بررسی عملکرد کلان ایران خودرو در اردیبهشت ۱۴۰۵
بر اساس دادههای منتشر شده در آمارنامه تجمیعی اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ توسط دفتر صنایع خودروی وزارت صمت، صنعت خودروسازی کشور روزهای پرالتهابی را سپری میکند. در این میان، گروه صنعتی ایران خودرو به عنوان بزرگترین خودروساز خاورمیانه و لکوموتیو صنعت خودروی ایران، با وجود حفظ رتبه نخست در جدول تولیدکنندگان، با افت شدید و نگرانکننده تیراژ مواجه شده است. مجموع تولید سواری این شرکت در دو ماهه نخست سال جاری به ۵۳,۹۵۶ دستگاه رسیده است که در مقایسه با تولید ۸۰,۷۲۴ دستگاهی در مدت مشابه سال گذشته، یک افت سنگین ۳۳ درصدی را به ثبت رسانده است.
نکته به شدت منفی در این آمار، کاهش ظرفیت عرضه برای محصولاتی است که تقاضای انباشته بسیار بالایی در بازار دارند. این افت ۳۳ درصدی در تولید سواریها، مستقیماً بر تعهدات سامانه یکپارچه فروش تأثیر گذاشته و میتواند به طولانیتر شدن صف انتظار مشتریان منجر شود. با بررسی کل تولیدات گروه صنعتی ایران خودرو (شامل سواری، وانت، ون، اتوبوس و تجاری سنگین)، آمار تجمیعی تا پایان اردیبهشت ۱۴۰۵ عدد ۵۷,۴۷۷ دستگاه را نشان میدهد که نسبت به تولید ۸۴,۴۰۶ دستگاهی سال ۱۴۰۴، افت کلی ۳۱.۹ درصدی را روایت میکند. با این حال، در دل این بحران تولید، نکات مثبتی نظیر رشد در برخی کلاسهای خاص و خودروهای جدید نیز به چشم میخورد که نشاندهنده تغییر استراتژی این شرکت به سمت محصولات با حاشیه سود بالاتر است.
پژو ۲۰۷؛ پرچمدار هاچبکها در مسیر کاهش تولید
خانواده پژو ۲۰۷ که سالهاست عنوان محبوبترین و پرفروشترین محصول ایران خودرو را یدک میکشد، قربانی اصلی این افت تولید بوده است. آمارها نشان میدهند که مجموع تولید گروه پژو ۲۰۷ در دو ماهه نخست سال به ۱۲,۹۳۹ دستگاه رسیده است، در حالی که این رقم در سال گذشته ۱۶,۹۹۲ دستگاه بود (افت ۲۴ درصدی). مدل پایه یعنی پژو ۲۰۷ دستی با تولید ۱۳,۲۰۸ دستگاه (آمار گروهی)، همچنان بیشترین سهم را در خطوط تولید دارد اما نسبت به سال قبل افت ۳۳ درصدی را تجربه کرده است.
نکته بسیار منفی برای طرفداران خودروهای اتوماتیک، سقوط آزاد تیراژ در نسخههای بدون کلاچ این خودرو است. پژو ۲۰۷ اتوماتیک پانوراما با افت ۳۰ درصدی به ۵۳۷ دستگاه رسیده و تولید پژو ۲۰۷ اتوماتیک معمولی با یک ریزش شدید ۶۳ درصدی، از ۱,۶۵۲ دستگاه به تنها ۶۰۶ دستگاه نزول پیدا کرده است. این کاهش محسوس در تولید گیربکسهای اتوماتیک، سیگنال منفی قدرتمندی برای بازار آزاد است. با این وجود، معرفی و آغاز تولید محصول جدید و کراساوور ملی ریرا با ثبت تولید ۱,۲۱۴ دستگاه در بهار ۱۴۰۵، یک نکته بسیار مثبت و امیدوارکننده در توسعه سبد محصولات این شرکت محسوب میشود.
