نزدیک به سه میلیون دستگاه خودرو تسلا در چین برای رفع عیب راهی مراکز خدمات پس از فروش میشوند؛ اما در اروپا، این آمار دقیقاً «صفر» است و جالب اینجاست که دلیل این تفاوت فاحش، هیچ ارتباطی به مسائل سیاسی ندارد.
سازمان رگولاتوری هلند (RDW) که وظیفه نظارت بر ایمنی خودروهای تسلا در بازار اروپا را بر عهده دارد، در تاریخ ۲۶ آگوست (۴ شهریور) رسماً تایید کرد که هیچ برنامهای برای فراخوان دستگیره درهای جمعشونده در این قاره وجود ندارد. موضع کتبی این سازمان روشن است: دستگیرههای همسطح بدنه ذاتاً مشکلساز نیستند، به شرطی که در صورت از کار افتادن کامل سیستم برقرسانی، درهای خودرو همچنان به صورت «بصری (حسی) و بدون نیاز به ابزار» از داخل یا خارج باز شوند.
چرا اروپا هنوز فراخوانی صادر نکرده است؟
البته سازمان RDW چشمان خود را روی خطرات احتمالی نبسته است. این قانونگذار به خبرگزاری رویترز اعلام کرده که وضعیت را «از نزدیک زیر نظر دارد»، اما از تایید این موضوع که آیا تحقیقات رسمی در این رابطه در جریان است یا خیر، خودداری کرد. این یک حد وسط هوشمندانه است: نظارت مستمر بدون فعال کردن فرآیند رسمی فراخوان. یک فراخوان رسمی نیازمند اثبات و مستندسازی خرابیهای واقعی در میدان عمل است، نه صرفاً طرحی که روی کاغذ خطرناک به نظر میرسد.
این تمایز بسیار حائز اهمیت است؛ زیرا خط قرمز ایمنی در اروپا به «همسطح بودن» یا «مکانیکی بودن» دستگیره ارتباطی ندارد، بلکه معیار اصلی «عملکرد در شرایط خرابی» است. تست سازمان RDW بررسی میکند که آیا یک سرنشین گرفتار در خودرو میتواند در هنگام قطع کامل سیستم الکتریکی، بدون نیاز به جعبهابزار یا دفترچه راهنما درها را باز کند یا خیر. اگر این شرط برآورده شود، طراحی دستگیره (فارغ از اینکه چه شکلی دارد) از نظر ایمنی تایید میشود.
دستگیرههای مخفی تسلااین آستانه تحمل، فشار را مستقیماً به تسلا بازمیگرداند. خودروهای این شرکت در حال حاضر به اهرمهای آزادسازی مکانیکی به عنوان سیستم پشتیبان مجهز هستند. اما سوال بیپاسخی که RDW هنوز به طور علنی به آن نپرداخته این است: آیا پیدا کردن و استفاده از این اهرمها در شرایط بحرانی و ترس و وحشت ناشی از تصادف، به اندازه کافی آسان و واضح است؟
آژانس ایمنی ترافیک بزرگراههای ملی آمریکا (NHTSA) نیز نگرانیهای مشابهی را مطرح کرده است؛ نشانهای اولیه مبنی بر اینکه بررسی دقیقِ این دستگیرههای دردسرساز، به اروپا محدود نخواهد ماند و اکنون توجه مقامات فدرال آمریکا را نیز به خود جلب کرده است.
رکوردشکنی فراخوانها در چین
در سوی دیگر جهان، چین منتظر نتیجه بررسیها نمانده است. تسلا و هشت خودروساز دیگر در حال فراخوان حدود ۴.۳ میلیون دستگاه خودرو هستند (که تقریباً سه میلیون دستگاه از آنها سهم تسلا است). این اقدام پس از آن صورت گرفت که رگولاتورهای چینی، دستگیرههای الکترونیکی و پنهان را عامل اصلی گیر افتادن افراد در داخل خودروها پس از قطع سیستم برق در تصادفات واقعی اعلام کردند. این آمار نشاندهنده بزرگترین فراخوان هماهنگ در تاریخ صنعت خودروی چین است.
دستگیرههای مخفی تسلا پشت پرده این فراخوان بزرگ، یک استاندارد ملی جدید به نام «GB 48001-2026» نهفته است که استفاده از دستگیرههای کاملاً مخفی یا همسطح را در مدلهای جدید از اول ژانویه ۲۰۲۷ ممنوع میکند. خودروهایی که پس از این تاریخ به فروش میرسند، باید دارای دستگیرههای مکانیکی در داخل و خارج باشند و همچنین برچسبهای راهنمای واضحی داشته باشند که نحوه استفاده از اهرم اضطراری را به طور دقیق به سرنشینان نشان دهد. این یک الزام سراسری در طراحی است، نه صرفاً یک بهروزرسانی ساده.
آیا اروپا یا ایالات متحده نیز در نهایت به ممنوعیتهای رسمی مشابهی روی خواهند آورد؟ این موضوع هنوز در هالهای از ابهام است. در حال حاضر، مالکان فعلی تسلا در اروپا هیچ اطلاعیه فراخوان یا اجباری برای تغییر قطعات دریافت نمیکنند و تنها با رگولاتوری روبهرو هستند که میگوید: «از نزدیک اوضاع را زیر نظر داریم.»
