جدول جدید گواهی اسقاط خودروهای فرسوده و وارداتی ابلاغ شد + جرئیات و راهنمای کامل

ابلاغ جدول بازنگری‌شده گواهی اسقاط خودروهای فرسوده توسط وزارت صمت

وزارت صنعت، معدن و تجارت در راستای همسان‌سازی ارزش گواهی‌های اسقاط با تورم و ارتقای صرفه اقتصادی خروج وسایل نقلیه فرسوده از چرخه تردد، جدول جدید تولید و تخصیص گواهی اسقاط را رسماً ابلاغ کرد. این آیین‌نامه اجرایی که مستند به ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو تنظیم گردیده است، مبنای محاسبه اسقاط برای انواع وسایل نقلیه اعم از موتورسیکلت، خودروهای شخصی، تاکسی‌ها، وانت‌بارها، اتوبوس‌ها و ناوگان سنگین باری را به طور کامل بازتعریف کرده است. هدف اصلی از این بازنگری، تسریع در روند نوسازی ناوگان حمل‌ونقل جاده‌ای و شهری و همچنین تأمین گواهی‌های لازم برای شماره‌گذاری تولیدات داخلی و خودروهای وارداتی اعلام شده است.

بر اساس این مصوبه، علاوه بر تعیین سهمیه دقیق گواهی به ازای هر خودروی اسقاطی، سازوکار نحوه تأمین گواهی در زمان کمبود عرضه در بازار نیز پیش‌بینی گردیده است:

در صورت کمبود گواهی اسقاط در گروه‌های کاربری مشخص، وزارت صنعت، معدن و تجارت با تأیید سازمان حفاظت محیط‌زیست می‌تواند نسبت به ادغام گروه‌ها یا استفاده از گروه‌های معادل اقدام کند.

این تصمیم موجب می‌گردد فرایند شماره‌گذاری خودروهای وارداتی و تولیدی در صورت کسری گواهی در یک دسته خاص متوقف نشود، اما از طرف دیگر ساختار عرضه و تقاضا در بازار گواهی‌های دیزلی و سنگین را به شدت تحت تأثیر قرار خواهد داد.

جزئیات سن فرسودگی و سهمیه گواهی اسقاط انواع کاربری‌ها

در چارچوب جدول شماره ۴ ابلاغیه، وسایل نقلیه کشور به چهار دسته اصلی شامل حمل‌ونقل عمومی، ناوگان سنگین و تجاری باری، خودروهای شخصی و موتورسیکلت تقسیم شده‌اند و برای هر کدام سن فرسودگی قانونی و تعداد گواهی معادل تعریف شده است.

سهمیه گواهی اسقاط ناوگان شخصی، عمومی و وانت‌بارها

طبق آیین‌نامه جدید، سن فرسودگی خودروهای سواری، سواری استیشن و سواری کار معادل ۲۰ سال تعیین شده و اسقاط هر دستگاه از این خودروها، ۳ گواهی اسقاط سواری تولید می‌کند. برای تاکسی و آمبولانس سن فرسودگی ۱۲ سال بوده و به ازای هر دستگاه، ۶ گواهی اسقاط سواری تعلق می‌گیرد. در رده ون‌ها، ون M1 و کاروان با سن فرسودگی ۱۲ سال معادل ۷ گواهی سواری ارزش‌گذاری شده‌اند، در حالی که مینی‌بوس و ون M2 با سن فرسودگی ۱۲ سال معادل ۹ گواهی دیزل سبک تولید می‌کنند. در گروه وانت‌بارها، سن فرسودگی ۱۵ سال در نظر گرفته شده است؛ بر این اساس، وانت ۱ تن و کمتر معادل ۴ گواهی سواری و وانت بالای ۱ تن به همراه وانت پیکاپ معادل ۵ گواهی سواری دریافت خواهند کرد.

