بازدید مدیریت ارشد سایپا از مرکز تحقیقات و بررسی نقشه راه توسعه محصولات
در جریان جدیدترین تحولات مدیریتی و صنعتی در دومین خودروساز بزرگ کشور، مرکز تحقیقات و نوآوری گروه خودروسازی سایپا میزبان مدیریت ارشد این مجموعه بود. علی شیخزاده، مدیرعامل گروه خودروسازی سایپا، به همراه جمعی از معاونان و مدیران ارشد، با حضور در این مرکز پیشرفته مهندسی، از نزدیک روند پیشرفت پروژههای کلیدی، زیرساختهای آزمایشگاهی و برنامههای توسعه پلتفرمهای جدید را مورد پایش و ارزیابی قرار داد. این بازدید در شرایطی انجام میشود که صنعت خودروی ایران با چالشهای متعدد اقتصادی، محدودیتهای ارزی و ضرورت ارتقای استانداردهای کیفی و زیستمحیطی مواجه است. در این میان، مرکز تحقیقات و نوآوری سایپا به عنوان هسته مرکزی طراحی و مهندسی این گروه، وظیفه خطیر خلق پلتفرمهای مدرن و بهروزرسانی سبد محصولات را بر عهده دارد.
طی این بازدید جامع، گزارشهای کارشناسی متعددی در خصوص آخرین وضعیت پروژههای در دست اقدام به مدیرعامل سایپا ارائه شد. محور اصلی این گزارشها بر تولید خودروهای اقتصادی، ارتقای فناوریهای پیشرانه، کاهش میزان ارزبری قطعات و در نهایت، شتاببخشی به تجاریسازی محصولات جدید استوار بود. مدیرعامل سایپا ضمن بررسی پروژههای جاری، بر لزوم تغییر رویکرد از خودروسازی سنتی به سمت تولید محصولات مدرن، رقابتپذیر و منطبق با نیازهای واقعی بازار تأکید کرد. وی سرمایهگذاری در پروژههای تحقیقاتی را نه یک هزینه جاری، بلکه یک سرمایهگذاری راهبردی برای تضمین بقا و رشد پایدار مجموعه سایپا در سناریوهای مختلف بازار دانست.
مدیرعامل گروه خودروسازی سایپا در تشریح اهمیت عملکرد این مرکز و وضعیت کلی پروژهها اذعان داشت:
با وجود محدودیت منابع و شرایط اقتصادی حاکم، روند پیشرفت پروژهها امیدوارکننده است و اقداماتی که امروز در حوزه توسعه محصول انجام میشود، در آینده ارزش و اثرگذاری بیشتری خواهد داشت.
بررسی رویکرد مدیریت جدید سایپا نشان میدهد که مرکز تحقیقات این شرکت قرار است نقش محور فعال را در بازطراحی زنجیره تأمین و مهندسی خودرو ایفا کند. توسعه محصولات بر پایه پلتفرمهای چندگانه، قابلیت انعطافپذیری بالایی به سایپا میدهد تا بتواند به نیازهای اقشار مختلف جامعه پاسخ دهد. در این راستا، تمرکز بر تولید خودروهایی با هزینه نگهداری پایین و بازدهی بالا، از اولویتهای اساسی تعیینشده برای بخش مهندسی سایپا است.
تحلیل فنی و مهندسی پروژههای جدید سایپا؛ از وانت ۲۵۱ تا آریا هیبریدی
بخش مهمی از بازدید اخیر مدیرعامل سایپا به بررسی جزئیات مهندسی چهار پروژه محوری تخصیص یافت. این پروژهها شامل وانت ۲۵۱، خودروی آریا پلاگین هیبرید، پروژه Z25 و پروژه M44 هستند که هر یک طیف متفاوتی از بازار و فناوری را هدف قرار دادهاند.
