سقوط تاریخی تولید خودرو در ایران؛ تیراژ خودروسازان ۵۰ درصد آب رفت + جدول کامل اردیبهشت ۱۴۰۵

گزارش جامع و تحلیلی آمار تولید خودرو در اردیبهشت ۱۴۰۵؛ سقوط آزاد تیراژ در جاده مخصوص

تحلیل کلان وضعیت تولید خودرو در بهار ۱۴۰۵

بر اساس داده‌های منتشر شده در آمارنامه تجمیعی اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ توسط دفتر صنایع خودرو، صنعت خودروسازی ایران با یک بحران جدی در بخش تولید مواجه شده است. آمارهای رسمی نشان می‌دهند که مجموع تولید انواع خودرو در بخش‌های دولتی و خصوصی طی این مدت به ۸۹,۴۰۶ دستگاه رسیده است، در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته معادل ۱۷۸,۸۴۸ دستگاه بوده است. این آمار از یک افت شدید ۵۰ درصدی در کل صنعت خودروی کشور حکایت دارد که زنگ خطری بزرگ برای بازار و مصرف‌کنندگان محسوب می‌شود. در بخش خودروهای سواری، تولید با کاهش ۵۰.۸ درصدی از ۱۶۰,۰۳۰ دستگاه به تنها ۷۸,۷۵۹ دستگاه سقوط کرده است.

با این حال، در میان این ریزش سراسری، بخش مینی‌بوس و میدل‌باس به عنوان یک نکته مثبت ظاهر شده است. تولید در این بخش با رشد ۱۲.۲ درصدی از ۷۴ دستگاه در سال گذشته به ۸۳ دستگاه در سال جاری رسیده است که نشان‌دهنده توجه نسبی به نوسازی این بخش از ناوگان حمل و نقل عمومی است. در مقابل، تولید ون‌ها با یک افت فاجعه‌بار ۹۴.۱ درصدی مواجه شده و از ۶۹۹ دستگاه به تنها ۴۱ دستگاه کاهش یافته است که این مسئله می‌تواند در آینده نزدیک به کمبود شدید این نوع خودرو در بازار تجاری منجر شود.

در سال جاری حدود نود هزار دستگاه انواع خودرو در کشور تولید شده که نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ٪۵۰ کاهش را نشان می دهد.

عملکرد پنج خودروساز برتر کشور؛ پیشتازان در مسیر نزولی

نگاهی به جدول تولیدکنندگان برتر نشان می‌دهد که تمام غول‌های خودروسازی کشور، چه در بخش دولتی و چه خصوصی، با کاهش شدید تیراژ دست و پنجه نرم می‌کنند. گروه ایران خودرو با تولید ۵۳,۹۵۶ دستگاه همچنان در رتبه اول قرار دارد، اما نسبت به تولید ۸۰,۷۲۴ دستگاهی سال گذشته، با افت ۳۳ درصدی روبرو شده است. این کاهش تیراژ در گروه سایپا به مراتب وخیم‌تر است؛ سایپا با تولید ۱۴,۴۱۳ دستگاه در رتبه دوم ایستاده، اما افت سنگین ۶۹ درصدی را در کارنامه خود ثبت کرده است.

نکته منفی و نگران‌کننده دیگر، سقوط آزاد شرکت‌های خصوصی است که تا پیش از این به عنوان سوپاپ اطمینان بازار عمل می‌کردند. خودروسازی مدیران که رتبه چهارم را در اختیار دارد، با کاهش ۸۸ درصدی تولید مواجه شده و تیراژ آن از ۱۵,۳۳۰ دستگاه به تنها ۱,۸۴۸ دستگاه رسیده است. با وجود این شرایط تاریک، حفظ رتبه سوم توسط کرمان موتور با تولید ۲,۲۵۶ دستگاه (رغم افت ۷۶ درصدی) نشان از تلاش این شرکت برای حفظ سهم بازار خود در شرایط بحرانی دارد.

منبع جدول: آمارنامه تجمیعی اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ دفتر صنایع خودرو

بررسی تفکیکی محصولات گروه صنعتی ایران خودرو

گروه صنعتی ایران خودرو به عنوان بزرگترین خودروساز داخلی، در بخش خودروهای سواری مجموعاً ۴۱,۳۶۶ دستگاه در اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ تولید کرده است که نسبت به ماه مشابه سال قبل افت ۲۰ درصدی را نشان می‌دهد. در آمار تجمیعی دو ماهه نیز، تولید سواری این شرکت ۵۳,۹۵۶ دستگاه بوده است. خانواده پژو ۲۰۷ با تولید ۱۲,۹۳۹ دستگاه همچنان پرچمدار تولیدات این شرکت است، هرچند نسبت به آمار ۱۶,۹۹۲ دستگاهی سال قبل با کاهش ۲۴ درصدی مواجه شده است.

در این میان، یک دستاورد مثبت و قابل توجه برای ایران خودرو، رشد تولید دنا پلاس معمولی است که از ۳,۰۶۸ دستگاه در سال ۱۴۰۴ به ۴,۶۰۲ دستگاه در سال جاری رسیده و رشد ۵۰ درصدی را تجربه کرده است. همچنین تولید خودروی کراس‌اوور هایما S5 توربو با یک جهش خیره‌کننده ۹۵۸ درصدی روبرو شده و از ۵۰ دستگاه به ۵۲۹ دستگاه افزایش یافته است. با این وجود، نکته منفی در سبد محصولات این شرکت، توقف نسبی تولید پژو ۲۰۷ اتوماتیک پانوراما و کاهش ۳۰ درصدی آن است که می‌تواند پاسخگویی به نیاز بازار در سگمنت هاچ‌بک‌های اتوماتیک را دچار چالش کند.