سهمیه گواهی اسقاط خودروهای سنگین، تجاری و اتوبوس‌ها

در بخش ناوگان سنگین مسافری، اتوبوس درون‌شهری و اتوبوس متوسط (میدل‌باس) با سن فرسودگی ۱۰ سال معادل ۲۰ گواهی دیزل سنگین و اتوبوس بین‌شهری و اتوبوس متوسط با سن فرسودگی ۱۵ سال معادل ۲۰ گواهی دیزل سنگین تولید می‌کنند. در رده ناوگان تجاری و باری، سن فرسودگی کلیه کامیون‌ها و کشنده‌ها ۲۵ سال تعیین گردیده است. کامیونت تا ۴ تن معادل ۵ گواهی سواری، کامیونت از ۴ تن و بالاتر معادل ۷ گواهی دیزل سبک، کامیون سبک (۶ تا ۱۰ تن) معادل ۱۲ گواهی دیزل سنگین، کامیون متوسط (۱۰ تا ۲۶ تن) معادل ۱۸ گواهی دیزل سنگین و کامیون سنگین (۲۶ تن به بالا) معادل ۲۴ گواهی دیزل سنگین تولید می‌نمایند. در بالاترین رده، کشنده‌ها قرار دارند؛ کامیون کشنده تا ۴۱ تن معادل ۲۴ گواهی، کامیون کشنده از ۴۱ تا ۷۵ تن معادل ۲۵ گواهی، کامیون کشنده از ۷۵ تا ۱۶۰ تن معادل ۲۸ گواهی و کامیون کشنده بالاتر از ۱۶۰ تن معادل ۳۰ گواهی کامیون کشنده به مالک اختصاص می‌دهند. همچنین سن فرسودگی موتورسیکلت معادل ۶ سال و سهمیه آن ۲ گواهی موتورسیکلت است.

جدول تولید گواهی اسقاط و سن فرسودگی خودروها

تمامی اطلاعات و جزئیات مربوط به سن فرسودگی مصوب، تعداد گواهی اسقاط معادل و نوع گواهی هر کاربری بر اساس جدول شماره ۴ ابلاغیه وزارت صمت در جدول زیر ارائه شده است:

منبع جدول: جدول شماره ۴ آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو - مصوب وزارت صنعت، معدن و تجارت

تسهیلات ویژه اسقاط برای واردات خودروهای هیبریدی و برقی

یکی از مهم‌ترین بخش‌های دستورالعمل جدید وزارت صمت، تفکیک گواهی اسقاط مورد نیاز برای واردات خودروهای نوشماره صفر کیلومتر بر اساس نوع پیشرانه بنزینی، هیبریدی و تمام‌برقی (الکتریکی) است. دولت با هدف تشویق واردکنندگان به واردات خودروهای پاک و کم‌مصرف، تخفیف‌های ساختاری قابل‌توجهی برای پیشرانه‌های نوین در نظر گرفته است. بر اساس این فرمول، خودروهای هیبریدی مشمول ۵۰ درصد تخفیف (معادل نصف گواهی پایه) و خودروهای تمام‌برقی مشمول ۸۷.۵ درصد تخفیف (تنها نیازمند یک‌هشتم گواهی پایه معادل ضریب ۰.۱۲۵) شده‌اند.

تعداد گواهی اسقاط برای انواع خودروهای وارداتی نو

در گروه انواع سواری و سواری استیشن و کار، واردات نسخه بنزینی نیازمند ۳ گواهی اسقاط سواری است، در حالی که برای واردات مدل هیبریدی ۱.۵ گواهی و برای مدل تمام‌برقی تنها ۰.۳۷۵ گواهی اسقاط سواری ارائه می‌شود. در بخش تاکسی و آمبولانس، واردات نسخه بنزینی به ۶ گواهی، نسخه هیبریدی ۳ گواهی و نسخه برقی ۰.۷۵ گواهی نیاز دارد. در گروه وانت ۱ تن و کمتر، مدل بنزینی نیازمند ۴ گواهی، مدل هیبریدی ۲ گواهی و مدل برقی ۰.۵ گواهی است؛ همچنین برای وانت بالای ۱ تن و وانت پیکاپ، مدل بنزینی به ۵ گواهی، مدل هیبریدی ۲.۵ گواهی و مدل برقی ۰.۶۲۵ گواهی احتیاج دارد. در بخش ون M1 و کاروان، نیاز گواهی برای مدل بنزینی ۷ گواهی، مدل هیبریدی ۳.۵ گواهی و مدل برقی ۰.۸۷۵ گواهی تعیین شده است. برای مینی‌بوس و ون M2، نسخه بنزینی ۹ گواهی، نسخه هیبریدی ۴.۵ گواهی و نسخه برقی ۱.۱۲۵ گواهی دیزل سبک می‌طلبد.