پروژه آریا پلاگین هیبرید؛ ورود سایپا به عرصه پیشرانههای نوین برقی-بنزینی
پروژه خودروی آریا به عنوان مدرنترین محصول پلتفرم SP100، وارد فاز جدیدی از توسعه با سیستم پیشرانه پلاگین هیبرید (PHEV) شده است. خودروی آریا که در ابتدا با پیشرانههای احتراقی متعارف طراحی شده بود، اکنون با اتکا به دانش مهندسان مرکز تحقیقات سایپا و همکاری با تامینکنندگان پیشرفته، به فناوری پلاگین هیبرید مجهز میشود. این خودرو امکان پیمایش مسافت مشخصی را به صورت تمام برقی فراهم میسازد که تأثیر بسزایی در کاهش مصرف سوخت در سیکلهای شهری و کاهش انتشار گازهای آلاینده دارد. استفاده از پک باتری لیتیومی با قابلیت شارژ از طریق برق شهری، همراه با یک موتور احتراقی به عنوان مکمل یا ژنراتور، آریا پلاگین هیبرید را به یکی از پیشرفتهترین محصولات داخلی تبدیل میکند. چالش اصلی در این پروژه، مدیریت هوشمند انرژی، یکپارچهسازی سیستمهای نرمافزاری ECU و TCU و همچنین ارتقای سازه برای جانمایی ایمن باتریها بدون کاهش حجم مفید فضای سرنشین و صندوق بار است.
پروژه وانت ۲۵۱؛ نوسازی و تحول در بخش خودروهای تجاری سبک
بخش تجاری سبک خودروسازی سایپا همواره یکی از شریانهای اصلی درآمدی و منطبق با نیازهای کسبوکارهای کوچک کشور بوده است. پروژه وانت ۲۵۱ با هدف جایگزینی و نوسازی ناوگان تجاری سبک و ارتقای سطح استانداردهای ۸۵گانه طراحی شده است. این محصول جدید بر پایه ساختار تقویتشده برای تحمل بارهای کاری سنگینتر، بهبود ارگونومی کابین و استفاده از پیشرانههای بهینهتر با گشتاور بالا در دورهای پایین توسعه مییابد. در پروژه وانت ۲۵۱، توجه ویژهای به ایمنی فعال و غیرفعال، اصلاح سیستم تعلیق عقب برای استقامت بیشتر و کاهش مصرف سوخت شده است. این وانت میتواند سهم بازار سایپا را در بخش تجاری سبک تجدید کرده و استانداردهای کیفی این رده از خودروها را یک گام به جلو ببرد.
پروژههای Z25 و M44؛ پلتفرمهای اقتصادی و توسعه مشارکتهای فنی
در کنار پروژههای بزرگتر، دو پروژه Z25 و M44 بخش مهمی از نقشه راه توسعه محصول سایپا را تشکیل میدهند. پروژه Z25 در واقع پاسخ سایپا به نیاز شدید بازار به خودروهای اقتصادی کلاس B و C است. این پروژه با هدف دستیابی به ابعاد فشرده، قیمت اقتصادی، مصرف سوخت بسیار پایین و هزینههای تعمیراتی اندک طراحی شده است. مرکز تحقیقات سایپا تلاش دارد در پروژه Z25، از جدیدترین متدهای سبکسازی بدنه و بهینهسازی سازه استفاده کند تا بدون افزایش وزن، ایمنی لازم در تستهای تصادف تامین گردد.
از سوی دیگر، پروژه M44 حاصل بهرهگیری از پلتفرمهای مدرنتر بینالمللی است که بر اساس زنجیره تأمین داخلیسازیشده بازطراحی شده است. پروژه M44 با تکیه بر معماری شاسی و بدنه خودروهای مدرن کراساوور یا هاچبک اقتصادی توسعه یافته و هدف آن ارائه خودرویی با استایل به روز، سیستمهای ایمنی پیشرفته و دینامیک رانندگی بالاست. پیادهسازی پروژه M44 به سایپا این امکان را میدهد که با تکیه بر قطعات مشترک داخلی، خودرویی با استانداردهای کیفی بالا به بازار عرضه کند و بخش عمدهای از تقاضای مشتریان جوانتر را پوشش دهد.
کاهش ارزبری، یکسانسازی قطعات و بهینهسازی زنجیره تأمین
یکی از کلیدیترین بخشهای صحبتهای علی شیخزاده در مرکز تحقیقات، تاکید بر راهبرد کاهش ارزبری و مدیریت هزینههای ساخت از طریق یکسانسازی قطعات بود. در شرایط فشار ارزی و محدودیتهای مبادلات مالی بینالمللی، وابستگی بالا به قطعات وارداتی یکی از ریسکهای اصلی خطوط تولید خودروسازان است. گروه سایپا با تعریف پروژههای متعدد کاهش ارزبری، در تلاش است عمق داخلیسازی قطعات با فناوری بالا شامل اجزای الکترونیکی، ایسییو، سیستمهای تعلیق مدرن و قطعات پیشرانه را افزایش دهد.