خانواده دنا و تارا؛ نوسان شدید در سدانهای ملی
در بخش سدانهای خانوادگی و ملی، وضعیت تولید کاملاً پرنوسان و دوگانه است. تولید مجموع محصولات خانواده دنا با افت ۱۶ درصدی، از ۷,۹۱۲ دستگاه به ۶,۶۷۵ دستگاه کاهش یافته است. اما در این میان، یک دستاورد بسیار مثبت دیده میشود؛ تولید دنا پلاس معمولی (دستی) با رشد درخشان ۵۰ درصدی از ۳,۰۶۸ دستگاه به ۴,۶۰۲ دستگاه جهش یافته است که خبر خوبی برای متقاضیان این محصول به شمار میآید. در نقطه مقابل، تولید دنا پلاس توربو اتوماتیک با افت ۵۷ درصدی از ۴,۸۴۴ دستگاه به ۲,۰۷۳ دستگاه کاهش یافته است.
سدان جدیدتر ایران خودرو یعنی تارا نیز از این طوفان کاهش در امان نبوده است. مجموع تولید تارا با افت ۲۲ درصدی به ۶,۵۸۸ دستگاه رسیده است. تارا دستی کاهش ۱۵ درصدی و تارا اتوماتیک کاهش ۳۴ درصدی (تولید ۲,۲۹۹ دستگاه) را تجربه کردهاند. البته در کنار این آمار، ثبت تولید ۱ دستگاه تارا هیبرید به عنوان نمونههای اولیه، گامی مثبت به سوی فناوریهای نوین هیبریدی در جاده مخصوص ارزیابی میشود.
محصولات مونتاژی و تجاری؛ از رکوردشکنی هایما تا رونق ناوگان سنگین
استراتژی گروه صنعتی ایران خودرو در بخش خودروهای مونتاژی و تجاری، نتایج کاملاً متفاوتی را نسبت به سواریهای ملی رقم زده است. در سایت ایران خودرو خراسان، تولید شاسیبلندهای مونتاژی خانواده هایما با نوسانات عجیبی همراه است. در حالی که مجموع تولیدات هایما با افت ۵۶ درصدی از ۲,۲۲۴ دستگاه به ۱,۰۵۸ دستگاه رسیده، اما یک شگفتی بزرگ در این بین وجود دارد.
تولید خودروی هایما S5 توربو با یک رکوردشکنی بینظیر و جهش ۹۵۸ درصدی، از تنها ۵۰ دستگاه در سال گذشته به ۵۲۹ دستگاه در اردیبهشت ۱۴۰۵ رسیده است که یک نکته به شدت مثبت برای تداوم حیات خودروهای چینی در این شرکت است. در مقابل، مدل محبوب هایما S7 توربو با افت ۷۱ درصدی روبرو شده و تولید آن به ۴۷۰ دستگاه محدود شده است.
ایران خودرو دیزل؛ نقطه امیدبخش لجستیک جادهای
در بخش خودروهای کار و تجاری، وضعیت تولید در گروه ایران خودرو با نقاط روشن و تاریکی همراه است. در بخش وانتبارها، تولید وانت آریسان با افت ۱۱ درصدی در کل گروه به ۲,۱۱۶ دستگاه رسیده است. همچنین تولید ون وانا به طور کامل متوقف شده و با افت ۱۰۰ درصدی، از ۱۴۴ دستگاه به صفر رسیده است که یک ضربه منفی به ناوگان مسافربری سبک محسوب میشود.
اما نقطه قوت و دستاورد بسیار مثبت این گروه خودروسازی، عملکرد درخشان شرکت ایران خودرو دیزل در تولید ناوگان سنگین است. در شرایطی که اکثر تجاریسازان با افت تولید مواجهاند، ایران خودرو دیزل موفق شده تولید کامیونت، کامیون و کشنده خود را با رشد ۲۴ درصدی، از ۱,۱۳۵ دستگاه در سال قبل به ۱,۴۰۵ دستگاه ارتقا دهد. همچنین تولید ۱۷ دستگاه اتوبوس برقی (e-C12) برای نوسازی ناوگان حمل و نقل عمومی درونشهری، یک گام استراتژیک و کلیدی در حفظ محیط زیست و حرکت به سوی انرژیهای پاک است.
