میکنیم. این یکی از نقاط ضعف بالقوه این خودرو در شیبهای تند و در حالت بارگیری کامل محسوب میشود که راننده را مجبور به استفاده از دندههای سنگینتر و دور موتور بالاتر میکند. انتقال قدرت در این خودرو توسط یک گیربکس دستی ۵ سرعته انجام میشود که ضرایب دنده آن برای کاربری شهری تنظیم شده است.
امکانات رفاهی و ایمنی؛ نقطه قوت اصلی
اگر بخواهیم دلیلی برای پرداخت مبلغی بیش از یک و نیم میلیارد تومان برای این خودرو پیدا کنیم، باید به سراغ کابین و لیست تجهیزات آن برویم. برخلاف وانتبارهای سنتی بازار ایران که از فقر شدید امکانات رنج میبرند، فورس ۳.۸ تن فضایی مدرن و سواریمانند را ارائه میدهد. این خودرو به سیستم ترمز ضد قفل (ABS)، توزیع الکترونیکی نیروی ترمز (EBD) و سیستم کنترل پایداری (ESC) مجهز است که ایمنی فعال آن را به شکل قابل توجهی ارتقا داده است. وجود سیستم تهویه مطبوع کارآمد (کولر و بخاری)، صندلیهای ارگونومیکتر نسبت به رقبا، سیستم مالتیمدیا و نمایشگر لمسی، کروز کنترل و فرمان هیدرولیک، محیط کار راننده را از یک محیط خشک و خشن به فضایی قابل تحمل برای ساعتهای طولانی رانندگی شهری تبدیل کرده است. این ویژگی برای شرکتهای پخش که رانندگانشان ساعات زیادی را در ترافیکهای شهری سپری میکنند، یک مزیت رقابتی بزرگ محسوب میشود.
تحلیل بازار و جایگاه رقابتی در سال ۱۴۰۴
با رسیدن قیمت کارخانهای فورس ۳.۸ تن به مرز ۱.۶۶ میلیارد تومان، این خودرو در جایگاهی چالشبرانگیز قرار گرفته است. از یک سو، این قیمت فاصله بسیار زیادی با وانتبارهای سنتی مانند نیسان زامیاد و پادرا پلاس ایجاد کرده است و از سوی دیگر، به قیمت کامیونتهای ۵ و ۶ تن دیزلی نزدیک میشود. این "برزخ قیمتی" میتواند تصمیمگیری را برای خریداران دشوار کند.
خریداران سنتی که به دنبال ارزانترین وسیله برای جابجایی بار ۲ تن هستند، احتمالاً همچنان به سراغ گزینههای خانواده زامیاد خواهند رفت، زیرا قیمت فورس ۳.۸ تن اکنون بیش از دو برابر برخی از این محصولات است. اما مشتریان هدف این خودرو، کسانی هستند که "کیفیت سواری"، "پرستیژ کاری" و "راحتی راننده" برایشان در اولویت است. برای مثال، شرکتهای پخش مواد غذایی لوکس یا حملونقل اثاثیه حساس که نمیخواهند با خودروهای قدیمی و پر سر و صدا فعالیت کنند، مخاطب اصلی این محصول هستند.
نکته مهم دیگر، بحث هزینههای نگهداری است. موتور بنزینی فورس استهلاک کمتری نسبت به موتورهای دیزلی توربو دارد و پیچیدگیهای سیستمهای سوخترسانی دیزل (مانند پمپ و سوزن انژکتورهای گرانقیمت) در آن وجود ندارد. همچنین معضلات مربوط به ادبلو (AdBlue) و گرفتگی فیلتر DPF که در کامیونتهای دیزلی رایج است، در این خودروی بنزینی وجود ندارد. با این حال، مصرف سوخت بنزین در این خودرو پاشنه آشیل آن است. با توجه به قیمت بنزین و سهمیه محدود، هزینه سوخت این خودرو در پیمایشهای بالا بسیار بیشتر از همتایان دیزلی خواهد بود. این مسئلهای است که خریداران باید پیش از پرداخت مبلغ ۱.۶۶ میلیارد تومان، آن را در بیزینس پلن خود محاسبه کنند.
چرایی افزایش قیمت در بهمن ۱۴۰۴
افزایش ۱۷۰ میلیون تومانی قیمت فورس ۳.۸ تن را نمیتوان تنها یک تصمیم شرکتی دانست؛ بلکه باید آن را در بستر شرایط کلان اقتصادی سال ۱۴۰۴ تحلیل کرد. نوسانات نرخ ارز، افزایش هزینههای گمرکی برای قطعات منفصله (CKD)، بالا رفتن هزینههای سربار تولید و تورم عمومی، خودروسازان تجاری را مجبور به اصلاح قیمتها کرده است. بهمن دیزل نیز به عنوان یک بنگاه اقتصادی خصوصی، برای حفظ حاشیه سود و تداوم تولید، ناگزیر به اعمال این تعدیلهاست.
باید توجه داشت که این افزایش قیمت در نهایت منجر به افزایش نرخ کرایه حملونقل در بخش توزیع مویرگی خواهد شد. وقتی ابزار کار (کامیونت) گران میشود، مالک خودرو ناچار است برای جبران سرمایه اولیه و هزینههای استهلاک، نرخ خدمات خود را افزایش دهد. این زنجیره تورمی در نهایت به مصرفکننده نهایی کالاها منتقل خواهد شد.
جمعبندی نهایی؛ آیا فورس ۳.۸ تن ۱.۶ میلیارد میارزد؟
قیمت جدید ۱ میلیارد و ۶۶۰ میلیون تومانی برای یک کامیونت بنزینی سبک، شاید در نگاه اول گزاف به نظر برسد، اما با در نظر گرفتن تورم انباشته و قیمت سایر خودروهای بازار، واقعیتی اجتنابناپذیر است. فورس ۳.۸ تن محصولی است که کیفیت و آسایش را به کلاس خودروهای باربری سبک آورده است، اما این کیفیت هزینه دارد.
نقاط قوت کلیدی:
کابین مدرن و امکانات رفاهی کامل (مالتیمدیا، کروز کنترل، تهویه مطبوع).
سواری نرمتر نسبت به وانتبارهای شاسیدار قدیمی.
عدم درگیری با مشکلات سوخت گازوئیل و سیستم ادبلو.
ابعاد مناسب برای تردد در معابر شهری و کوچههای باریک.
چالشهای پیش رو:
هزینه بالای سوخت بنزین در کاربریهای تجاری سنگین.
گشتاور پایینتر نسبت به رقبا برای حمل بارهای سنگین در سربالاییها.
قیمت اولیه بالا که بازگشت سرمایه را زمانبر میکند.
در نهایت، اگر کسبوکارتان نیازمند تردد مداوم در شهر است و رانندگانی دارید که انتظار رفاه بیشتری دارند، و یا بار شما حجیم اما سبک است (مانند چیپس و پفک، مبلمان، کالای پزشکی)، فورس ۳.۸ تن با وجود افزایش قیمت، همچنان گزینهای منطقی و بیرقیب در کلاس خود محسوب میشود. اما برای بارهای سنگین و مسیرهای کوهستانی، شاید گزینههای دیزلی یا وانتهای قدرتمندتر، توجیه اقتصادی بهتری داشته باشند.
