جزئیات دوازدهمین مرحله فروش و تغییر استراتژی عرضه
گروه صنعتی ایرانخودرو در اطلاعیهای که میتوان آن را یکی از مهمترین اخبار خودرویی زمستان ۱۴۰۴ دانست، خبر از آغاز دوازدهمین مرحله فروش محصولات خود بدون قرعه کشی و با تحویل ۳۰ روزه داده است. طبق این اطلاعیه، فرآیند ثبتنام از ساعت ۱۰ صبح روز یکشنبه ۲۶ بهمنماه آغاز خواهد شد. نکته بسیار حائز اهمیت در این بخشنامه که آن را از طرحهای پیشین متمایز میکند، حذف شرط قرعهکشی برای بخشی از ظرفیت تولید و همچنین حذف شرط محدودیت پلاک فعال است. این تصمیم در حالی اتخاذ شده که بازار خودرو طی هفتههای اخیر نوسانات قیمتی شدیدی را تجربه کرده و فاصله قیمت کارخانه تا بازار آزاد به ارقام نجومی رسیده است.
در این طرح فروش، متقاضیان در سه گروه "عادی"، "طرح جوانی جمعیت" و "جایگزینی خودروهای فرسوده" دستهبندی شدهاند. نکته مثبت این طرح برای مصرفکنندگان واقعی، امکان ثبتنام همزمان در طرح اولویتبندی و طرح فروش اینترنتی است؛ هرچند که در صورت موفقیت در خرید اینترنتی، متقاضی از لیست اولویتبندی خارج خواهد شد. از سوی دیگر، منتقدان بازار بر این باورند که حذف شرط پلاک فعال، میتواند باعث هجوم سرمایههای سرگردان به سایت فروش شده و عملاً شانس مصرفکننده نهایی را کاهش دهد. با این حال، تزریق خودرو به بازار در روزهای پایانی سال، میتواند به عنوان یک مسکن موقت برای تب تند قیمتها عمل کند.
تحلیل شکاف قیمت ریرا؛ رکورددار سود در بازار
نگاهی دقیق به دادههای منتشر شده نشان میدهد که کراساوور ملی ایرانخودرو، یعنی ریرا، با اختلاف فاحشی نسبت به سایر محصولات، بیشترین حاشیه سود را برای خریداران به همراه دارد. قیمت کارخانهای این خودرو حدود ۲ میلیارد و ۱۲۶ میلیون تومان تعیین شده است، در حالی که قیمت آن در بازار آزاد به رقم حیرتانگیز ۲ میلیارد و ۷۶۵ میلیون تومان رسیده است. این یعنی یک اختلاف قیمت ۶۳۹ میلیون تومانی که عملاً جذابیت سرمایهگذاری روی این خودرو را دوچندان میکند.
دلایل فنی و بازاری شکاف قیمت ریرا
از منظر فنی، ریرا به عنوان جدیدترین پلتفرم ایرانخودرو با موتور EFP توربو و امکانات رفاهی بهروز، رقیبی جدی برای چینیهای مونتاژی محسوب میشود. همین تازگی و عرضه محدودتر نسبت به سایر محصولات، باعث شده تا عطش بازار برای آن بالا باشد. نکته مثبت ماجرا در این است که صنعت خودروی داخلی بالاخره محصولی را عرضه کرده که از نظر آپشن و قوای محرکه، تقاضای بالایی دارد. اما جنبه منفی و نگرانکننده، تبدیل شدن یک کالای مصرفی به یک کالای سرمایهای با سود خالص بیش از نیم میلیارد تومان است که میتواند باعث ایجاد صفهای طولانی و اختلال در سامانه فروش شود.
