بازار خودرو ایران در سال ۱۴۰۴، شرایطی نامطلوبتر از هر زمان دیگر را تجربه کرد. در این سال قیمتها روز به روز افزایش یافتند و قدرت خرید مصرفکنندگان تحلیل پیدا کرد. خودروسازان و واردکنندگان نیز همچنان موفق نشدهاند به اندازه نیاز بازار، خودرو به دست مشتریان برسانند. در این بین، تجربه رانندگی با خودرویی اقتصادی همچون اطلس GL، برای مصرفکنندگان ایرانی جذاب به نظر میرسد.
سایپا اطلس که در این مقاله تیپ GL آن را مورد بررسی قرار دادهایم، سومین نسل از هاچهای ملی سایپا محسوب میشود که پس از تیبا ۲ و کوییک به بازار آمده است. این خودرو با چهرهای جدید که ترکیب محصولات فورد و رنو است، کابین مدرن و پیشرانه ارتقایافته سعی دارد خود را خودرویی متفاوت جلوه دهد. در ادامه این مطلب، نگاهی دقیق و جامع به این خودرو خواهیم داشت، خودرویی که اکنون یک جایگزین بالقوه برای پژو ۲۰۷ در بازار محسوب میشود.
نگاه اولیه
تولید اطلس به عنوان نسخهای گرانتر و جدیدتر از کوییک، در سال ۱۴۰۲ آغاز شد. در آن زمان سایپا اعلام کرد که این خودرو را در قالب تیپهای مختلف اتوماتیک و دندهای به بازار میفرستد. نخستین تیپ این خودرو که به بازار آمد، اطلس G بود. این خودرو به امکانات رفاهی و ایمنی متنوعی مجهز بود و علاوه بر آن، آپشن جذاب سانروف را نیز در اختیار مالک خود قرار میداد.
در پایان سال ۱۴۰۳ و به دلیل مشکلات پیش آمده در زنجیره تامین سایپا، این شرکت تصمیم گرفت تا نسخههای بدون سانروف از محصولات خود را با پسوند GL روانه بازار کند. اطلس GL حاصل این تصمیم بود که در این مقاله به بررسی آن پرداختهایم. این خودرو تمامی آپشنهای نسخه G به جز سانروف را در خود جای داده است.
سایپا از نیمه دوم سال ۱۴۰۴، تیپ سادهتر این خودرو را با نام اطلس S نیز روانه بازار کرده است. این تیپ از اطلس GL ارزانتر است و البته آپشنهای کمتری نیز دارد. با توجه به اختلاف قیمت ناچیز این تیپها در بازار آزاد، پیشنهاد ما به شما این است که اطلس GL را برای خرید انتخاب کنید.
طراحی خارجی
طراحان سایپا برای خلق ظاهر اطلس، تصمیم گرفتهاند تا از الگوهای مطرح بازار جهانی استفاده کنند. چهره اطلس در بخش جلو شباهت غیرقابل انکاری به محصولات اقتصادی فورد همچون فورد KA+ دارد. سایپا البته ادعا میکند که برای طراحی این خودرو از فرم پوزه کوسه الهام گرفته است. استفاده از فرم طراحی جدید در بخش جلوپنجره، باعث شده است تا اطلس کشیدهتر از کوییک به نظر برسد.
نمای جانبی این خودرو تفاوتی با محصولات خانواده کوییک و حتی تیبا ۲ ندارد؛ الگوهای طراحی دربها و رکاب به طور مشابه اجرا شدهاند. خوشبختانه در تیپ G و GL اطلس از رینگهای آلیاژی استفاده شده است که جذابیت بیشتری به نمای جانبی خودرو بخشیدهاند.
در نمای عقب اطلس از فرم طراحی خودروهای رنو همچون رنو کپچر استفاده شده است. چراغهای عقب این خودرو به وضوح محصولات رنو را برای ما تداعی میکنند. البته طراحان سایپا سعی کردهاند با استفاده از چراغهای مهشکن بزرگ و دیفیوزر نقرهای رنگ، حس اسپرت بیشتری به این خودرو القا کنند. در مجموع میتوان گفت ظاهر اطلس GL نسبت به خودروهای سالخورده تازه و جوان به نظر میرسد اما هماهنگی ظاهری محصولات خانواده کوییک و به خصوص کوییک S و کوییک GX را در آن نمیتوان یافت. البته این موضوع به واسطه قدیمی بودن پلتفرم و بسته بودن دست طراحان پدید آمده است.
طراحی داخلی
سایپا برای کابین اطلس GL، از تریم دو رنگ مشکی و مارون استفاده کرده است. در نسخه GL به لطف وجود آپشنهای گوناگون، دکمههای روی فرمان کامل هستند و تنها جای دکمههای کروز کنترل خالی است. همچنین نصب نمایشگر در مرکز کابین، باعث سرگرمی مخاطبین میشود. البته این نمایشگر امکانات مناسبی را نیز در اختیار راننده قرار میدهد.
