ماجرای عجیب نامگذاری خودروها در کشور؛ آیا فرهنگستان وارد می شود؟

عکس نویسنده
آراد فلاح
نویسنده

صنعت خودروسازی جهان قدمتی بیش از یک قرن دارد و در طول این مدت نیز مشخص شده که به طور کلی روند نامگذاری محصولات این صنعت براساس القاب و اسامی با معنی یا کُد های فنی صورت میگیرد، در این میان البته خودروسازان آلمانی و اروپایی معمولا از سیستم کُد گذاری پیروی می کنند ولی خودروسازان آسیایی یا آمریکایی نیز درست در نقطه مقابل در بسیاری موارد استفاده از اسامی و القاب و صفات با معنی را در دستور کار خود دارند. استفاده از نام حیوانات مشهور (مشابه روش نامگذاری خودروهای لامبورگینی)، اسامی قوم های مشهور مثل قشقایی نیسان یا ماکان پورشه و ...نیز در همین روش جای میگیرد، اسامی طوفان و گردباد و خلاصه هر آنچه نشانی از قدرت و سرعت و جسارت و جان سختی را با خود به همراه داشته باشد به طور معمول مورد توجه خودروسازان قرار می گیرد و تاکنون نیز مشتریان این روش را پسندیده اند.

اما خودروسازان ایرانی گویا در این مورد نیز تافته ای جدابافته اند و طی چند سال اخیر به روش های نوینی برای نامگذاری خودروهای خود دست یافته اند. برای مثال سایپا پس از گذر از واژه هایی نظیر نسیم و صبا برای خانواده پراید، ناگهان به سیستم کد دهی روی آورد و شاهد روندی عجیب بین 111 و 131 و 141 و 151 بودیم و عجیب تر آنکه همزمان نیز تیبا (با نام اولیه مینیاتور) معرفی و نسخه هاچ بک پراید (111)، با نام مروارید رهسپار بازار شد.

بنابراین سایپا در یک چرخش استراتژیک از اسامی با معنی مانند صبا و نسیم (به عنوان بادهای مشهور در فرهنگ و جغرافیای خاورمیانه) به نام نسبتا بی معنا و شخصی مانند مروارید رسید و البته که این روند را با نام کوییک ادامه دارد که اتفاقا بخاطر مشابهت با واژه انگلیسی QUICK مورد مخالفت فرهنگستان زبان و ادب فارسی نیز قرار گرفت.

ساینا و تیبا

پس از این بود که سایپا تصمیم گرفت تا به جای اسامی سخت، به نامگذاری های ساده ای روی آورد و ماحصل آن نیز ساینا و در آخرین مورد رهام و شاهین است که دست بر قضا دوباره رهام نام پسر مدیرعامل معزول از آب در آمد و شاهین نیز ظاهرا به دلیل مشابهت با محصول شاهین پارس خودرو در زمان قبل از انقلاب انتخاب شده است. جالب آنکه نسه هاچ بک یا به قول سایپا کراس اوور شاهین نیز، آریا نام خواهد گرفت که بازهم مشابه یکی از نام های قدیمی محصولات پارس خودرو است.

سورن

عجیب تر آنکه در همین شرایط سایپا مدل های زیر شاخه محصولات خود را با کد گذاری های بی معنی تری معرفی می کند، برای مثال نسخه هاچ بک تیبا، تیبا 2 نامیده می شود اما نسخه هاچ بک ساینا، ساینا 2 نام نمیگیرد و با نام کوییک راهی بازار شده است. عجیب تر آنکه بازهم نسخه های خاص کوییک ناگهان پسوند های انگلیسی می گیرند و از این رو شاهد عرضه کوییک R و کوییک R پلاس هستیم و در همین حین نسخه فول ساینا نیز ساینا S نامیده شده است.

بنابراین به طور کلی نمی توان هیچ روند مشخصی برای نام گذاری محصولات این شرکت پیدا کرد.

در طرف مقابل ماجرا، وضعیت ایران خودرو اندکی روشن تر است و این شرکت نشان داده که اصولا اعتقادی به کد گذاری فنی ندارد و برعکس ترجیح می دهد تا تمام محصولات خود را براساس اسامی خاص ایرانی روانه بازار نماید، پارس، سمند، سورن، سریر، دنا و آرین (نسخه اولیه 206 صندوق دار) بر همین اساس انتخاب شده اند، اما ناگهان این روند جای خود را به رانا و تارا می دهد که دیگر ارتباط معنای خاصی با اسامی قدیمی این خودروساز ندارند، اما آنچه موجب نگرانی است که شیوه نامگذاری خودروهای چینی مونتاژی کشور است که اخیرا عرضه شده اند و با نام های انگلیسی اما با فونت فارسی معرفی می شوند، دیگنیتی، فیدلیتی و ...یا اسامی عجیب چینی تبدیل شده به فارسی که حتی امکان ریشه یابی اصالت خودرو مورد نظر را نیز از مشتری صلب می نماید و عجیب آنکه علیرغم مشکل ساز بودن این وضعیت، تاکنون فرهنگستان زبان و ادب فارسی و سایر نهاد ها، نگرانی ای را در این خصوص اعلام نکرده اند.

نظرات
 
 
 
No name 1399/11/6
انگلیسی زبان بین المللی است پس باید خودرو ها هم اسم انگلیی داشته باشند
حامد 1399/11/6
تشکر. مقاله خوبی بود.