شوک قیمتی بهمن موتور در زمستان ۱۴۰۴؛ جهش قیمت فیدلیتی الیت و ریسپکت

زلزله ۷۰ درصدی در قیمت‌های بهمن موتور؛ جزئیات بخشنامه جدید بهمن ۱۴۰۴

​بازار خودرو ایران در نیمه دوم زمستان ۱۴۰۴ با یکی از سنگین‌ترین شوک‌های قیمتی چند سال اخیر مواجه شد. در شرایطی که فعالان بازار انتظار اصلاح قیمت‌ها را داشتند، گروه بهمن با انتشار لیست جدید قیمت محصولات خود ویژه بهمن ماه، رکوردهای عجیبی را ثبت کرد. بر اساس این ابلاغیه رسمی که تصویر آن به دست رسانه‌ها رسیده است، محصولات پرفروش این شرکت شامل فیدلیتی الیت و سدان ریسپکت، با افزایش قیمت‌های نجومی بین ۵۰ تا حدود ۷۰ درصد مواجه شده‌اند. این میزان افزایش قیمت یک‌باره، که در مورد سدان ریسپکت به مرز ۷۰ درصد می‌رسد، پیامی واضح از تغییرات بنیادین در هزینه‌های تولید و نرخ ارز تخصیصی به صنایع خودروسازی است و عملاً این محصولات را از دسترس قشر بزرگی از متقاضیان خارج می‌کند.

​

بررسی آماری جدول افزایش قیمت؛ جهش‌های میلیاردی

با نگاهی دقیق به جدول منتشر شده، عمق فاجعه قیمتی برای مصرف‌کنندگان مشخص می‌شود. تا پیش از این، محصولات بهمن موتور به عنوان گزینه‌هایی با "ارزش خرید بالا" نسبت به رقبا شناخته می‌شدند، اما نرخ‌های جدید معادلات را برهم زده است. نکته حائز اهمیت در این لیست، شکاف عظیم بین قیمت قدیم و جدید است؛ به طوری که در مدل ریسپکت، این اختلاف قیمت به بیش از یک میلیارد و دویست میلیون تومان می‌رسد. این ارقام نشان می‌دهند که تورم بخشی در صنعت خودرو، بسیار فراتر از تورم عمومی اعلام شده توسط نهادهای رسمی در حال حرکت است.

​

​

ریسپکت ۲؛ رکورددار گرانی با جهش ۷۰ درصدی

شگفتی‌ساز اصلی لیست قیمت بهمن ماه ۱۴۰۴، سدان ریسپکت ۲ (Respect II) است. این خودرو که تا پیش از این با برچسب قیمتی حدود ۱ میلیارد و ۷۵۸ میلیون تومان، یکی از منطقی‌ترین گزینه‌های سدان‌های مونتاژی بازار محسوب می‌شد، ناگهان با افزایشی ۶۹.۵ درصدی مواجه شده است. قیمت جدید ۲ میلیارد و ۹۸۰ میلیون تومانی، این خودرو را رسماً از کلاس سدان‌های کامپکت میان‌رده خارج کرده و به قلمروی سدان‌های لوکس و نیمه‌لوکس بازار پرتاب می‌کند. این افزایش قیمت، ریسپکت را در جایگاهی قرار می‌دهد که تا پیش از این متعلق به رقبای بزرگتر و قدرتمندتری مانند KMC J7 یا فونیکس آریزو ۶ جی‌تی بود.

​

چالش توجیه اقتصادی برای خریدار

مهم‌ترین چالش پیش روی ریسپکت با قیمت جدید، از دست دادن مزیت رقابتی اصلی‌اش یعنی "قیمت مناسب" است. خریدارانی که پیش از این به دلیل بودجه محدودتر نسبت به رقبای مدیران خودرو و کرمان موتور، به سمت ریسپکت می‌آمدند، اکنون با یک برچسب ۳ میلیارد تومانی مواجه هستند. سوال فنی و بازاریابی اینجاست: آیا پلتفرم این خودرو که اشتراکات زیادی با آریزو ۵ و ۶ دارد، کشش پرداخت چنین مبلغی را دارد؟ اگرچه سیستم تعلیق مولتی‌لینک عقب و طراحی داخلی اسپرت از نقاط قوت ریسپکت هستند، اما افزایش قیمت ۱.۲ میلیارد تومانی در یک مرحله، می‌تواند تقاضا برای این خودرو را در کوتاه‌مدت با افت شدید مواجه کند و مشتریان را به سمت بازار دست‌دوم خودروهای کره‌ای سوق دهد.

