اعلام لیست جدید محصولات ایران خودرو + جدول بهمن ۱۴۰۴

بازار خودروی ایران بار دیگر با شوکی بزرگ مواجه شده است؛ شوکی که این بار نه از سوی دلالان و نوسانات ارزی بازار آزاد، بلکه مستقیماً از قلب جاده مخصوص و خطوط تولید بزرگترین خودروساز کشور نشأت می‌گیرد. شرکت ایران خودرو در اقدامی ناگهانی و در تاریخ هفتم بهمن ماه ۱۴۰۴، لیست جدید قیمت پایه (کارخانه‌ای) محصولات خود را منتشر کرد. این لیست که شامل اصلاحیه‌های سنگین قیمتی برای محصولات پرتیراژ و همچنین قیمت‌گذاری برای محصولات جدید است، نشان‌دهنده تغییر استراتژی قیمت‌گذاری در ماه میانی زمستان ۱۴۰۴ است. افزایش قیمت‌هایی که در برخی مدل‌ها هوش از سر متقاضیان می‌برد و عملاً کفه ترازوی قدرت خرید را به نفع تورم سنگین‌تر می‌کند.

جهش سنگین قیمت‌ها؛ عبور ریرا از مرز ۲ میلیارد تومان

لیست منتشر شده توسط ایران خودرو حاوی نکات بسیار حائز اهمیتی است که نیازمند تحلیل دقیق است. شاید بتوان مهم‌ترین و نمادین‌ترین تغییر در این لیست را مربوط به کراس‌اوور ملی این شرکت، یعنی ری‌را (Reera) دانست. این خودرو که پیش‌تر با قیمتی در حدود ۱ میلیارد و ۲۹۹ میلیون تومان (قیمت پایه کارخانه) عرضه می‌شد، اکنون با یک جهش خیره‌کننده به عدد ۲۰ میلیارد و ۲۳۵ میلیون و ۳۰۶ هزار ریال (معادل بیش از ۲ میلیارد تومان) رسیده است. این افزایش قیمت تقریباً ۵۵ درصدی برای یک محصول داخلی، پیام واضحی از تغییرات بنیادین در هزینه‌های تولید و سیاست‌های مالی این شرکت دارد.

این افزایش تنها مختص به ری‌را نیست. خانواده دنا پلاس، تارا و حتی خودروی اقتصادی‌تری مانند پژو ۲۰۷ نیز از گزند این اصلاح قیمت در امان نمانده‌اند. برای مثال، تارا اتوماتیک V4 LX که به عنوان لوکس‌ترین سدان دنده‌اتوماتیک فعلی ایران خودرو شناخته می‌شود، از قیمت پایه ۹۹۰ میلیون تومان به حدود ۱ میلیارد و ۴۵۳ میلیون تومان جهش کرده است. این ارقام صرفاً بهای خام خودرو هستند و هنوز هزینه‌های جانبی نظیر مالیات بر ارزش افزوده، بیمه و عوارض شماره‌گذاری به آن‌ها اضافه نشده است.

محصولات جدید با موتورهای ارتقا یافته؛ توجیه فنی گرانی؟

در نامه‌ای که ایران خودرو خطاب به رئیس اداره نظارت بر ناشران گروه صنعتی و معدنی سازمان بورس ارسال کرده، لیستی تحت عنوان "محصولات جدید" دیده می‌شود. این لیست شامل خودروهایی است که با کد کلاس‌های جدید و تغییرات فنی عرضه شده‌اند. به نظر می‌رسد ایران خودرو با ارتقای استانداردهای فنی و استفاده از پیشرانه‌های به‌روزتر، سعی در توجیه بخشی از این افزایش قیمت دارد.

خودروهایی نظیر سورن پلاس با موتور TU5P و فرمان برقی، یا تارا اتوماتیک با پیشرانه EF7P در این لیست به چشم می‌خورند. استفاده از پیشرانه TU5P که نسخه ارتقا یافته و بهینه‌سازی شده موتور محبوب TU5 است، به دلیل داشتن سیستم زمان‌بندی متغیر سوپاپ‌ها (CVVT) و پمپ روغن متغیر، راندمان بالاتری نسبت به نسل قبل دارد. همچنین موتور EF7P نیز نسخه پلاس موتور ملی است که بهبودهایی در سیستم خنک‌کاری و مدیریت سوخت داشته است. با این حال، سوال اصلی اینجاست که آیا صرفاً تغییر یک پیشرانه یا اضافه شدن آپشن‌هایی نظیر سنسور فشار باد تایر (TPMS) و سیستم کنترل پایداری (ESC) که اکنون اجباری شده‌اند، چنین جهش قیمتی را توجیه می‌کند؟

نکته قابل تأمل دیگر، حذف تدریجی مدل‌های قدیمی و جایگزینی آن‌ها با مدل‌های "ارتقا یافته" است. برای مثال پژو ۲۰۷ دستی با موتور TU5P و سقف شیشه‌ای ارتقا یافته، اکنون قیمتی معادل ۱ میلیارد و ۲۱۱ میلیون تومان در کارخانه دارد، در حالی که نسخه قبلی آن حدود ۷۴۵ میلیون تومان قیمت‌گذاری شده بود. این فاصله قیمتی عظیم، عملاً دسترسی قشر متوسط به خودروهای هاچ‌بک اسپرت داخلی را دشوارتر از همیشه می‌کند.

