ژانگ گویبینگ، رئیس بخش بینالملل شرکت خودروسازی چری، با اشاره به شکاف فنی فزاینده میان ایالات متحده و سایر خودروسازان خارجی، هشدار داد که ممنوعیت حضور خودروهای چینی در بازار آمریکا میتواند در آینده به یک بحران جدی برای صنعت خودروسازی این کشور تبدیل شود؛ بحرانی که نه تنها به عقبماندگی فناوری خودروها منجر میشود، بلکه هزینه نهایی پرداختشده توسط مصرفکنندگان آمریکایی را نیز به شدت افزایش خواهد داد.
هشدار مدیرعامل چری؛ بازار آمریکا بدون رقابت درجا میزند
ژانگ گویبینگ با اشاره به تفاوت بازارهایی مانند استرالیا و اروپا (که حضور خودروهای چینی در آنها آزاد است) با بازار بسته ایالات متحده، اظهار داشت:
«اگر طی پنج یا ده سال آینده، رقابت سازندهای در بازار داخلی آمریکا شکل نگیرد، در سایر نقاط جهان با خودروهایی کاملا متفاوت و مدرن روبهرو خواهیم بود، در حالی که در ایالات متحده همچنان شاهد تولید خودروهای بسیار قدیمی خواهیم بود. من نمیدانم در آن زمان وضعیت چگونه خواهد بود، اما فقدان رقابت پیامدهای مخربی دارد.»
خطر عقبماندگی فنی تنها نگرانی موجود نیست. گویبینگ به موضوع قیمتها نیز اشاره کرد:
«دیروز برخی از روزنامهنگاران میگفتند میانگین قیمت خودرو در ایالات متحده اکنون حدود ۶۰ هزار دلار است که رقم بسیار بالایی محسوب میشود. دلیل این امر روشن است: چون رقابتی وجود ندارد، مشتریان آمریکایی مجبورند پول بیشتری پرداخت کنند.»
پیکاپ چریدر حال حاضر، خودروهای چینی بخش عمدهای از بازار استرالیا را در اختیار گرفتهاند؛ در ماه سپتامبر، ۳۸.۹ درصد از تمام خودروهای جدید فروختهشده در این کشور ساخت چین بودهاند و سهم چری از این بازار نزدیک به ۱۰ درصد است. مدیران این شرکت معتقدند که استرالیا میتواند بستری برای یادگیری و درک بهتر بازار آمریکا باشد؛ رویکردی که با توسعه بازار به سمت کانادا نیز دنبال میشود.
آیا خودروسازان آمریکایی نیز خطر را حس کردهاند؟
جالب اینجاست که تنها چینیها به این مشکل پی نبردهاند. جیم فارلی، مدیرعامل فورد، بارها به این تهدید اشاره کرده است. او در سال ۲۰۲۵، ظهور صنعت خودروی چین را با ورود خودروهای ژاپنی به آمریکا مقایسه کرد و گفت: «این مثل همان اتفاق است، اما در مقیاسی بسیار بزرگتر و قدرتمندتر.»
فارلی مدتی را به رانندگی با خودروی الکتریکی شیائومی SU7 در ایالات متحده اختصاص داد و اعتراف کرد که دلش نمیخواست آن را پس بدهد. او در توضیح این اقدام گفت: «آنها رقیب ما هستند، و برای شکست دادن رقیب، ابتدا باید او را به خوبی بشناسید.»
همچنین بیل فورد، رئیس هیئت مدیره این شرکت، در سال ۲۰۲۳ هشدار داد: «آنها (برندهای چینی) هنوز اینجا نیستند، اما ما معتقدیم در آینده وارد بازار خواهند شد و ما باید آماده باشیم.»
جیم فارلی، مدیرعامل فورداوایل امسال، فارلی بار دیگر هشدار خود را تکرار کرد: «اگر شما یک آمریکایی هستید و میخواهید ما در تجارت خودرو چینیها را شکست دهیم، همه باید به شدت مراقب اوضاع باشیم.»
با این وجود، ورود برندهای چینی به بازار ایالات متحده همچنان ممنوع است. ترکیبی از تعرفههای گمرکی سنگین بر واردات خودروهای برقی و مسدودسازی کامل «تکنولوژی خودروهای متصل» (بدون دریافت معافیتهای خاص)، مانع از حضور این خودروها در جادههای آمریکا شده است. همین قوانین سختگیرانه باعث شد تا برند پولستار پس از ناکامی در دریافت معافیت، مجبور به خروج از بازار ایالات متحده شود.
چرا این موضوع برای صنعت خودرو حیاتی است؟
خودروسازان چینی تمایل شدیدی برای ورود به بازار ایالات متحده (دومین بازار بزرگ خودروی نو در جهان) دارند، اما خودروسازان و قانونگذاران آمریکایی با تمام توان در برابر این ورود مقاومت میکنند.
با این حال، نمیتوان ادعای گویبینگ را نادیده گرفت. خودروسازان آمریکایی در حال حاضر از نظر تکنولوژی، بهویژه در زمینه خودروهای برقی، از رقبای چینی خود عقب ماندهاند. آنها در زمینه مدیریت هزینهها نیز دچار مشکل هستند، هرچند بخش زیادی از این اختلاف قیمت به تفاوت در هزینههای نیروی کار و یارانههای دولتی بازمیگردد.
حقیقت این است که اگر سودآوری کلان پیکاپهای غولپیکر و قوانین حمایتگرایانهای که مانع ورود رقبا به بازار این نوع خودروها میشود وجود نداشت، غولهای خودروسازی آمریکا مثل جنرالموتورز، فورد و استلانتیس اکنون در وضعیت اسفناکی قرار داشتند؛ وضعیتی که برای بقای آنها باید به سرعت تغییر کند.