خانواده پژو ۲۰۷؛ همچنان محبوب و نقدشونده
خانواده پژو ۲۰۷ در این طرح فروش با تنوع بالایی عرضه شدهاند که شامل مدلهای مجهز به موتور TU3، فرمان هیدرولیک، سقف شیشهای (پانوراما) و نسخه اتوماتیک است. تحلیل دادهها نشان میدهد که پژو ۲۰۷ پانوراما دستی با اختلاف قیمت ۴۵۱ میلیون تومانی، جذابترین گزینه در میان هاچبکها برای سرمایهگذاران است. نسخه اتوماتیک نیز با اختلاف ۴۲۴ میلیون تومانی در رتبه بعدی قرار دارد. حتی مدل پایه با موتور TU3 که از پیشرانه ضعیفتری بهره میبرد، اختلاف قیمتی معادل ۲۵۴ میلیون تومان را ثبت کرده است.
این آمارها نشاندهنده یک واقعیت تلخ و شیرین در بازار ایران است: خودروهای هاچبک و جوانپسند همچنان "پول نقد" محسوب میشوند. نقدشوندگی بسیار بالای خانواده ۲۰۷ باعث شده تا حتی با وجود پلتفرمهای قدیمی و برخی ایرادات مونتاژی، همچنان در صدر تقاضا باشند. نکته منفی فنی در اینجا، عرضه ۲۰۷ با موتور TU3 است؛ موتوری که عملاً متعلق به پژو ۲۰۶ تیپ ۲ بود و نصب آن روی بدنه ۲۰۷، نوعی عقبگرد فنی محسوب میشود، اما اختلاف قیمت ۲۵۴ میلیون تومانی باعث میشود خریداران چشم بر این ضعف فنی ببندند.
سدانهای خانوادگی؛ رقابت داخلی تارا و دنا پلاس
در بخش سدانها، رقابت جالبی میان تارا و دنا پلاس شکل گرفته است. تارا دستی با اختلاف قیمت ۲۴۶ میلیون تومانی، کمترین حاشیه سود را در میان خودروهای سواری (به جز سورن) دارد. این در حالی است که تارا اتوماتیک اختلاف ۲۶۸ میلیون تومانی را تجربه میکند. در مقابل، خانواده دنا پلاس وضعیت بهتری در بازار آزاد دارند. دنا پلاس اتوماتیک ۳۱۶ میلیون تومان و دنا پلاس دستی (با رینگ فولادی و آلومینیومی) حدود ۳۶۵ میلیون تومان سود نصیب خریداران میکنند.
چرا دنا از تارا محبوبتر است؟
از نظر مهندسی، تارا بر روی پلتفرم جدیدتر IKP1 توسعه یافته و ایمنی بالاتری نسبت به پلتفرم قدیمی دنا دارد. اما بازار ایران نشان داده که به طراحی ظاهری و پیشینه ذهنی خودرو اهمیت بیشتری میدهد. طراحی بحثبرانگیز چراغهای عقب تارا و برخی مشکلات مونتاژی اولیه، هنوز در ذهن خریداران باقی مانده است. نکته مثبت برای خریداران تارا این است که با رقابت کمتر و شانس برنده شدن بالاتری روبرو هستند، اما از سوی دیگر، افت قیمت و خواب سرمایه در این خودرو نسبت به دنا پلاس بیشتر است. دنا پلاس با وجود پلتفرم قدیمی سمند، به دلیل طراحی عامهپسندتر و موتور EF7 توربو در نسخههای فول، همچنان جایگاه خود را حفظ کرده است.
سورن پلاس؛ اقتصادیترین گزینههای طرح
در انتهای لیست سوددهی، خانواده سورن پلاس قرار دارند. سورن پلاس با موتور XU7P کمترین اختلاف قیمت در این لیست را با رقم ۲۰۹ میلیون تومان به خود اختصاص داده است. نسخه دوگانهسوز این خودرو اما وضعیت بهتری دارد و اختلاف ۲۸۲ میلیون تومانی را ثبت کرده است. دلیل این امر واضح است: در شرایطی که قیمت بنزین و سهمیهبندیها دغدغه رانندگان، به خصوص در ناوگان حملونقل است، خودروهای دوگانهسوز ارج و قرب بیشتری پیدا میکنند.