جدول کامل قیمت‌های جدید محصولات ایران خودرو (بهمن ۱۴۰۴)

در ادامه، جدول تفکیکی قیمت‌های اعلام شده بر اساس اسناد منتشر شده (نامه‌های رسمی ایران خودرو) آورده شده است. این جدول شامل قیمت‌های جدید، قیمت‌های قبلی و مدل خودروهاست. توجه داشته باشید که مبالغ به ریال درج شده‌اند.

منبع جدول: نامه‌های رسمی ایران خودرو به سازمان بورس مورخ ۱۴۰۴/۱۱/۰۷

مونتاژی‌های ایران خودرو هم‌قیمت وارداتی‌ها شدند

بخش دیگری از این افزایش قیمت‌ها مربوط به خودروهای مونتاژی خانواده هایما است که در سایت ایران خودرو خراسان تولید می‌شوند. هایما S7 پرو که سال‌هاست به عنوان یکی از کراس‌اوورهای محبوب بازار شناخته می‌شود، با افزایش قیمتی حدود ۸۵۰ میلیون تومانی مواجه شده و قیمت کارخانه‌ای آن به عدد ۲ میلیارد و ۵۸۱ میلیون تومان رسیده است. این رقم برای خودرویی که پلتفرم آن مربوط به بیش از یک دهه پیش است، چالش‌برانگیز به نظر می‌رسد.

اما وضعیت برای دو محصول جدیدتر هایما، یعنی 8S و 7X پیچیده‌تر است. هر دو خودرو با عبور از مرز قیمتی ۲ میلیارد و ۹۰۰ میلیون تومان (قیمت خام)، عملاً وارد قلمرو قیمتی خودروهای وارداتی جدید شده‌اند. هایما 8S که قرار بود رقیبی برای کراس‌اوورهای اسپرت چینی بازار باشد، اکنون با این قیمت پایه، پس از اضافه شدن هزینه‌های جانبی احتمالاً قیمتی فراتر از ۳ میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان برای مصرف‌کننده نهایی خواهد داشت. این موضوع می‌تواند مزیت رقابتی این محصولات را در برابر خودروهای وارداتی تویوتا، کیا و هیوندای که به صورت قطره‌چکانی وارد بازار می‌شوند، به شدت کاهش دهد.

تکلیف خریداران قبلی چیست؟

یکی از نگرانی‌های اصلی پس از هر بار اعلام قیمت جدید، وضعیت حواله‌داران و کسانی است که پیش‌تر برای این خودروها ثبت نام کرده‌اند. در متن نامه رسمی مدیرعامل ایران خودرو به صراحت به این موضوع اشاره شده است:

همچنین لازم به ذکر است قیمت‌های مذکور به تعهدات این شرکت در طرح‌های فروش قبلی که وجوه آن دریافت شده است، تعلق نمی‌گیرد.

این بند قانونی تا حد زیادی خیال خریدارانی که تکمیل وجه کرده‌اند را راحت می‌کند. اما برای کسانی که تنها پیش‌پرداخت را واریز کرده‌اند و قیمت نهایی خودروی آن‌ها "به قیمت روز کارخانه" محاسبه می‌شود، این خبر به مثابه یک کابوس است. آن‌ها اکنون باید مابه‌التفاوت بسیار سنگینی را نسبت به محاسبات قبلی خود بپردازند.

هزینه‌های جانبی؛ قیمت نهایی چقدر خواهد بود؟

نکته بسیار حیاتی که نباید از قلم انداخت، این است که ارقام اعلام شده در جدول بالا، صرفاً "بهای کارخانه" هستند. طبق قوانین جاری کشور، به این مبالغ هزینه‌هایی تحت عنوان مالیات بر ارزش افزوده (حدود ۱۰ درصد)، عوارض شماره‌گذاری، بیمه شخص ثالث، عوارض شهرداری و هزینه‌های پست و پلاک اضافه می‌شود.

معمولاً این هزینه‌های جانبی چیزی در حدود ۱۳ تا ۱۶ درصد به قیمت پایه خودرو اضافه می‌کنند. بنابراین، خریدار تارا اتوماتیک V4 نباید انتظار داشته باشد که خودرو را با قیمت ۱.۴۵ میلیارد تومان تحویل بگیرد؛ بلکه قیمت نهایی برای او احتمالاً در بازه ۱.۶۵ تا ۱.۷ میلیارد تومان تمام خواهد شد. یا در مورد ری‌را، قیمت نهایی مصرف‌کننده به راحتی از مرز ۲ میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان عبور خواهد کرد. این ساختار قیمت‌گذاری نشان می‌دهد که خودروسازان داخلی در حال نزدیک کردن قیمت‌های خود به حاشیه بازار هستند، اقدامی که اگرچه زیان انباشته آن‌ها را کاهش می‌دهد، اما فشار تورمی سنگینی را به مصرف‌کننده نهایی تحمیل می‌کند.

این استراتژی "نزدیک‌سازی قیمت کارخانه به بازار" همواره دو لبه داشته است؛ از یک سو خودروساز را از ورشکستگی نجات می‌دهد و از سوی دیگر، اگر عرضه افزایش نیابد، باعث جهش مجدد قیمت‌ها در بازار آزاد می‌شود و این چرخه باطل تورمی ادامه می‌یابد. حال باید دید واکنش بازار آزاد به این قیمت‌های جدید در روزهای پایانی سال ۱۴۰۴ چه خواهد بود. آیا رکود عمیق‌تر می‌شود یا هیجان خرید برای فرار از گرانی‌های سال آینده، بازار را ملتهب‌تر خواهد کرد؟