بر اساس اطلاعات و مستندات جدیدی که از خطوط تولید گروه بهمن به دست رسیده است، پرونده تولید یکی از جنجالیترین و محبوبترین خودروهای چند سال اخیر بازار ایران رسماً بسته شد. خودروی دیگنیتی (Dignity) که در دو تیپ پرایم و پرستیژ عرضه میشد، پس از چند سال حضور پرفراز و نشیب در بازار، خط تولید را برای همیشه ترک کرد تا جا برای محصولات تازهنفس باز شود. این خبر که هنوز به صورت بیانیه رسمی رسانهای منتشر نشده، حاوی جزئیات دقیقی از تیراژ نهایی تولید و محصول جایگزین است که نشاندهنده تغییر استراتژی جدی در سبد محصولات این خودروساز خصوصی است. توقف تولید دیگنیتی در حالی رقم میخورد که برادر ناتنی آن، یعنی فیدلیتی، جشن تولید ۶۰ هزارمین دستگاه خود را برگزار میکند و این تضاد در سرنوشت دو محصول، حاوی پیامهای مهمی برای بازار و مصرفکنندگان است. در این گزارش جامع، ضمن بررسی دقیق آمار تولید نهایی، به کالبدشکافی فنی این خودرو، دلایل احتمالی توقف تولید و معرفی جایگزین آن خواهیم پرداخت.
آمار نهایی تولید؛ کارنامه ۲۳,۹۰۰ دستگاهی دیگنیتی
یکی از مهمترین بخشهای این خبر، افشای آمار دقیق تولید دیگنیتی در طول عمر مونتاژی آن در ایران است. طبق دادههای واصله، مجموع کل دیگنیتیهای تولید شده در گروه بهمن عدد ۲۳,۹۰۰ دستگاه را نشان میدهد. این عدد اگرچه در مقایسه با تولیدات خودروسازان دولتی ناچیز به نظر میرسد، اما در کلاس کراساوورهای لوکس چینی (بازه قیمتی ۱.۵ تا ۲.۵ میلیارد تومان)، رقمی قابل توجه محسوب میشود. نکته مثبت این آمار، شفافیت در سهم بازار هر یک از تیپهای این خودرو است که نشان میدهد نسخه اولیه توانسته سهم عمدهای از خط تولید را به خود اختصاص دهد. با این حال، نکته منفی ماجرا، تیراژ نسبتاً محدود نسخه پرستیژ است که میتواند در آینده منجر به کمبود قطعات اختصاصی ظاهری و فنی برای این تیپ خاص در بازار دستدوم شود.
تفکیک تیراژ پرایم و پرستیژ
بر اساس جزئیات فاش شده، از مجموع ۲۳,۹۰۰ دستگاه تولید شده، سهم نسخه دیگنیتی پرایم (Prime) برابر با ۱۶,۹۰۰ دستگاه بوده است. این نسخه که با موتور ۱.۵ لیتری و گیربکس CVT عرضه شد، به دلیل حضور طولانیتر در خط تولید و قیمت پایینتر، حجم اصلی فروش را تشکیل داده است. در مقابل، نسخه دیگنیتی پرستیژ (Prestige) که به عنوان مدل ارتقا یافته با موتور ۲ لیتری وارد بازار شد، تنها به تیراژ ۷,۰۰۰ دستگاه دست یافته است. این تفاوت معنادار در تیراژ (تقریباً ۲.۵ برابر بودن تولید پرایم نسبت به پرستیژ)، نشان میدهد که علیرغم انتقادات فنی به نسخه پرایم، این خودرو همچنان گزینه اصلی خریداران بوده یا محدودیتهای تأمین قطعات نسخه پرستیژ مانع از افزایش تولید آن شده است.
| مدل خودرو | تیراژ نهایی تولید | پیشرانه | جعبهدنده |
|---|
| دیگنیتی پرایم | ۱۶,۹۰۰ دستگاه | ۱.۵ لیتر توربو (SFG15T) | CVT |
| دیگنیتی پرستیژ | ۷,۰۰۰ دستگاه | ۲.۰ لیتر توربو GDI | ۶ سرعته اتوماتیک (AT) |
| مجموع کل | ۲۳,۹۰۰ دستگاه | - | - |
منبع جدول: دادههای استخراج شده از گزارش صوتی اختصاصی
تحلیل فنی دیگنیتی پرایم؛ زیبایی در سایه کمتوانی
دیگنیتی پرایم که اکنون پرونده تولید ۱۶,۹۰۰ دستگاهی آن بسته شده، آغازگر ترند طراحی "کوپه-شاسیبلند" در میان مونتاژکاران ایرانی بود. این خودرو بر روی پلتفرم دانگفنگ ix5 توسعه یافته بود. مهمترین نقطه قوت این خودرو، طراحی ظاهری اروپایی و جذاب آن بود که با الهام از محصولات آلمانی، توانست قشر جوان و بانوان را به شدت جذب کند. اما در بخش فنی، استفاده از پیشرانه ۱.۵ لیتری توربو با کد SFG15T که توان ۱۴۸ اسب بخار و گشتاور ۲۲۰ نیوتنمتر تولید میکرد، پاشنه آشیل این خودرو محسوب میشد. ترکیب این پیشرانه با گیربکس CVT نسل قدیم، منجر به شتاب اولیه کند و عملکرد نه چندان هیجانانگیز در سربالاییها شده بود که همواره مورد انتقاد کارشناسان قرار داشت. با این حال، هندلینگ قابل قبول و پایداری مناسب به دلیل ارتفاع کمتر مرکز ثقل نسبت به رقبا، از نکات مثبت دینامیکی پرایم بود.