استفاده از موتور XU7P که نسخه بهینهشده موتور قدیمی پژو ۴۰۵ است، اگرچه استهلاک کمتری نسبت به مدلهای قبلی دارد، اما همچنان از تکنولوژی ۸ سوپاپ رنج میبرد که برای سال ۱۴۰۴ تکنولوژی منسوخی محسوب میشود. با این حال، برای کسانی که به دنبال یک سدان جادار و کارمندی با هزینه نگهداری معقول هستند، سورن پلاس گزینه منطقی به نظر میرسد. نکته مثبت این بخش، در دسترس بودن بیشتر این خودرو برای مصرفکنندگان واقعی است، چرا که دلالان معمولاً به سراغ خودروهایی با حاشیه سود بالای ۳۰۰ میلیون تومان میروند.
جدول تحلیل قیمت و حاشیه سود محصولات ایرانخودرو
در ادامه، جدول کامل قیمت کارخانه، قیمت بازار و میزان حاشیه سود (اختلاف قیمت) برای تمام خودروهای موجود در این طرح فروش ارائه شده است. این ارقام بر اساس آخرین استعلامهای بازار در بهمن ۱۴۰۴ تنظیم شدهاند:
| نام خودرو | قیمت کارخانه (تومان) | قیمت بازار (تومان) | اختلاف قیمت (سود) |
|---|
| ریرا | 2,126,000,000 | 2,765,000,000 | 639,000,000 |
| پژو 207 دستی (پانوراما) | 1,224,000,000 | 1,675,000,000 | 451,000,000 |
| پژو 207 اتوماتیک | 1,396,000,000 | 1,820,000,000 | 424,000,000 |
| 207 دستی (هیدرولیک) | 1,147,000,000 | 1,520,000,000 | 373,000,000 |
| دنا پلاس دستی (رینگ فولادی) | 1,344,000,000 | 1,710,000,000 | 366,000,000 |
| دنا پلاس دستی (رینگ آلومینیومی) | 1,380,000,000 | 1,745,000,000 | 365,000,000 |
| دنا پلاس اتوماتیک | 1,724,000,000 | 2,040,000,000 | 316,000,000 |
| سورن دوگانه سوز | 1,198,000,000 | 1,480,000,000 | 282,000,000 |
| تارا اتوماتیک | 1,682,000,000 | 1,950,000,000 | 268,000,000 |
| پژو 207 موتور TU3 | 1,066,000,000 | 1,320,000,000 | 254,000,000 |
| تارا دستی | 1,374,000,000 | 1,620,000,000 | 246,000,000 |
| سورن XU7P | 1,141,000,000 | 1,350,000,000 | 209,000,000 |
منبع جدول: اطلاعیه فروش شماره ۱۲ ایرانخودرو و استعلام نرخ بازار آزاد - بهمن ۱۴۰۴
جمعبندی: فرصتی برای خرید یا تنش جدید در بازار؟
دوازدهمین مرحله فروش ایرانخودرو با ویژگیهای خاص خود، دو روی یک سکه است. روی اول، تلاش خودروساز برای عرضه مستقیم و بدون واسطه قرعهکشی است که در صورت تداوم و افزایش تیراژ، میتواند به مرور زمان حباب قیمتی را کوچکتر کند. این اقدام جسورانه برای حذف محدودیت پلاک فعال، سیگنالی است که نشان میدهد شاید سیاستگذار به دنبال جذب نقدینگی سرگردان جامعه به سمت صنعت خودرو است.
اما روی دوم سکه، وجود اختلاف قیمتهای ۲۰۰ تا ۶۴۰ میلیون تومانی است که همچنان انگیزه سوداگری را زنده نگه میدارد. تا زمانی که سیاست قیمتگذاری دستوری فاصله معناداری با نرخ بازار داشته باشد، حتی فروشهای بدون قرعهکشی نیز نمیتوانند به طور کامل متقاضیان واقعی را از دلالان تفکیک کنند. با این حال، برای کسانی که قصد خرید خودرو برای مصرف شخصی را دارند، مدلهایی مانند تارا دستی و سورن پلاس به دلیل رقابت کمتر، شانس خرید بالاتری را ارائه میدهند، در حالی که ریرا و ۲۰۷ پانوراما میدان نبرد سرمایهگذاران خواهند بود.
