زیاده خواهی خودروسازان از بانک مرکزی

زیاده خواهی خودروسازان از بانک مرکزی

سجاد حیدری
نویسنده
خودروسازان این روزها کمبود منابع را دلیل عدم تامین قطعات و تکمیل خودروهای ناقص اعلام می‌کنند و بانک مرکزی را مقصر این قضیه می‌دانند، اما قائم‌مقام بانک مرکزی اعلام کرده که خودروسازان پول اضافه می‌خواهند.
به گزارش خودروبانک و به نقل از تسنیم، در ماه‌های گذشته عدم تحویل خودروهای صفر به خریداران، گروه‌های زیادی را درگیر خود کرده است. با این حال تصاویر ماهواره‌ای از انبارهای خودروسازان نشان می‌دهد که این انبارهای مملو از خودرو بوده، اما دلیل عدم تحویل خودرو به خریداران مشخص نیست. البته خودروسازان کمبود قطعات را دلیل عدم تکمیل این خودروها می‌دانند. مردم نیز با این توضیحات قانع نشده و هر چند وقت با برگزاری تجمعاتی مقابل وزارت صمت از این موضوع گلایه کرده و خواهان تحویل خودروهای خریداری شده خود می‌شوند.
خودروسازان علت عدم تحویل خودروهای پیش‌فروش شده در موعد مقرر را عدم تامین قطعات از سوی قطعه‌سازان و اعمال تحریم‌های خارجی بیان می‌کنند. خودروسازان می‌گویند که پولی برای خرید قطعه از قطعه‌ساز ندارند و قطعه‌سازان نیز از طلب بسیار خود از خودروسازان گلایه دارند. اینبار خودروسازان بانک مرکزی را مقصر این قضیه می‌دانند و اعلام کرده‌اند: طبق مصوبه آذرماه سال ۹۷، بانک مرکزی موظف به تامین اعتبار خودروسازان بوده و در این مدت فقط ۴۰ هزار میلیارد ریال از این اعتبار پرداخت شده و تا کنون تسهیلات ارزی به خودروسازان پرداخت نشده است و به همین علت نمی‌توانیم هزینه‌های تامین قطعات را پرداخت کنیم.
خودروسازان تاکید دارند که بانک مرکزی می‌بایست ۱۱ هزار میلیارد تومان در دو بخش ریالی به ارزش ۴ هزار میلیارد تومان و ارزی به ارزش ۸۴۴ میلیون یورو به خودروسازان پرداخت کند، اما تا کنون فقط ۴ هزار میلیارد تومان پرداخت شده و به دلیل مشکلات فنی سیستم بانک مرکزی با وجود ابلاغ این مصوبه، هنوز تسهیلات ارزی به خودروسازان پرداخت نشده است. در رابطه با این مورد و به منظور شفافیت این موضوع گفتگویی با اکبر کمیجانی قائم‌مقام بانک مرکزی انجام شده که در ادامه می‌خوانید.
اکبر کمیجانی قائم‌مقام بانک مرکزی درباره ادعای خودروسازان مبنی بر عدم تامین اعتبار از سوی بانک مرکزی برای تکمیل قطعات خودروهای ناقص، اظهار داشت: در سال گذشته بانک مرکزی در راستای تقاضاهای مکرر هرساله خودروسازان، گزارشی را آماده کرد و به شورای پول و اعتبار ارائه کرد. بعد از بحث‌های مفصل در شورای پول و اعتبار به این نتیجه رسید که فرصت‌های را به خودروسازان با رعایت مصوبات، آئین‌نامه‌ها و مقررات بدهیم و در کنار آن عوامل بازدارنده نیز برداشته شد و راه را باز کردیم.
کمیجانی با اشاره به مصوبه ۱۰ مهر سال ۹۷ شورای پول و اعتبار، بیان داشت: در جلسه مهرماه سال گذشته شورای پول و اعتبار تقاضای خودروسازان مبنی بر جداسازی تسهیلات شرکت‌های اصلی از گروهای زیرمجموعه و ذی‌نفع را به تصویب رساند.
امتیازاتی که بانک مرکزی برای خودروسازان در نظر گرفت: پرداخت تسهیلات بدون در نظر گرفتن چک برگشتی
قائم‌مقام بانک مرکزی با اشاره به مصوبه ۳۰ مهرماه سال گذشته شورای پول و اعتبار به بانک‌ها گفت: در این مصوبه که به بانک‌ها نیز ابلاغ شد، دو خودروساز ایران‌خودرو و سایپا از شرایط نداشتن چک برگشتی و بدهی غیرجاری شرکت‌های گروه در زمان اخذ تسهیلات و ایجاد تعهدات برای شرکت‌های اصلی مستثنی شدند. همچنین در همان زمان مقرر شد که ۲۰ درصد از سرمایه پایه هر بانک به شرکت‌های خودروسازی تسهیلات پرداخت شود.
وی در ادامه افزود: این مصوبه در حال اجرا بود که مشکلات سال گذشته خودروسازان بوجود آمد که باعث کاهش تولید خودروسازان و تصویب مصوبه ۲۴ آذرماه ۹۷ از سوی معاون اول ریاست‌جمهوری شد. بر اساس آن مصوبه بانک مرکزی موظف به پرداخت تسهیلات ریالی و ارزی برای حل کمبود نقدینگی خودروسازان شد. در این مصوبه بنا شد که سقف تسهیلات ریالی به ۲ خودروساز بزرگ کشور افزایش یابد و تسهیلات ارزی به میزان ۸۴۴ میلیون یورو نیز پرداخت شود. کمیجانی در ادامه با بیان اینکه مشکلات اصلی ۲ خودروساز کشور با قطعه‌سازان بوده است، ادامه داد: بر همین اساس در ۲۳ بهمن ۹۷ بانک مرکزی تا حدودی شرایط را آسان‌تر از مصوبه قبلی کرد و ابلاغ شد برای مدت یکسال خودروسازان بتوانند این تسهیلات را دریافت کنند.