گواهی اسقاط مورد نیاز برای واردات اتوبوس، کامیون و کشنده‌ها

در بخش خودروهای سنگین مسافری، صدور مجوز شماره‌گذاری برای هر دو گروه اتوبوس درون‌شهری و بین‌شهری، در نسخه دیزلی پایه نیازمند ۲۰ گواهی، در نسخه هیبریدی ۱۰ گواهی و در نسخه تمام‌برقی ۲.۵ گواهی دیزل سنگین است. در بخش تجاری سبک، کامیونت تا ۴ تن در حالت بنزینی یا دیزلی معمولی نیازمند ۵ گواهی، هیبریدی ۲.۵ گواهی و برقی ۰.۶۲۵ گواهی سواری است؛ در حالی که کامیونت از ۴ تن و بالاتر در حالت پایه به ۷ گواهی، هیبریدی ۳.۵ گواهی و برقی ۰.۸۷۵ گواهی دیزل سبک نیاز دارد. برای کامیون سبک (۶ تا ۱۰ تن) مدل پایه ۱۲ گواهی، هیبریدی ۶ گواهی و برقی ۱.۵ گواهی ثبت شده است. کامیون متوسط (۱۰ تا ۲۶ تن) در حالت پایه نیازمند ۱۸ گواهی، در حالت هیبریدی ۹ گواهی و در حالت برقی ۲.۲۵ گواهی است. کامیون سنگین (۲۶ تن به بالا) برای مدل پایه به ۲۴ گواهی، مدل هیبریدی ۱۲ گواهی و مدل برقی ۳ گواهی دیزل سنگین احتیاج دارد.

در بخش کشنده‌ها، میزان گواهی اسقاط متناسب با تناژ تعریف شده است؛ کامیون کشنده تا ۴۱ تن برای نسخه استاندارد ۲۴ گواهی، هیبریدی ۱۲ گواهی و برقی ۳ گواهی نیاز دارد. کامیون کشنده از ۴۱ تا ۷۵ تن برای مدل استاندارد ۲۵ گواهی، هیبریدی ۱۲.۵ گواهی و برقی ۳.۱۲۵ گواهی طلب می‌کند. کامیون کشنده از ۷۵ تا ۱۶۰ تن در حالت استاندارد نیازمند ۲۸ گواهی، در حالت هیبریدی ۱۴ گواهی و در حالت برقی ۳.۵ گواهی است. در سنگین‌ترین تناژ، کامیون کشنده بالاتر از ۱۶۰ تن برای نسخه معمولی به ۳۰ گواهی، نسخه هیبریدی ۱۵ گواهی و نسخه برقی ۳.۷۵ گواهی کشنده احتیاج خواهد داشت. در بخش موتورسیکلت نیز واردات نسخه بنزینی به ۲ گواهی، هیبریدی ۱ گواهی و برقی ۰.۲۵ گواهی موتورسیکلت نیاز دارد.

جدول گواهی اسقاط مورد نیاز خودروهای وارداتی نو هیبریدی و برقی

جزئیات دقیق گواهی‌های لازم برای شماره‌گذاری انواع خودروهای وارداتی نو به تفکیک پیشرانه‌های معمولی، هیبریدی و تمام‌برقی طبق جدول شماره ۱۰ مصوب وزارت صمت در جدول زیر درج شده است:

منبع جدول: جدول شماره ۱۰ آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو - مصوب وزارت صنعت، معدن و تجارت

تأثیر ابلاغیه جدید بر بازار خودروهای اسقاطی و واردات

ابلاغ این جداول ساختار هزینه تمام‌شده خودروهای وارداتی و ارزش خودروهای فرسوده را در سطح بازار بازتنظیم خواهد کرد. در حالی که افزایش تعداد گواهی‌های تولیدی به ازای هر خودروی فرسوده، درآمد حاصل از اسقاط را برای مالکان این دسته از وسایل نقلیه افزایش می‌دهد، تقاضای واردکنندگان برای تهیه گواهی‌های معتبر را نیز دستخوش نوسان می‌کند. تعیین ضریب ۰.۳۷۵ گواهی برای سواری‌های برقی در مقایسه با ۳ گواهی برای سواری‌های بنزینی، مزیت مالی چشمگیری برای واردات خودروهای برقی و پاک ایجاد کرده و هزینه شماره‌گذاری آن‌ها را به یک‌هشتم مدل‌های بنزینی کاهش می‌دهد. با این حال، در بخش ناوگان سنگین و کشنده‌ها، الزام به ارائه تا ۳۰ گواهی اسقاط، حجم مالی قابل‌توجهی را به واردکنندگان و خریداران ناوگان تجاری تحمیل خواهد کرد که اجرای دقیق بند مربوط به ادغام یا جایگزینی گروه‌ها را برای جلوگیری از کمبود گواهی در بازار ضروری می‌سازد.