کابین خودرو تفاوت چشمگیری با فضای داخلی کوییک ندارد اما به لطف تغییر غربیلک فرمان و دریچههای تهویه، ممکن است کمی حس متفاوت را در آن تجربه کنید. طراحی رودریها نیز جدید است و اکنون دستگیرههای درب طراحی بهتری دارند. دکمههای کنترلی آینهها نیز در سمت چپ و پایین راننده قرار دارند. در تیپهای G و GL، خودرو همچنان با چرخاندن سوییچ روشن میشود و خبری از دکمه استارت/استاپ نیست.
مشکل اصلی بسیاری از خودروهای ایرانی، در کابین اطلس GL نیز به وضوح مشاهده میشود. این مشکل، کیفیت پایین مواد استفاده شده در ساخت کابین است. با وجود رنگبندی مناسب، پلاستیک مورد استفاده در ساخت کابین خشک است و به راحتی خط و خش بر آن مینشیند. با این حال، به نظر میرسد صندوق عقب این خودرو فضای کافی برای وسایل یک خانواده کمجمعیت را دارد. صندوق عقب این خودرو ۲۸۵ لیتر حجم دارد، البته میتوانید صندلیهای ردیف دوم را برای دستیابی به فضای بیشتر، جمع کنید.
مشخصات فنی
یکی از بزرگترین تفاوتهای اطلس GL و محصولات قبلی خانواده کوییک و تیبا، زیر کاپوت این خودرو قرار دارد. این خودرو همچنان به پیشرانه ۱.۵ لیتری هشت سوپاپ M15 مجهز است اما چند ارتقای فنی را میتوان در این بخش دید. ارتقاهای انجام شده در بخش منیفولد خروجی، انژکتورها و اضافه شدن زمانبندی متغیر سوپاپها، باعث شدهاند تا راندمان این موتور اندکی افزایش یابد. البته علاوه بر راندمان، این پیشرانه اکنون صدای دلنشینتری را نیز تولید میکند. موتور جدید سایپا که در کوییک GX و سهند نیز مورد استفاده قرار میگیرد، با نام M15 GSI شناخته میشود.
حداکثر راندمان این پیشرانه، ۹۰ اسببخار قدرت و ۱۳۷ نیوتنمتر گشتاور است. شتاب صفرتاصد این خودرو در دنیای واقعی حدود ۱۴ ثانیه است. حداکثر سرعت قابل دستیابی با اطلس GL نیز در اطلاعات رسمی کارخانه، ۱۷۵ کیلومتر برساعت ذکر شده است.
گیربکس پنج سرعته دستی، وظیفه انتقال قدرت به محور جلو را در این خودرو برعهده دارد. سیستم تعلیق اطلس در جلو از نوع مکفرسون و در عقب از نوع میله پیچشی است. این خودرو با رینگهای آلیاژی ۱۴ اینچی به دست کاربران میرسد. باک سوخت این خودرو ۴۱ لیتر حجم دارد که برای مصرف سوخت ترکیبی ۶.۹۳ لیتر به ازای صد کیلومتر پیمایش، کافی به نظر میرسد.
امکانات و آپشنها
اطلس GL تیپ فولآپشن دندهای این خودرو به حساب میآید. مطابق الزامات جدید خودروسازی در کشورمان، این خودرو نیز به سیستم کنترل پایداری، سنسور نور و سنسور باران مجهز است. سیستم کنترل حرکت در سربالایی و نشانگر تعویض دنده نیز روی این خودرو نصب شده است. دو کیسه هوا نیز از راننده و سرنشین جانبی محافظت میکنند.
امکانات رفاهی اطلس GL نیز به این شرح هستند: سیستم تهویه مطبوع الکتریکی با تنظیم دستی، سنسور پارک و دوربین عقب، سیستم پایش فشار باد تایرها، سیستم چندرسانهای به همراه نمایشگر ۷ اینچی، روکش چرمی صندلیها، آینههای جانبی تاشو برقی، بدنه دو رنگ، رینگ آلیاژی، فرمان برقی.
تجربه رانندگی
اگر از خودروهای قدیمی خانواده سایپا همچون پراید، ساینا EX یا کوییک ساده به اطلس GL میآیید، تفاوتهای اندکی را در تجربه نخست خود احساس خواهید کرد. اگر اتومبیل قبلی شما یکی از محصولات ایرانخودرو بوده است، تجربه شما حس تفاوت بیشتری خواهد داشت.
جایگاه راننده در اطلس GL مناسب است و او بر اکثر ادوات به خصوص نمایشگر خودرو تسلط دارد. با این حال پنل سیستم تهویه بیش از حد پایین قرار گرفته است و کار کردن با آن هنگام رانندگی، موجب حواسپرتی راننده میشود. این مشکل در محصولات خانواده پژو ۲۰۶، پژو ۲۰۷ و رانا نیز مشاهده میشود.