​

فیدلیتی الیت؛ کراس‌اووری که دیگر ۳ میلیاردی شد

خانواده فیدلیتی نیز از ترکش‌های افزایش قیمت در امان نماندند و هر دو تیپ این خودرو با افزایش قیمتی حدود ۵۰ درصد روبرو شدند. فیدلیتی الیت تیپ ۱ (۵ نفره) که پیش از این ۲.۱۸ میلیارد تومان قیمت داشت، اکنون با جهشی بیش از یک میلیارد تومان، به عدد ۳.۲۸ میلیارد تومان رسیده است. نسخه ۷ نفره (تیپ ۲) نیز با رشدی مشابه، به قیمت ۳.۳۶ میلیارد تومان دست یافته است. این تغییر قیمت، جایگاه فیدلیتی را از یک کراس‌اوور خانوادگی در دسترس، به یک کالای لوکس سرمایه‌ای تغییر می‌دهد.

​

مقایسه فنی با قیمت جدید

فیدلیتی الیت با موتور ۱.۵ لیتری توربو شارژ و گیربکس دوکلاچه تر (Wet)، از نظر فنی خودرویی قابل قبول در کلاس خود است. اما زمانی که قیمت از مرز ۳.۳ میلیارد تومان عبور می‌کند، انتظارات مشتریان نیز به همان نسبت تغییر می‌کند. در این بازه قیمتی، حساسیت روی مواردی همچون کیفیت چرم صندلی‌ها، عملکرد سیستم صوتی، عایق‌بندی کابین و دوام قطعات فنی بسیار بالاتر می‌رود. با توجه به افزایش ۵۰ درصدی، خریداران حق دارند بپرسند که آیا بهمن موتور در کنار این افزایش قیمت، ارتقای کیفی یا آپشن جدیدی را نیز روی خودرو اعمال کرده است؟ تا بدین لحظه اطلاعاتی مبنی بر تغییر در مشخصات فنی یا آپشن‌ها منتشر نشده و به نظر می‌رسد این افزایش صرفاً ناشی از تورم هزینه‌های تولید باشد.

​

تأثیر روانی و واقعی بر بازار شب عید

انتشار این لیست قیمت در بهمن ماه ۱۴۰۴، درست در زمانی که بازار خود را برای معاملات شب عید آماده می‌کرد، می‌تواند اثرات مخربی بر ثبات بازار داشته باشد. تجربه نشان داده است که افزایش قیمت کارخانه، به عنوان یک محرک قوی (Trigger)، فنر قیمت‌ها را در بازار آزاد رها می‌کند.

​

سناریوهای پیش روی بازار

اولین پیامد این بخشنامه، توقف موقت معاملات است. فروشندگان خودروهای فیدلیتی و ریسپکت در بازار آزاد، بلافاصله قیمت‌های خود را بر اساس نرخ جدید کارخانه به‌روزرسانی خواهند کرد. اگر تا دیروز اختلاف قیمت کارخانه و بازار جذابیت سرمایه‌گذاری ایجاد می‌کرد، اکنون با نزدیک شدن قیمت کارخانه به قیمت‌های حاشیه بازار (و حتی عبور از آن در برخی تحلیل‌ها)، ممکن است شاهد دو پدیده باشیم: یا بازار آزاد برای حفظ فاصله خود جهشی وحشتناک خواهد داشت، و یا به دلیل نبود قدرت خرید، بازار وارد یک رکود تورمی عمیق‌تر می‌شود. با توجه به جهش ۷۰ درصدی ریسپکت، احتمالاً دارندگان مدل‌های قدیمی‌تر این خودرو برندگان اصلی این بازی در بازار کارکرده خواهند بود، چرا که ارزش دارایی آن‌ها یک‌شبه رشد چشمگیری داشته است.

​

جمع‌بندی نهایی

بخشنامه جدید بهمن موتور، یک نقطه عطف تلخ برای متقاضیان خودرو در سال ۱۴۰۴ است. افزایش قیمت‌هایی که از ۵۰ درصد شروع شده و به ۷۰ درصد می‌رسد، نشان‌دهنده وضعیت بحرانی زنجیره تأمین و تولید خودرو در کشور است. ریسپکت ۲ با قیمت ۲.۹۸ میلیارد و فیدلیتی الیت با قیمت‌های ۳.۲۸ و ۳.۳۶ میلیارد تومان، اکنون وارد فاز جدیدی از رقابت شده‌اند که در آن، رقیب اصلی آن‌ها نه دیگر خودروهای چینی، بلکه وارداتی‌های کارکرده با اصالت ژاپنی و اروپایی هستند. باید دید آیا وزارت صمت و نهادهای نظارتی با این میزان افزایش قیمت موافقت قطعی داشته‌اند و آیا سایر خودروسازان نیز در روزهای آینده، لیست‌های مشابهی با چنین درصدهای افزایشی را منتشر خواهند کرد یا خیر. آنچه مسلم است، رویای خرید خودروی صفر کیلومتر مونتاژی برای طبقه متوسط، با این قیمت‌ها دست‌نیافتنی‌تر از همیشه شده است.