بر اساس اعلام مدیریت سایپا، راهبرد اصلی برای دستیابی به اقتصادیپذیری تولید، استفاده حداکثری از قطعات مشترک در پلتفرمهای مختلف است. وقتی چندین محصول مختلف مانند شاهین، آریا، و پروژههای جدید Z25 و M44 از اجزای مشترک در بخشهای زیربندی، سیستمهای برق و الکترونیک، داشبورد و قطعات ناپیدای بدنه استفاده کنند، تیراژ سفارش قطعات به قطعهسازان افزایش یافته و در نتیجه هزینه تمامشده هر قطعه به شکل چشمگیری کاهش مییابد.
مدیرعامل سایپا در خصوص اهمیت نوآوری همراه با صرفهجویی اقتصادی در طراحی قطعات تصریح کرد:
در طراحی قطعات، علاوه بر نوآوری، باید یکسانسازی و استفاده حداکثر از قطعات مشترک در زنجیره تأمین مورد توجه قرار گیرد تا هزینه تولید و قیمت تمامشده محصولات کاهش یابد.
این رویکرد نه تنها باعث کاهش قیمت تمامشده و افزایش رقابتپذیری محصولات در بازار میشود، بلکه خدمات پس از فروش و تامین قطعات یدکی را نیز برای مشتریان نهایی تسهیل میکند. شبکه گسترده نمایندگیهای سایپا با کاهش تنوع قطعات مصرفی، قادر خواهد بود خدمات سریعتر و ارزانتر به مالکان خودروها ارائه دهد.
ارزیابی جایگاه بازار، تعیین تکلیف تعهدات و چشمانداز آینده سایپا
یکی از چالشهای مزمن صنعت خودروسازی در ایران، مدیریت تعهدات معوق و تحویل بهموقع خودروها به خریداران است. علی شیخزاده در بخش دیگری از سخنان خود، تحویل بهموقع محصولات و تعویض خودروهای قدیمی با گزینههای جدید اقتصادی را از برنامههای اصلی مجموعه دانست. تجاریسازی به موقع پروژههای در دست توسعه مانند آریا پلاگین هیبرید و وانت ۲۵۱ میتواند فشار موجود روی خطوط تولید قدیمی را کاهش داده و روند پاسخگویی به تعهدات را سرعت بخشد.
شیخزاده با ابراز امیدواری نسبت به افقهای پیشروی سایپا در سال آینده اعلام کرد:
با عرضه محصولات جدید و اقتصادی، تداوم فعالیتهای توسعهای و تعیین تکلیف تعهدات معوق، انتظار میرود در سال آینده نتایج سرمایهگذاریها و تلاشهای چند سال اخیر بیش از گذشته نمایان شود.
توسعه خودروهای اقتصادی منطبق با توان خرید جامعه، استراتژی مهمی است که سایپا بر روی آن دست گذاشته است. با توجه به این که بازار خودروی کشور به شدت تشنه محصولات اقتصادی باکیفیت و مدرن است، موفقیت پروژههایی مانند Z25 و M44 میتواند موازنه بازار را به نفع خودروهای داخلی تغییر دهد. از سوی دیگر، ورود خودروهایی نظیر آریا پلاگین هیبرید میتواند سایپا را از تصویر یک خودروساز صرفاً اقتصادی خارج کرده و توانمندیهای مهندسی این مجموعه را در تولید محصولات مدرنتر نشان دهد.
مرکز تحقیقات و نوآوری سایپا به عنوان موتور محرک این تحولات، مسئولیتی مضاعف دارد. تربیت و حفظ نیروی انسانی متخصص، ایجاد ارتباط مستمر با دانشگاهها و شرکتهای دانشبنیان، و استفاده از روشهای نوین شبیهسازی و تستهای مهندسی، از ابزارهایی است که این مرکز برای تحقق اهداف تعیینشده به کار گرفته است. در صورت تحقق برنامههای اعلامشده و تامین مالی پایدار پروژهها، سال آینده میتواند نقطهای عطف در کارنامه صنعتی گروه خودروسازی سایپا باشد.