جدول کامل آمار تولید سواری ایران خودرو

منبع جدول: آمارنامه تجمیعی اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ دفتر صنایع خودرو

کارنامه گروه سایپا؛ سقوط آزاد در تولید خودروهای اقتصادی

بررسی کارنامه گروه خودروسازی سایپا تصویری نگران‌کننده از وضعیت تولید خودروهای ارزان‌قیمت‌تر بازار ارائه می‌دهد. تولید کل سواری این شرکت در دو ماهه نخست ۱۴۰۵ برابر با ۱۱,۲۹۰ دستگاه بوده که نسبت به تولید ۳۰,۴۷۳ دستگاهی مدت مشابه سال قبل، ریزش شدید ۶۳ درصدی را نشان می‌دهد. خودروی کوئیک آر با تولید ۱,۶۳۶ دستگاه نسبت به ۷,۶۴۰ دستگاه سال گذشته افت سنگین ۷۹ درصدی را تجربه کرده است که این امر تأثیر منفی مستقیمی بر عرضه خودروهای اقتصادی به جامعه هدف دارد.

با این وجود، در میان این آمارهای نزولی، نکته مثبت و استراتژیک برای سایپا ورود محصولات جدید به خط تولید است. در این دوره، تولید خودروی سهند اتوماتیک با ۵۶ دستگاه و اطلس اتوماتیک با ۷۱ دستگاه آغاز شده است که نشانگر برنامه‌ریزی این شرکت برای تنوع‌بخشی به سبد محصولات و حرکت به سمت خودروهای به‌روزتر است. هرچند تیراژ این خودروهای جدید هنوز در سطح پایینی قرار دارد، اما حفظ این روند می‌تواند در آینده سبد محصولات سایپا را بهبود بخشد.

جدول کامل آمار تولید سواری سایپا

منبع جدول: آمارنامه تجمیعی اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ دفتر صنایع خودرو

خودروسازان خصوصی؛ پایان رویای مونتاژ در جاده مخصوص

وضعیت شرکت‌های مونتاژکار و خصوصی در اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ به معنای واقعی کلمه بحرانی است. در سال جاری، تولید بخش خصوصی با افت سنگین ۶۸ درصدی به تنها ۱۱,۶۱۷ دستگاه محدود شده است. سهم این بخش از کل تولیدات کشور اکنون حدود ۱۳ درصد ارزیابی می‌شود. شرکت مدیران خودرو با توقف کامل تولید برخی محصولات کلیدی خود نظیر خانواده تیگو ۷ و MVM X22، ضربه سنگینی به آمار تولید خصوصی‌ها وارد کرده است. این موضوع یک نکته به شدت منفی برای بازار است که می‌تواند به کاهش عرضه خودروهای کراس‌اوور منجر شود.

با این حال، در این بخش نیز می‌توان نقاط روشنی یافت. شرکت سانیار موتور پارسیان با تولید ۷۵۳ دستگاه از مدل تیسان 05، موفق شده رشد ۱۵۳ درصدی را در تولیدات خود رقم بزند که دستاوردی چشمگیر در شرایط فعلی اقتصاد کشور است. همچنین شرکت آرین پارس موتور با تثبیت تولید لاماری در سطح ۵۳۱ دستگاه (رشد صفر درصدی نسبت به ماه قبل)، توانسته در برابر موج منفی بازار مقاومت کرده و ثبات تولید خود را حفظ کند.

جدول کامل آمار خودروسازان خصوصی

منبع جدول: آمارنامه تجمیعی اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ دفتر صنایع خودرو

وضعیت ناوگان تجاری و سنگین؛ سایه روشن‌های تولید کامیون و اتوبوس

در بخش خودروهای تجاری سنگین شامل کامیونت، کامیون و کشنده، مجموع تولیدات کشور در اردیبهشت ۱۴۰۵ به ۱,۸۴۴ دستگاه رسیده است که در مقایسه با ۲,۳۱۲ دستگاه سال گذشته افت ۲۰ درصدی را به ثبت رسانده است. کاهش تیراژ در بخش تجاری یک نکته منفی عمیق برای چرخه لجستیک و نوسازی ناوگان فرسوده جاده‌ای محسوب می‌شود. شرکت سیبا موتور با افت ۸۷ درصدی، یکی از سنگین‌ترین کاهش‌ها را در تولید کشنده تجربه کرده است.

با این حال، در این سگمنت نقاط قوت امیدواری‌کننده‌ای نیز دیده می‌شود. گروه صنعتی ایران خودرو دیزل موفق شده تولید محصولات سنگین خود را از ۱,۱۳۵ دستگاه به ۱,۴۰۵ دستگاه افزایش داده و رشد ۲۴ درصدی را ثبت کند که دستاوردی حیاتی برای تأمین کامیون‌های بازار است. علاوه بر این، دیما دیزل نیز تولیدات خود را از ۴۲ دستگاه به ۹۴ دستگاه رسانده و رکورد رشد ۱۲۴ درصدی را بر جای گذاشته است که نشان‌دهنده پویایی برخی از بازیگران بخش خصوصی در حوزه خودروهای کار است.

جدول جامع خودروسازان تجاری و سنگین

منبع جدول: آمارنامه تجمیعی اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ دفتر صنایع خودرو