چرا فقط تسهیلات ریالی به خودروسازان پرداخت شده و تسهیلات ارزی هنوز به دست خودروسازان نرسیده است؟
اکبر کمیجانی با اشاره به پرداخت ۴ هزار میلیارد تومان به دو خودروساز سایپا و ایران‌خودرو، گفت: قرار بر این شد که ۲ هزار میلیارد تومان به شرکت اصلی ایران‌خودرو و ۲ هزار میلیارد تومان به شرکت اصلی سایپا پرداخت شود. این تسهیلات به نام خودروسازان و به حساب قطعه‌سازان مورد تایید وزارت صنعت و معدن واریز شد.
وی ادامه داد: با وجود فشار بسیار زیادی که در ماه‌های پایانی سال گذشته بر روی سیستم بانک مرکزی بود، از ۴ هزار میلیارد تومان ۳.۹ هزار میلیارد تومان به خودروسازان پرداخت شد. به خودروسازی سایپا ۱.۹ هزار میلیارد تومان و به خودروسازی ایران‌خودرو نیز ۲ هزار میلیارد تومان پرداخت شد. البته بانک مرکزی اعلام کرد بانک‌هایی که برای پرداخت این تسهیلات مشکل دارند، می‌توانند از منابع بانک مرکزی استفاده کنند. وی در ادامه تصریح کرد: خودروسازان تا زمانی که تسهیلات ریالی را دریافت می‌کردند، درخواستی برای دریافت تسهیلات ارزی و ال‌سی جدید برای ترخیص قطعاتی که از قبل وارد کرده بودند، نداشتند.
بعد از نوسانات ارزی تمایل خودروسازان برای دریافت تسهیلات ارزی کم شد.
قائم‌مقام بانک مرکزی درباره مشکل اصلی خودروسازان برای دریافت تسهیلات ارزی، گفت: مشکل اصلی خودروسازان برای دریافت تسهیلات ارزی، نوسان قیمت ارز در زمان تحویل و تسویه بود. وی ادامه داد: خودروسازان تا خرداد ۹۸ فرصت داشتند از این تسهیلات ارزی استفاده کنند، ولی با این وجود به موضوع نوسانات ارزی تاکید داشتند. وی افزود: برای گشایش ال‌سی، نرخ ارز به صورت روز محاسبه می‌شود و خودروسازان نیز نگران بودند که در زمان تسویه، قیمت ارز افزایش یابد و متحمل خسارت شوند. به همین منظور خودروسازان خواستار دریافت تسهیلات ریالی ثابت هستند، اما مقررات بانک مرکزی این اجازه را نمی‌دهد.
قائم‌مقام بانک مرکزی درباره پیشنهاد این بانک به خودروسازان گفت: به خودروسازان پیشنهاد شده که تسهیلات ارزی به صورت یوآن و روپیه دریافت کنند، اما خودروسازان دوباره موضوع مابه‌التفاوت قیمت ارز در زمان گشایش ال‌سی و پرداخت تعهدات را مطرح کردند، فرآیند گشایش ال‌سی و پرداخت تعهدات حداقل سه ماه به طول خواهد انجامید.
خودروسازان به فکر منابع جدید باشند. چرا خودروسازان از معافیت‌ها استفاده نکردند؟
کمیجانی با بیان اینکه دولت، وزارت صنعت و معدن و خودروسازان باید به فکر محلی برای تامین مابه‌التفاوت تسهیلات ارزی باشند، ادامه داد: افزایش تسهیلات ریالی مد نظر خودروسازان، آثار تورمی و افزایش نقدینگی را به همراه خواهد داشت و این موضوع برای بانک مرکزی مقدور نخواهد بود.
قائم‌مقام بانک مرکزی در پایان تصریح کرد: خودروسازان هر ساله از برخی محدودیت‌های مقرراتی، مشروط به واگذاری دارایی‌های مازاد و سهام بانک پارسیان (در خصوص شرکت ایران‌خودرو) مستثنی شده‌اند، اما اقدام موثری در این خصوص انجام نداده‌اند.

نظرات