تحلیل فنی دیگنیتی پرستیژ؛ جبران مافات با هزینه بالا
گروه بهمن برای پاسخ به انتقادات وارده به نسخه پرایم، مدل پرستیژ را با تغییرات بنیادین فنی عرضه کرد. این مدل که اکنون تنها ۷,۰۰۰ نسخه از آن در خیابانها وجود دارد، به یک نیروگاه ۲ لیتری توربو با سیستم تزریق مستقیم سوخت (GDI) مجهز شد که توانی معادل ۲۳۰ اسب بخار و گشتاوری حدود ۳۵۵ نیوتنمتر تولید میکرد. جایگزینی گیربکس CVT با یک نمونه ۶ سرعته اتوماتیک ساخت پاورتک (AT)، ورق را کاملاً برگرداند و دیگنیتی را به یکی از سریعترین کراساوورهای بازار بدل کرد. این تغییر فنی بزرگترین نکته مثبت پرستیژ بود، اما در سمت منفی، حساسیت بالای پیشرانه GDI به کیفیت بنزین ایران و مصرف سوخت بالا در رانندگیهای شهری، چالشهایی را برای مالکان به همراه داشت. همچنین حذف برخی آپشنها و تغییرات جزئی در سپرها، نتوانست تفاوت ظاهری چشمگیری با نسخه ارزانتر ایجاد کند.
ورود «شوال» به خط تولید؛ جایگزین استراتژیک
طبق گزارش واصله، توقف خط تولید دیگنیتی به معنای خالی ماندن ظرفیت کارخانه نیست؛ بلکه بلافاصله محصولی با نام «شوال» (Cheval) یا همان محصولات هاوال داخلی سازی شده، جایگزین آن شده است. اختصاص خط تولید دیگنیتی به این محصول جدید، نشاندهنده عزم جدی بهمن موتور برای نوسازی سبد محصولات و حرکت به سمت خودروهای با طراحی فضایی و تکنولوژیهای مدرنتر است. نکته مثبت این جایگزینی، ورود خودرویی با زبان طراحی نسل جدید و احتمالا آپشنهای هوشمندتر است، اما نکته منفی آن برای مالکان دیگنیتی، قدیمی شدن ناگهانی خودرویشان و احتمال افت قیمت در بازار دستدوم خواهد بود.
مقایسه سرنوشت دیگنیتی و فیدلیتی؛ پیروزی قاطع فیدلیتی
همزمانی خبر توقف تولید دیگنیتی با رکورد ۶۰ هزارتایی فیدلیتی، حاوی یک تحلیل آماری مهم است. فیدلیتی (جتور X70s) که همزمان یا با فاصله کمی از دیگنیتی وارد بازار شد، توانسته به تیراژی حدود ۲.۵ برابر کل تولید دیگنیتی دست یابد (۶۰ هزار در برابر ۲۴ هزار). این اختلاف فاحش نشان میدهد که بازار ایران همچنان به کراساوورهای خانوادگی با ظاهر شاسیبلند سنتی (SUV-Style) و فضای کابین بزرگتر (۷ نفره بودن فیدلیتی)، روی خوشتری نشان میدهد تا کراساوورهای کوپه و اسپرت. موفقیت فیدلیتی و بقای آن در خط تولید (و حتی ارتقا به نسخه پرستیژ و XB1)، در مقابل حذف کامل دیگنیتی، درس بزرگی برای دپارتمانهای بازاریابی شرکتهای خودرویی است که "کاربردی بودن" در بازار ایران، بر "طراحی خاص" ارجحیت دارد.
چشمانداز بازار و خدمات پس از فروش
با توقف تولید دیگنیتی، مالکان فعلی این خودرو (حدود ۲۴ هزار نفر) ممکن است نگران تأمین قطعات و خدمات باشند. طبق قانون حمایت از مصرفکنندگان خودرو، خودروساز موظف است تا ۱۰ سال پس از توقف تولید، خدمات و قطعات یدکی را تضمین کند. با توجه به اشتراک فنی موتور پرایم با برخی محصولات دیگر و موتور پرستیژ با فیدلیتی پرستیژ، نگرانی زیادی در بخش قوای محرکه وجود ندارد. با این حال، قطعات بدنه (چراغها، سپرها و پنلهای بدنه) که مختص این اتاق هستند، ممکن است در درازمدت با چالش کمبود یا افزایش قیمت مواجه شوند. برای خریداران بازار دستدوم، دیگنیتی اکنون به یک گزینه "توقف تولید" تبدیل شده که معمولاً افت قیمت سریعتری نسبت به خودروهای روی خط تجربه میکند، اما از طرف دیگر، خاص بودن طراحی آن ممکن است آن را به یک گزینه کلکسیونی مدرن برای طرفداران سبک کوپه تبدیل کند.
جمعبندی نهایی
دیگنیتی با تمام فراز و نشیبهایش، نقش مهمی در تغییر سلیقه بازار ایران و معرفی کلاس CUV (کراساوور کوپه) ایفا کرد. تولید ۲۳,۹۰۰ دستگاه از این خودرو، رکوردی است که شاید بسیاری از واردکنندگان در خواب هم نمیدیدند، اما در مقیاس صنعتی برای یک خط تولید، عددی متوسط محسوب میشود. خروج این خودرو و جایگزینی آن با «شوال»، نشانگر پوستاندازی صنعت مونتاژ ایران و حرکت پرشتاب چینیها به سمت نسلهای جدیدتر خودرو است. برای مالکان فعلی، نگهداری صحیح از پیشرانههای توربو و مراقبت از بدنه به دلیل احتمال گرانی قطعات ظاهری، مهمترین توصیه فنی محسوب میشود. حال باید دید که «شوال» تازه نفس، آیا میتواند موفقیت برادر بزرگترش فیدلیتی را تکرار کند یا به سرنوشت دیگنیتی دچار خواهد شد.