فرمان خودرو ابعاد مناسبی دارد و نسبت به خودرویی همچون پژو ۴۰۵ یا سمند، حس دقیقتری را منتقل میکند. دکمههای کنترلی روی فرمان نیز به خوبی عمل میکنند هرچند ممکن است گاهی اوقات تاخیر چند ثانیهای را در عملکرد آنها شاهد باشیم. عملکرد سیستم چندرسانهای خودرو نیز مناسب است و به راحتی میتوانید تلفن همراه خود را به آن متصل کنید؛ به خصوص اگر تلفن شما از سیستم عامل اندروید پشتیبانی کند.
اطلس GL از محصولات جدید سایپا است، بنابراین برای روشن کردن آن بایستی پای خود را روی پدال کلاچ نگه دارید. خودرو به آرامی استارت میخورد و صدای پیشرانه نیز در حالت درجا گوشخراش نیست. با این وجود عایقبندی کابین مناسب نیست و صدای پیشرانه به خصوص در دورهای بیش از ۳۵۰۰، به درون کابین نفوذ میکند.
اطلس GL به دریچه گاز برقی مجهز است اما به نظر میرسد تیم فنی سایپا موفق شدهاند برنامهریزی کامپیوتر این خودرو را بهبود دهند. واکنش پدال گاز به فرامین راننده در مقایسه با سایر محصولات داخلی قابل تحسین است. همچنین خودرو در مقایسه با سایر محصولات کلاس خودش شتابگیری مناسبی را پشتیبانی میکند.
تعویض دندهها در اطلس GL نیازمند زور و فشار بیشتری است؛ هر چند ممکن است به دلیل کارکرد اندک چنین رفتاری را در نسخه مورد بررسی شاهد باشیم. این خودرو به سیستم راهنمای تعویض دنده نیز مجهز است. هنگامی که دور موتور به حدود ۴۰۰۰ دور بر دقیقه میرسد، یک فلش روی نمایشگر وسط کلاستر به راننده میگوید تا دنده را افزایش دهد. این سیستم راهنما هنگامی که دور موتور از حدود ۱۵۰۰ دور بر دقیقه پایینتر میآید نیز پیشنهاد کاهش دنده را میدهد. برای رانندگان تازهکار، این سیستم کاربردی است اما در صورت دقت بیش از حد موجب حواسپرتی میشود.
بزرگترین نقطه ضعف اطلس GL در مقایسه با محصولات ایرانخودرو، ترمزهای آن هستند. ترمزهای این خودرو در اصطلاح پایین میگیرند و برای ترمزگیری بایستی پدال را تا انتها فشار دهید. این موضوع در دیگر محصولات خانواده سایپا و حتی سدان پرچمدار شاهین نیز مشاهده میشود. ممکن است بتوانید با تعویض روغن ترمز و راهنمایی یک مکانیک خبره، سیستم ترمز این خودرو را بهبود دهید تا حس اطمینان بیشتری هنگام رانندگی به شما تلقین شود.
در مجموع میتوان گفت که رانندگی با اطلس GL به عنوان یک خودرو اقتصادی ایرانی، قابل قبول تلقی میشود. این خودرو به لطف آینههای جانبی بزرگ و دوربین دنده عقب، برای استفاده در شهرهای بزرگ نیز کاربردی است. آپشنهای این خودرو نیز برای کاربران ایرانی راضیکننده هستند؛ البته به شرطی که توقع خود را بیش از حد بالا نبرده باشید.
جمعبندی و ارزش خرید
در زمان نگارش این مقاله یعنی نیمه دوم بهمن ۱۴۰۴، قیمت اطلس GL در بازار آزاد از یک میلیارد تومان عبور کرده است. همزمان سایپا نیز قیمت این خودرو را در کارخانه به ۸۴۰ میلیون تومان افزایش داده است.
نزدیکترین رقیب اطلس GL یعنی پژو ۲۰۷ با موتور TU3، از این خودرو در بازار و کارخانه گرانتر است. برای خرید پژو ۲۰۷ با موتور TU3 بایستی ۳۰۰ میلیون تومان در بازار و ۲۰۰ میلیون تومان در کارخانه هزینه بیشتری صرف کنید. این رقم برای مصرفکننده ایرانی قابل توجه محسوب میشود، بنابراین خرید اطلس GL برای مصرفکنندگان واقعی، یک انتخاب معقول به حساب میآید.
باید به این موضوع توجه داشته باشید که ایرادات اطلس GL نباید بزرگنمایی شوند. این خودرو همانند بسیاری از محصولات داخلی، ایرادات بسیاری دارد اما سایر خودروهای داخلی نیز همین ایرادات را به شکل دیگری به شما نشان میدهند. بنابراین چارهای جز تحمل این ایرادات و تلاش برای رفع آنها ندارید. همچنین به خاطر داشته باشید که خرید خودرو در ایران یک تجربه براساس شانس است؛ در نتیجه بیش از حد خودتان را درگیر نقاط ضعف و مشکلات خودروها نکنید.