جدول تفکیکی و کامل آمار تولید محصولات ایران خودرو در بهار ۱۴۰۵
در ادامه، کد کامل و تفکیکی آمار تولید کلیه محصولات گروه صنعتی ایران خودرو در دو ماهه نخست سال ۱۴۰۵ در مقایسه با سال ۱۴۰۴، بر اساس دادههای رسمی وزارت صمت ارائه شده است.
| نوع محصول / کلاس | نام دقیق محصول | تولید تجمیعی ۱۴۰۵ (دستگاه) | تولید تجمیعی ۱۴۰۴ (دستگاه) | درصد تغییر |
| خانواده پژو ۲۰۷ | پژو ۲۰۷ دستی | ۱۳,۲۰۸ | ۱۹,۴۵۰ | -۳۳٪ |
| پژو ۲۰۷ دستی TU3 | ۱,۷۸۲ | ۱,۳۵۸ | +۳۱٪ |
| پژو ۲۰۷ اتوماتیک پاناروما | ۵۳۷ | ۷۷۲ | -۳۰٪ |
| پژو ۲۰۷ اتوماتیک | ۶۰۶ | ۱,۶۵۲ | -۶۳٪ |
| جمع محصولات پژو ۲۰۷ | ۱۲,۹۳۹ | ۱۶,۹۹۲ | -۲۴٪ |
| کراساوور ملی | ریرا | ۱,۲۱۴ | ۰ | +۱۰۰٪ |
| جمع محصولات ریرا | ۱,۲۱۴ | ۰ | +۱۰۰٪ |
| خانواده دنا | دنا پلاس | ۴,۶۰۲ | ۳,۰۶۸ | +۵۰٪ |
| دنا پلاس توربو اتوماتیک | ۲,۰۷۳ | ۴,۸۴۴ | -۵۷٪ |
| جمع محصولات دنا | ۶,۶۷۵ | ۷,۹۱۲ | -۱۶٪ |
| خانواده تارا | تارا دستی | ۴,۲۸۸ | ۵,۰۲۱ | -۱۵٪ |
| تارا هیبرید | ۱ | ۰ | +۱۰۰٪ |
| تارا اتوماتیک | ۲,۲۹۹ | ۳,۴۷۷ | -۳۴٪ |
| جمع محصولات تارا | ۶,۵۸۸ | ۸,۴۹۸ | -۲۲٪ |
| خانواده هایما | هایما S5 توربو | ۵۲۹ | ۵۰ | +۹۵۸٪ |
| هایما S7 توربو | ۴۷۰ | ۱,۶۳۹ | -۷۱٪ |
| هایما 8S توربو | ۰ | ۴۱ | -۱۰۰٪ |
| هایما X7 | ۵۹ | ۴۹۴ | -۸۸٪ |
| جمع محصولات هایما | ۱,۰۵۸ | ۲,۲۲۴ | -۵۶٪ |
| خانواده رانا | رانا پلاس | ۲,۱۶۵ | ۷۸۳ | +۱۷۷٪ |
| جمع محصولات رانا | ۲,۱۶۵ | ۷۸۳ | +۱۷۷٪ |
| خانواده سورن | سورن پلاس (خراسان) | ۱,۲۰۴ | ۱,۳۷۳ | -۱۲٪ |
| سورن پلاس XU7P (تبریز) | ۱,۵۶۹ | ۳۹۵ | +۲۹۷٪ |
| سورن پلاس دوگانه سوز EF7 (تبریز) | ۱,۷۲۳ | ۳,۹۵۰ | -۵۶٪ |
| محصولات سفیر | سفیر اتوماتیک | ۹ | ۹ | ۰٪ |
| جمع کل خودروهای سواری ایران خودرو | ۵۳,۹۵۶ | ۸۰,۷۲۴ | -۳۳٪ |
| وانت | مجموع وانت آریسان (گروه) | ۲,۱۱۶ | ۲,۳۸۶ | -۱۱٪ |
| ون مسافری | ون وانا | ۰ | ۱۴۴ | -۱۰۰٪ |
| اتوبوس مسافربری | اتوبوس برقی e-C12 | ۱۷ | ۰ | +۱۰۰٪ |
| تجاری سنگین | جمع کامیونت، کامیون و کشنده | ۱,۴۰۵ | ۱,۱۳۵ | +۲۴٪ |
| جمع کل تمامی خودروهای تولیدی ایران خودرو | ۵۷,۴۷۷ | ۸۴,۴۰۶ | -۳۱.۹٪ |
منبع جدول: آمارنامه تجمیعی اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ دفتر صنایع خودرو